Wanneer na een IVF- of ICSI-behandeling embryo's zijn ontstaan die ingevroren kunnen worden, kan een dergelijk ingevroren embryo vervolgens bij u worden teruggeplaatst in de baarmoeder. Dit proces, bekend als cryo terugplaatsing, biedt een waardevolle mogelijkheid voor vruchtbaarheidsbehandelingen.
Embryokwaliteit en Invriezen
Het invriezen van een embryo is niet altijd mogelijk en is sterk afhankelijk van de kwaliteit van het embryo. Ingevroren embryo's, ook wel cryo-embryo's of cryo's genoemd, kunnen jarenlang in vloeibare stikstof bij -196°C worden bewaard zonder hun vitaliteit te verliezen. De ervaring leert dat alleen embryo's van goede kwaliteit dit proces van invriezen en ontdooien succesvol doorstaan. Het invriezen van embryo's gebeurt door ze af te koelen van 37°C naar -196°C en te bewaren in vloeibare stikstof. Embryo's worden in rietjes ingevroren, waarbij elk rietje maximaal één embryo kan bevatten.
Voorbereiding van de Baarmoeder
Om zwanger te worden, is het essentieel om de baarmoeder optimaal voor te bereiden op de terugplaatsing van het embryo. Hiervoor worden hormoontabletten gebruikt. Er zijn twee hoofdmethoden om de baarmoeder voor te bereiden: de natuurlijke cyclus en de kunstmatige cyclus.
De Natuurlijke Cyclus
Bij veel vrouwen die een regelmatige menstruatiecyclus hebben, kan een embryo worden teruggeplaatst in hun natuurlijke cyclus. Tijdens deze cyclus is het echter nog wel nodig om medicatie te gebruiken om de rijpheid van het baarmoederslijmvlies goed af te stemmen op de embryo's. Als u een normale cyclus heeft, krijgt u de eerste echocontrole meestal op de tiende dag van uw cyclus. Om het juiste moment voor de terugplaatsing te bepalen, is het van belang om te weten wanneer de eisprong plaatsvindt. Dit kan worden vastgesteld met behulp van ovulatietesten, die het luteïniserend hormoon (LH) in de urine meten. Een stijging van dit hormoon kondigt de eisprong aan. De eisprong vindt doorgaans plaats één tot twee dagen na de piek van het LH-hormoon.
De Kunstmatige Cyclus
Soms is het terugplaatsen van een ontdooid embryo in de natuurlijke cyclus niet mogelijk. In dat geval wordt met medicijnen een kunstmatige cyclus 'nagemaakt'. Uw arts bespreekt met u het verloop van de behandeling en geeft u de recepten voor de benodigde medicijnen. Ook wordt de startdatum van uw behandeling bepaald, die afhankelijk is van het begin van uw eerstvolgende menstruatie. Indien u een zeer onregelmatige cyclus of helemaal geen cyclus hebt, kan de arts medicatie voorschrijven om uw menstruatie op te wekken. De startdatum van de behandeling hangt af van het begin van uw eerstvolgende menstruatie. Als u tussen 17.00 uur en 8.00 uur 's ochtends of in het weekend ongesteld wordt, telt de volgende werkdag als de eerste dag. U neemt dan contact op met de polikliniek.
Medicatie en Ophalen
De medicijnen die nodig zijn voor de behandeling, zoals Progynova® en Utrogestan®, kunnen worden opgehaald bij de apotheek in het ziekenhuis of bij uw eigen apotheek. Het is belangrijk om een actueel medicatieoverzicht van uw eigen apotheek mee te nemen. Vanaf de eerste dag van uw menstruatie begint u met het innemen van de medicijnen, zoals afgesproken met uw arts. Na minimaal tien dagen Progynova® wordt een echo-onderzoek afgesproken om te beoordelen of uw baarmoederslijmvlies zich voldoende heeft opgebouwd. Als uw menstruatie in het weekend begint, start u met het medicijn en belt u op maandag met het inplanspreekuur van de polikliniek. Tijdens de behandeling en eventuele zwangerschap wordt geadviseerd om dagelijks 0,4 mg foliumzuur te gebruiken. Ook kan een combinatie van de hormonen oestradiol en progesteron worden voorgeschreven.
