Eczeem bij baby's: oorzaken, symptomen en behandelingen

Voor veel ouders vormt eczeem in het gezicht van hun jonge baby een bron van zorg. Als ouder wil je je jonge kindje graag verlichting bieden. Er zijn schattingen dat ongeveer 10-20% van de baby's op enig moment eczeem ontwikkelt. Een deel van deze baby's kan symptomen in het gezicht ervaren.

Wat is eczeem en welke soorten komen voor bij baby's?

Eczeem is een huidaandoening die zich op verschillende manieren kan uiten. Bij baby's zijn er enkele veelvoorkomende vormen die specifiek aandacht vereisen:

Seborroïsch eczeem (berg)

Seborroïsch eczeem is een veelvoorkomende vorm van eczeem. Bij baby's wordt het ook wel de ‘juveniele vorm’ van seborroïsch eczeem genoemd, hoewel het minder vaak voorkomt dan bij volwassenen. Deze eczeemsoort zie je bij baby's vaak op de hoofdhuid, waar het wordt aangeduid als berg. Kenmerkend zijn gele, vettige schilfers op de hoofdhuid van de baby. Berg ontwikkelt zich meestal bij pasgeborenen in de eerste paar maanden na de geboorte. Het is een onschuldige eczeemsoort, die wel voor wat ongemak kan zorgen.

Atopisch eczeem (dauwworm)

De huidaandoening atopisch eczeem wordt ook wel ‘constitutioneel eczeem’ genoemd. Atopisch eczeem komt voor bij zo’n 5-15% van de kinderen. Jonge baby’s kunnen er al snel last van krijgen. Op babyleeftijd wordt atopisch eczeem ook wel dauwworm genoemd.

Symptomen van atopisch eczeem:

• Jeuk: Dit is een veelvoorkomend symptoom.
• Verdikking van de huid: Bij herhaald krabben en wrijven kan de huid van baby's verdikt raken. De term daarvoor is lichenificatie.
• Infecties: Baby's met atopisch eczeem hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van (secundaire) infecties. Dit is het gevolg van krabben en beschadiging van de huid.

Contacteczeem en irritatief eczeem

Natuurlijk zijn er ook andere soorten eczeem waar baby's gevoelig voor kunnen zijn, zoals contacteczeem. Baby's hebben een gevoelige huid. Ze kunnen daarom gemakkelijk reageren op verschillende stoffen zoals zeep, wasmiddelen, bepaalde kledingmaterialen of zelfs speeksel van volwassenen. Naast contacteczeem, komen irritatief eczeem of eczeem als gevolg van een zeer droge huid regelmatig voor bij baby's.

Hoe herken je eczeem bij een baby?

Eczeem kan zich op verschillende manieren uiten, maar er zijn enkele algemene kenmerken waar ouders op kunnen letten. Meestal begint eczeem voordat je baby 6 maanden oud is.

Uiterlijke kenmerken van eczeem

Je kunt de volgende dingen aan de huid van je kind zien bij eczeem:

• Je kind heeft plekken die jeuken.
• Heeft je kind een lichte huid? Dan zijn de plekken rood. Heeft je kind een donkere huid? Dan zijn de plekken meestal donkerder dan de rest van de huid.
• De plekken hebben ook schilfers, bultjes, blaasjes, kloofjes of korstjes.
• De huid kan kapot zijn doordat je kind krabt.
• De huid van je kind is droog.

Eczeem kan overal op het lichaam zitten.

Oorzaken van eczeem bij baby's

Eczeem bij baby's ontstaat door een combinatie van factoren:

• Erfelijke aanleg: Je kind is ermee geboren. Daardoor is de huid anders:
  • De beschermlaag werkt slechter. Dit heeft twee gevolgen:
    • Vocht gaat makkelijker door de huid naar buiten, waardoor de huid droog wordt en sneller jeukt.
    • Stoffen en prikkels van buiten gaan makkelijker door de huid naar binnen.
  • De afweer in de huid is te actief. Hierdoor ontstaan ontstekingen in de huid en dat geeft eczeem.

Het is belangrijk te weten dat eczeem geen allergie is en ook niet door een allergie ontstaat. Dat je kind eczeem heeft, komt dus niet door iets wat het eet, drinkt, aanraakt of inademt. Wel kunnen stoffen en invloeden van buitenaf de huid irriteren en eczeem erger maken. Het is voor iedereen anders welke dingen de huid irriteren.

Behandeling van eczeem bij baby's

Het behandelen van eczeem in het gezicht van een baby vergt zorgvuldige aandacht, omdat de babyhuid gevoeliger is dan de huid van een volwassene. Een passende behandeling richt zich op het verlichten van symptomen en het voorkomen van verergering.

