In aanmerking komen voor een fertiliteitsbehandeling
Iedereen met een kinderwens die niet spontaan zwanger wordt, kan een afspraak maken bij een fertiliteitskliniek voor een verkennend gesprek.
Het intakegesprek en de eerste raadpleging
Voor een intakegesprek, met name bij een IVF-behandeling, is het belangrijk om een uitgebreide samenvatting mee te nemen met gegevens over de kwaliteit van de embryo's, eventuele verwijsbrieven en andere nuttige medische informatie.
De eerste afspraak is bedoeld om een duidelijk beeld te krijgen van uw levensomstandigheden en medische geschiedenis. U ontvangt hiervoor vooraf een vragenlijst die als leidraad dient. Het is belangrijk dat u en uw partner beiden aanwezig zijn. Breng de volledig ingevulde vragenlijst, verwijsbrieven en medische informatie mee. Na dit gesprek bepaalt de arts de volgende stappen, mogelijk inclusief aanvullende onderzoeken.
Veiligheid van hormonen en langetermijneffecten van IVF-stimulatie
Veiligheid van hormonen
Het follikelstimulerend hormoon (FSH) is een natuurlijk hormoon dat door het lichaam wordt geproduceerd. Hoewel bij IVF hogere doses worden toegediend, zijn de hormonen zelf veilig. Nevenwerkingen ontstaan door de reactie van de eierstokken, afhankelijk van het aantal ontwikkelende follikels en de stijging van het oestradiolniveau.
Een te sterke reactie op de injecties kan leiden tot het hyperstimulatiesyndroom, waarbij de eierstokken sterk in volume toenemen en vocht aantrekken, wat buikklachten kan veroorzaken, vooral na de eicelpunctie. In ernstige gevallen is ziekenhuisopname nodig. Mits goede opvolging en behandeling, brengt dit syndroom geen ernstige risico's met zich mee, maar kan het wel voor ongemak zorgen.
Langetermijneffecten van IVF-stimulatie
Voor zover bekend, verhogen IVF-stimulaties het risico op diverse vormen van kanker niet. Studies spreken elkaar soms tegen, maar men gaat ervan uit dat het risico op borstkanker niet toeneemt. Het is wel zo dat kinderloosheid en een eerste zwangerschap op latere leeftijd zelf risicofactoren zijn voor borstkanker.
Wat betreft eierstokken, bieden zwangerschappen en pilgebruik bescherming tegen eierstokkanker. Vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen die IVF nodig hebben, genieten deze bescherming mogelijk niet, wat een verhoogd risico op eierstokkanker kan betekenen. Dit risico staat los van de stimulaties en wordt bepaald door het vruchtbaarheidsprobleem zelf. Omdat eierstokkanker zeldzaam is, betekent 'verhoogd risico' een klein aantal gevallen per jaar. Jaarlijkse gynaecologische controles met transvaginale echografie, vooral na de menopauze, kunnen helpen om veranderingen vroegtijdig op te sporen.
Menopauze en herhaalde stimulaties
Stimulaties vervroegen het tijdstip van de menopauze niet en putten de eierstokken niet vroegtijdig uit. Normaal ontwikkelt zich één eicel per maand, maar stimulatie kan leiden tot de ontwikkeling van meerdere follikels. De eicellen die tijdens de stimulatie worden 'gered', zouden anders ook verloren gaan. Elke vrouw heeft een maandelijkse reserve aan eicellen die aangesproken kan worden; het is onmogelijk om eicellen te stimuleren die nog niet aanwezig zijn.
Zwanger worden na terugplaatsing van een embryo van goede kwaliteit
Voor een zwangerschap moeten goede embryo's op het juiste moment op de juiste plaats terechtkomen. De behandeling kan zorgen voor het juiste moment en meestal ook de juiste plaats (ondersteuning van het baarmoederslijmvlies met medicijnen). Echter, fouten tijdens de eerste celdelingen van embryo's komen waarschijnlijk veel voor, wat leidt tot afsterven. Dit is een natuurlijk proces; slechts ongeveer één op de drie bevruchte eicellen leidt in de natuur tot een zwangerschap.