De Terugplaatsing van het Embryo (Embryotransfer)
Embryo terugplaatsingen vinden doorgaans 's middags plaats. Een dag eerder wordt het embryo in het laboratorium ontdooid. Op de dag van de geplande terugplaatsing ontvangt u tussen 11.00 en 12.00 uur een sms met het tijdstip van de terugplaatsing. Als uw embryo niet goed uit de ontdooiprocedure is gekomen en er dus geen terugplaatsing kan plaatsvinden, ontvangt u geen sms en wordt u telefonisch geïnformeerd. De terugplaatsing zelf is niet pijnlijk. U zit in een gynaecologische stoel. Met een speculum (eendenbek) brengt de arts de baarmoedermond in beeld. Een verpleegkundige maakt een buikecho om de terugplaatsing goed te kunnen volgen. Een laboratoriummedewerker zuigt het embryo op in een dun, flexibel slangetje (katheter). De arts schuift de katheter via de baarmoederhals de baarmoeder in. Vanuit de katheter komt het embryo in de baarmoeder terecht. Om er zeker van te zijn dat het embryo in de baarmoeder zit en niet in de katheter, controleert de laboratoriummedewerker onder de microscoop of de katheter leeg is. Een gevulde blaas kan de terugplaatsing vergemakkelijken; daarom wordt geadviseerd om twee uur voor de terugplaatsing niet meer naar het toilet te gaan. Het is belangrijk om uw legitimatiebewijs mee te nemen.
Embryo Transfer
Na de Terugplaatsing
Na de terugplaatsing blijft u doorgaan met het innemen van de voorgeschreven medicijnen, zoals estradiol en progesteron. Als u ongesteld wordt, blijft u de medicijnen ook nemen. De bijwerkingen van progesteron, zoals gespannen borsten en het uitblijven van de menstruatie, kunnen lijken op zwangerschapssymptomen, maar betekenen niet direct dat u zwanger bent. Op de afgesproken datum doet u thuis een zwangerschapstest. Indien de test negatief is, stopt u met de medicatie en kunt u een menstruatie verwachten. Als de zwangerschapstest positief is, gaat u door met de medicatie tot 12 weken zwangerschap en maakt u een afspraak voor een zwangerschapsecho.
Vervolgbehandelingen en Bewaartermijn
Als u nog ingevroren embryo's over heeft en nogmaals een terugplaatsing wilt plannen, dient u via het inplanspreekuur te informeren naar de mogelijkheden. U kunt hier ook een herhaalrecept voor de hormonen aanvragen, indien nodig. Als u geen ingevroren embryo's meer heeft, kunt u een afspraak maken op de polikliniek bij een van de fertiliteitsartsen om eventueel opnieuw voorbereid te worden voor een volgende IVF- of ICSI-behandeling. U kunt hierover contact opnemen met het afsprakenbureau. U kunt altijd zelf contact opnemen over de bewaartermijn van uw lichaamsmateriaal. Na twee jaar ingevroren te zijn, ontvangt u jaarlijks een bericht over de opslagkosten. U kunt de bewaartermijn verlengen of opzeggen door te reageren op dit bericht.
Specifieke Situaties
Embryo's na Invriezen van Eicellen
Bij sommige behandelingen worden eicellen ingevroren in plaats van embryo's. Om hieruit een embryo te kunnen terugplaatsen, zijn er verschillende behandelschema's. De keuze voor een schema hangt onder andere af van een regelmatige of onregelmatige menstruatiecyclus. Meer informatie hierover is te vinden in specifieke folders.
Embryo's na PGT (Preïmplantatie Genetische Test)
PGT is een methode die de geboorte van kinderen met ernstige erfelijke aandoeningen kan voorkomen. Meer informatie over de terugplaatsing van een ontdooid embryo na PGT is beschikbaar in aanvullende documentatie.
Kwaliteitsnormen en Beperkingen
In het ziekenhuis wordt gewerkt volgens strenge kwaliteitsnormen. Om te zorgen dat u de juiste behandeling krijgt die aan deze normen voldoet, moet de hoeveelheid behandelingen per week worden beperkt. Dit kan betekenen dat er niet altijd direct plek is voor een cryobehandeling. Het kan voorkomen dat er meer aanmeldingen zijn voor het ontdooien van embryo's dan het aantal embryo's dat het laboratorium kan verwerken, waardoor een ontdooiing onder voorbehoud gepland wordt.
Gezonde Leefstijl
Voor een optimale kans op zwangerschap wordt geadviseerd om aandacht te besteden aan een gezonde leefstijl. Dit omvat advies over voeding, het gebruik van foliumzuur, vitamine D en visolie. Roken en overmatig alcoholgebruik worden afgeraden, aangezien dit een negatieve invloed kan hebben op de eicel- en zaadcellen. In het centrum geldt een zero-tolerance beleid wat betreft drugsgebruik.
Financiële Aspecten
De cryobehandeling zelf en de medicatie worden door de zorgverzekeraar vanuit het basispakket vergoed. De Ovitrelle® injecties vallen onder de 'ziekenhuis verplaatste zorg'. Recepten worden op maat gemaakt om verspilling te voorkomen.
Praktische Informatie en Contact
Voor praktische informatie over de behandeling, zoals afspraken en het inzien van delen van uw dossier, kunt u gebruikmaken van het patiëntenportaal of 'Mijn Dossier'. Bij vragen kunt u contact opnemen met de polikliniek of het verpleegkundig spreekuur.
tags: #cryo #terugplaatsing #zorgproduct