Dagelijkse verzorging en preventie

Dit is wat je zelf kunt doen om eczeem bij je kind niet erger te laten worden:

Minimaliseer krabben

Door krabben wordt eczeem erger en neemt ook de jeuk toe. Het volgende kan helpen:

• Zorg dat de nagels van je kind kort blijven. Knip ze vaak. Gebruik een nagelvijl om scherpe nagels glad te maken.
• Je kunt wantjes of sokjes om de handen van je kind doen.
• Als je kind gaat krabben, kun je iets doen wat je kind leuk vindt. Bijvoorbeeld voorlezen of samen een spelletje doen, zodat je kind niet aan de jeuk denkt.

Kort douchen en daarna basiszalf

Water, zeep en shampoo maken de huid droog en geven meer jeuk. Volg deze adviezen:

• Laat je kind niet meer dan 1 keer per dag douchen, het liefst minder vaak. Elke dag douchen is niet nodig.
• Laat je kind kort douchen: niet langer dan 5 tot 10 minuten.
• Zorg dat het water lauw of warm is: maximaal 37 of 38 graden.
• Gebruik zo weinig mogelijk douche-gel, zeep en shampoo.
• Deze tips zijn ook van toepassing als je kind in bad gaat.

Na de douche of het bad:

• Dep de huid droog met een handdoek. Wrijf niet hard, want dat irriteert de huid.
• Smeer daarna het hele lichaam van je kind in met basiszalf.

Zwemmen en sporten

Je kind mag gewoon zwemmen in een zwembad en in de zee. Smeer voor het zwemmen de huid in met een basiszalf om uitdroging te voorkomen. Let op: smeer geen lanette-crème, want dat wordt wit in het water. Zorg dat je je kind nog goed kunt vastpakken in het water en let op dat het niet uitglijdt door de zalf.

Na het zwemmen: Laat je kind meteen douchen met lauw water, zonder douche-gel of zeep. Smeer je kind daarna altijd direct in met de basiszalf.

Door sporten kan je kind zweten, wat de huid kan irriteren. De volgende tips kunnen helpen:

• Laat het kind na het sporten douchen (1 tot 2 minuten met lauw water) om irritatie door zweet te verminderen. Smeer na het douchen weer met de basiszalf.
• Gaat je kind later op de dag sporten? Laat het dan niet douchen voor het sporten, maar alleen erna. Zo doucht het kind niet twee keer op een dag.

Kleding en wasmiddelen

Kies voor je baby kleding die gemaakt is van zachte, ademende stoffen zoals katoen. Wol kan de huid irriteren en eczeem verergeren. De kleren moeten wijd zitten, niet strak. Knip merkjes uit de kleding, want die kunnen kriebelen.

Gebruik waspoeder zonder geur en vermijd wasverzachter. Dit helpt om de gevoelige huid van je baby te beschermen.

Tips voor zomer en winter

Zomer: Warmte kan eczeem erger maken, en door warm weer kan je kind ook zweten. Het zout van het zweet kan de huid irriteren. Spoel zweet weg onder de douche, houd het huis koel en gebruik minder of dunnere dekens in bed.

Winter: In de winter is de lucht droger, waardoor de huid ook droger wordt. Smeer vaker met basiszalf of gebruik een vettere basiszalf. Houd de lucht in huis vochtig met waterbakjes aan de verwarming of een luchtbevochtiger.

Specifieke behandelingen

Zalftherapie: basiszalf en medicijnzalf

Eczeem behandel je met zalf. Smeer 1 keer per dag of vaker een basiszalf op het hele lichaam van je kind. Voorbeelden zijn cetomacrogol-crème of lanette-zalf. Als het nodig is, krijgt je kind ook medicijnzalf.

Wat is basiszalf?

Basiszalf is een zalf, crème of lotion zonder medicijn. Het verzacht en beschermt de huid. Het kan worden gebruikt bij een droge huid, eczeem, jeuk, psoriasis en aambeien. De verschillende soorten zijn:

• Crème: Trekt snel in de huid, geschikt voor een droge huid (bv. lanette crème, cetomacrogol crème).
• Vette crème: Trekt langzamer in de huid, voor een erg droge huid (bv. vaseline lanette crème, vaseline cetomacrogol crème).
• Zalf: Vetter en dikker dan een crème, laat een glimmend laagje achter. Voor een heel erg droge huid (bv. lanette zalf, cetomacrogol zalf, koelzalf). Koelzalf maakt de huid tijdelijk koel, wat extra helpt tegen jeuk.
• Lotion: Een dunne vloeistof, ook wel smeersel of huidemulsie genoemd. Geschikt voor de behaarde (hoofd)huid (bv. lanette smeersel, cetomacrogol smeersel).