Zelfs als embryo's er goed uitzien bij terugplaatsing, kunnen ze later alsnog verloren gaan. Dit is een vorm van natuurlijke selectie. De kans op een zwangerschap bij terugplaatsing van één of twee goede embryo's bedraagt 30 tot 40 procent. Statistisch gezien zou twee derde van de vrouwen binnen de eerste drie behandelingspogingen zwanger moeten worden.
Rust na embryoterugplaatsing
Rusten of platliggen na een embryoterugplaatsing is niet nodig. Een embryo dat in de baarmoederholte is teruggeplaatst, kan er niet uitvallen. U mag alles doen: sporten, zwemmen, reizen en werken. Wel wordt geadviseerd voorzichtig te zijn met alcohol, roken, medicijnen, contactsporten en röntgenstralen in verband met een mogelijke zwangerschap.
Gezondheid van kinderen na IVF/ICSI
Vruchtbaarheidsbehandelingen kunnen leiden tot meerlingen. Meerlingen worden gemiddeld vroeger geboren, wat gevolgen kan hebben voor de gezondheid van de kinderen. Dit risico is echter gelijk aan dat van spontaan ontstane meerlingzwangerschappen.
Er bestaat een risico op het doorgeven van erfelijk bepaalde vruchtbaarheidsproblemen aan de volgende generatie, met name bij mannelijke onvruchtbaarheid gerelateerd aan het Y-chromosoom. Koppels die hiermee te maken hebben, kunnen zich laten testen en een weloverwogen beslissing nemen.
ICSI zelf brengt geen verhoogd risico op niet-chromosomale afwijkingen met zich mee. Bij extreme vormen van mannelijke onvruchtbaarheid is er een lichte toename van chromosomale afwijkingen (minder dan 1%), gerelateerd aan afwijkingen in de zaadcellen. In zulke gevallen kan een vruchtwaterpunctie worden overwogen.
Seks na een behandeling
Seks na een intra-uteriene inseminatie of na terugplaatsing van een embryo kan geen kwaad. Hetzelfde geldt voor werken, sporten, heffen en tillen. Op de dag van de punctie wordt werken afgeraden, en na de punctie, zeker bij algehele verdoving, mag u niet zelf autorijden.
Het wordt wel aangeraden om ongeveer drie dagen vóór inseminatie of eicelpunctie niet te vrijen, zodat de kwaliteit van het sperma optimaal is op de dag van het onderzoek. Op andere momenten in de cyclus is seks geen probleem.
Aantal IVF-behandelingen en tijd tussen behandelingen
Theoretisch is er geen beperking op het aantal IVF-behandelingen, maar in de praktijk hangt dit af van emotionele en financiële draagkracht, de kinderwens en de kans op succes. Factoren zoals leeftijd, aantal eicellen, kwaliteit van embryo's en gynaecologische afwijkingen spelen een rol.
Het is realistisch om uit te gaan van minimaal drie behandelingen. Zonder ongunstige factoren bedraagt de kans op slagen binnen drie cycli ongeveer 75 procent. Na drie mislukte pogingen is het raadzaam de situatie met de arts te bespreken. Soms wordt doorzettingsvermogen beloond, maar het is ook belangrijk te accepteren wanneer verdere behandelingen geen zin meer hebben.
Tussen twee behandelingen is in principe geen rustcyclus nodig, tenzij de arts anders adviseert.
Lokale verdoving tijdens behandeling
Een lokale verdoving tijdens de behandeling is geen probleem, mits de arts of tandarts op de hoogte wordt gebracht van de behandeling vanwege een mogelijk verhoogd risico op nabloedingen. Na een embryotransfer kan een tandextractie ook plaatsvinden, waarbij de tandarts op de hoogte wordt gebracht van een mogelijke zwangerschap en eventueel een ander type verdoving (xylocaïne zonder adrenaline) zal gebruiken.
Bloedverlies na terugplaatsing van een embryo
Als u medicatie gebruikt ter ondersteuning van de innesteling, mag u deze blijven nemen. Vaginaal bloedverlies kan diverse oorzaken hebben, waaronder een innestelingsbloeding of het gevolg zijn van sporten of vrijen. Het kan ook duiden op een beginnende menstruatie.
Een zwangerschapstest kan ten vroegste 16 dagen na de eicelpunctie of eisprong via bloedafname worden gedaan. De arts of vroedvrouw zal aangeven wanneer een test mogelijk is.