Je arts of apotheker kan adviseren welke basiszalf het beste is. Kies de basiszalf die je het fijnste vindt.

Hoe gebruik je medicijnzalf?

Medicijnzalf maakt de ontstekingen in de huid minder en daarmee het eczeem. Medicijnzalf smeer je alleen op de plekken met eczeem. Blijf de basiszalf ook gebruiken.

Je bespreekt met de huisarts hoe lang je de medicijnzalf smeert. Meestal kom je na 1 of 2 weken weer bij de huisarts. Is het eczeem minder? Dan ga je de medicijnzalf steeds minder vaak smeren (afbouwen). Is het eczeem niet minder? Dan kan de huisarts een sterkere medicijnzalf geven.

Blijf altijd smeren met de basiszalf: smeer elke dag het hele lichaam in, ook als je kind geen plekken met eczeem meer heeft. Dan blijft eczeem langer weg.

Natuurlijke en hypoallergene producten

Een geschikte honingzalf, zoals DerMel, is ontwikkeld op basis van wetenschappelijk onderzoek en helpt bij het doorbreken van de vicieuze cirkel van eczeemklachten. De zuivere honing in DerMel laat wondjes sneller genezen, werkt jeukstillend en biedt antibacteriële bescherming. Deze zalf bevat natuurlijke ingrediënten, zonder corticosteroïden of synthetische antibiotica.

ALHYDRAN Eczema Care is een hydraterende crème met pure Aloë Vera-gel als hoofdbestanddeel. De crème helpt eczeemuitbraken voorkomen en herstelt en verzorgt de huid. Eczema Care is geen geneesmiddel voor eczeem, maar helpt de symptomen te verminderen. De crème mag gebruikt worden vanaf 3 maanden leeftijd.

Kies voor je baby hypoallergene producten die speciaal zijn ontworpen voor de gevoelige huid en vrij zijn van irriterende ingrediënten zoals parfum en alcohol. AT14 skincare producten zijn bijvoorbeeld hypoallergeen en geschikt voor gebruik bij mensen die last hebben van contacteczeem.

Wanneer de arts raadplegen?

Twijfel je alsnog of je baby goed reageert op de bestandsdelen in een product? Doe dan eerst een patch-test: breng een kleine hoeveelheid aan op een klein deel van de huid van je kind, bijvoorbeeld op de binnenkant van de pols of de elleboog.

Als je een huidinfectie vermoedt bij je kind, moet je steeds nagaan of er in zijn omgeving (gezin, kinderopvang, school) andere kinderen of volwassenen huidafwijkingen hebben.

In sommige gevallen kan een huisarts medicinale crèmes of zalven voorschrijven om de ontsteking en jeuk bij (atopisch) eczeem te verminderen. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of specialist.

Overige huidaandoeningen bij baby's

Naast eczeem kunnen baby's ook last krijgen van andere huidaandoeningen:

• Acne: Ook wel jeugdpuistjes genoemd, al kan het bij baby's anders zijn dan bij tieners.
• Miliaria (zweetuitslag): Kleine pukkeltjes op de romp en ledematen door het afsluiten van zweetkliertjes in een te warme omgeving.
• Allergische reacties: Kunnen zich uiten als rode uitslag in het gezicht en op de romp.
• Exantheem en varicella (kinderziektes): Plotse, tijdelijke, uitgebreide rode huiduitslag, vaak veroorzaakt door een virusinfectie (mazelen, windpokken, rodehond).
• Warmte-uitslag: Ontstaat door zweten en kan zich uiten als rode vlekjes of bultjes.

Belangrijke informatie over eczeem

• Niet besmettelijk: Eczeem is niet besmettelijk. Aanraken en knuffelen kan gewoon.
• Duur: Vaak blijven de klachten van eczeem een paar jaar en verdwijnen ze daarna weer. Bij de meeste kinderen verdwijnt het eczeem voordat ze 5 jaar zijn. De aanleg voor eczeem blijft echter wel bestaan, dus de klachten kunnen weer terugkomen als je kind ouder is.
• Voedselallergie: Hoewel eczeem geen allergie is, hebben kinderen met eczeem een grotere kans op het ontwikkelen van een voedselallergie. Het is belangrijk dat het eczeem goed behandeld wordt, omdat slecht behandeld eczeem de kans op een voedselallergie mogelijk groter maakt.

tags: #dreumes #uitslag #gezicht