Medicatiegebruik na terugplaatsing
Verse terugplaatsing na follikelpunctie:
Gebruik vaginale capsules (Progesteron®) drie keer per dag 200 mg tot de dag van de zwangerschapstest, die u 12 dagen na de terugplaatsing kunt doen. Bij bloedverlies voor de testdatum, blijf Progesteron® gebruiken en doe de test op de afgesproken dag.
Terugplaatsing van een ontdooid embryo in natuurlijke cyclus:
Na terugplaatsing is geen medicatie nodig. U kunt 10 dagen na de terugplaatsing thuis een zwangerschapstest doen.
Terugplaatsing van een ontdooid embryo in kunstmatige cyclus:
Gebruik Estradiol® en Progesteron® tot de dag van de zwangerschapstest. Bij een positieve test, ga door met deze medicatie tot 12 weken zwangerschap. Een recept voor meer medicatie kan worden aangevraagd. U kunt 10 dagen na de terugplaatsing thuis een zwangerschapstest doen. Bij bloedverlies voor de testdatum, blijf Progesteron® en Estradiol® gebruiken en doe de test op de afgesproken dag.
LET OP: Progesteron® kan de menstruatie uitstellen zonder dat er sprake is van een zwangerschap.
Vaginaal bloedverlies na de terugplaatsing
Vaginaal bloedverlies na de terugplaatsing kan verschillende oorzaken hebben, zoals het inbrengen van de catheter, een innestelingsbloeding, bloedverlies na gemeenschap, of een beginnende menstruatie. Het tijdstip van menstruatie na een vruchtbaarheidsbehandeling kan variëren.
Uitslag behandeling en vervolgtraject
Na het doen van de zwangerschapstest geeft u de uitslag door aan de verpleegkundige. Bij een positieve test wordt een eerste echo ingepland, vanaf 7 weken zwangerschap (of eerder bij medische indicatie). Bij een negatieve test dient u, na een 'verse' behandeling of wanneer er geen ingevroren embryo's meer zijn, een afspraak te maken bij de arts voor evaluatie en bespreking van het vervolgtraject.
Invriezen van embryo's
Binnen vijf werkdagen ontvangt u via het patiëntportaal een brief met informatie over het aantal ingevroren embryo's. Indien u niet zwanger bent geworden en er zijn embryo's ingevroren, krijgt u eerst een behandeling met deze embryo's.
Leefstijladviezen na embryoterugplaatsing
Na de embryoterugplaatsing kunt u uw dagelijkse bezigheden hervatten; extra rust verhoogt de kans op zwangerschap niet. Indien u geen klachten (buikpijn, opgezette buik) heeft, kunt u weer gaan sporten en gemeenschap hebben. Bij aanhoudende klachten na de punctie of stimulatie, is het verstandig rustig aan te doen. Koorts (> 38 graden) is altijd een reden om telefonisch contact op te nemen.
Vanaf de embryoterugplaatsing wordt aangeraden de leefstijladviezen voor zwangere vrouwen te volgen (dagelijks foliumzuur, niet roken, geen alcohol, geen rauw vlees/vis).
Ervaringen met buikpijn na terugplaatsing
Veel vrouwen ervaren buikpijn na een terugplaatsing, variërend van felle steken tot menstruatieachtige pijnen. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals de reactie van het lichaam op de hormonen, de innesteling van het embryo, of het lichaam dat zich klaarmaakt voor de menstruatie. Het is niet altijd een negatief teken en kan ook wijzen op een succesvolle innesteling.
Sommige vrouwen testen vroegtijdig positief met een licht streepje, wat hoopgevend kan zijn. Het is echter belangrijk om de officiële testdatum af te wachten voor definitieve zekerheid. De reacties op de behandeling en de symptomen kunnen per persoon en per cyclus verschillen.
Kinderen verwekt met sperma van één donor
In België mogen met het zaad van één spermadonor kinderen worden verwekt in maximaal zes gezinnen. Sinds 2024 wordt dit gecontroleerd via Fertidata, een nationale databank die donormateriaal registreert. Vóór 2024 was deze controle enkel binnen de eigen kliniek mogelijk.
tags: #dag #11 #na #terugplaatsing #buikpijn