Bij baby's kan een voorkeurshouding optreden, waarbij het hoofdje consequent naar dezelfde kant wordt gedraaid. Dit kan leiden tot een afgeplat of scheef hoofdje, aangezien de schedel van jonge baby's nog zacht en dun is en de delen nog niet aan elkaar zijn vergroeid, waardoor deze gemakkelijk kan vervormen.
Wat is een voorkeurshouding?
Een voorkeurshouding is een veelvoorkomend probleem bij baby's in de eerste zes levensmaanden. Meteen na de geboorte draaien baby's hun hoofd vaak naar dezelfde kant. Sommige baby's blijven hun hoofd telkens naar dezelfde kant draaien, terwijl anderen hun hoofd stil in het midden houden. Dit wordt een voorkeurshouding genoemd.
Gevolgen van een voorkeurshouding
Een voorkeurshouding is op zichzelf niet gevaarlijk, maar kan wel gevolgen hebben voor de vorm van het hoofdje van de baby. Als een baby een groot deel van de tijd op dezelfde kant van het hoofdje ligt, kan deze kant platter worden. Dit kan zowel aan de zijkanten als aan de achterkant van het hoofdje voorkomen, met name wanneer de baby het grootste deel van de tijd met het gezichtje naar boven ligt. Hoewel afplatting van de schedel geen invloed heeft op de gezondheid van de baby, kan het wel esthetisch minder wenselijk zijn. In ernstige gevallen kan de afplatting aan de zijkant van het hoofdje ertoe leiden dat het oortje verschuift, en in extreme gevallen kan de afplatting zelfs zichtbaar worden in het gezichtje.
Voorkomen en afleren van een voorkeurshouding
Het is belangrijk om tijdig actie te ondernemen om een plat hoofdje te voorkomen of te corrigeren. De volgende tips kunnen helpen bij het voorkomen en afleren van een voorkeurshouding:
1. Tummy time (buikligging)
Speeltijd op de buik, ook wel 'tummy time' genoemd, is essentieel. Leg je baby, indien wakker en onder toezicht, regelmatig enkele minuten op de buik. Dit traint de nekspieren en stimuleert het draaien van het hoofdje naar links en rechts. Bouw de duur van de tummy time geleidelijk op.
Baby's vinden buikligging in het begin niet altijd prettig en kunnen gaan huilen. Forceer het niet te snel, maar laat je baby wennen. Een opgerolde handdoek onder de borst kan helpen het hoofd gemakkelijker op te tillen. Je kunt je baby ook op je eigen buik of dwars op je schoot leggen. Plaats speeltjes aan de niet-voorkeurskant, ook tijdens buikligging.
2. Wisselende voedingsposities
Bij borstvoeding vindt er vaak al een natuurlijke afwisseling plaats doordat de baby aan beide borsten drinkt. Bij flesvoeding is het aan te raden om regelmatig van voedingspositie te wisselen. Leg je baby bijvoorbeeld eens op de andere arm of op je benen, zodat het je recht aankijkt.
3. Draaien van het hoofdje tijdens slaap
Probeer voorzichtig het hoofdje van je baby tijdens de slaap naar de andere kant te draaien. Leg het hoofdje bij het neerleggen in bed afwisselend naar links of rechts. Als er een sterke voorkeurskant is, leg het hoofdje dan consequent in de minder favoriete positie.
4. Wisselen van de opmaak van het bedje
Als de wieg van je baby in de slaapkamer staat, wissel dan af met de opmaak. Draai het bedje bijvoorbeeld om, zodat het hoofdje niet altijd aan dezelfde kant ligt. Baby's kunnen geneigd zijn het hoofd naar jullie toe te draaien vanwege licht en geluid, of juist naar het raam vanwege het licht. Door het hoofd- en voeteneinde te wisselen, kan een voorkeurshouding en afplatting worden voorkomen.
5. Positionering bij verschonen
Leg je baby bij het verschonen indien mogelijk recht voor je neer, met de voetjes naar je toe. Als dit niet kan, zorg er dan voor dat je aan de minst favoriete kant van je baby staat. Dit stimuleert je baby om op de niet-voorkeurskant te liggen.
6. Aandacht trekken naar de niet-voorkeurskant
Wanneer je baby wakker is en bijvoorbeeld in de box ligt, plaats dan een speeltje aan de niet-voorkeurskant. Dit trekt de aandacht en stimuleert je baby om die kant op te kijken. Hang speelgoed ook midden boven de baby op borsthoogte, en verplaats het langzaam naar de niet-voorkeurskant. Vermijd speelgoed aan de voorkeurskant.
7. Dragen van de baby
Probeer je baby in een ronde houding te dragen om spanning in de nek te verminderen, wat het draaien van het hoofdje kan vergemakkelijken. Ook buikligging op de arm, met het hoofdje op je onderarm, kan helpen.
8. Gebruik van autostoeltje en wipstoeltje
Een autostoeltje is minder geschikt voor langdurig gebruik, omdat de bewegingsvrijheid beperkt is. Een wipstoeltje kan kortdurend gebruikt worden, bij voorkeur niet langer dan 15 minuten per keer.
Valerie vertelt | Je kind heeft een voorkeurshouding, wat kun je doen?
Wanneer hulp zoeken?
Begin al tijdens de kraamweek met het in de gaten houden van de houding van je baby. Dit blijft zeker de eerste twee tot drie maanden belangrijk, omdat de schedel dan het kwetsbaarst is. Eventuele afplatting wordt vaak zichtbaar als je baby twee tot drie maanden oud is. Wanneer je baby zes maanden oud is, is de schedel al sterker en komt afplatting minder vaak voor.
Ontwikkelt je baby een sterke voorkeurskant en/of plat het hoofdje af, zoek dan hulp. Advies kan worden ingewonnen bij het consultatiebureau. De jeugdarts kan, aan de hand van de GIZ-methodiek (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften), de ontwikkeling van je kind beoordelen en aanvullende adviezen geven. Dit gesprek is ook het moment om eventuele zorgen te bespreken en informatie over erfelijkheid en vaccinaties te ontvangen.
Voeding en ontlasting
Bij ongerustheid over de samenstelling of hoeveelheid van de voeding van een kind of jongere, kan een jeugdverpleegkundige, jeugdarts of (kinder)diëtist inzicht bieden door middel van een anamnese en/of voedingsdagboek. Soms kan er intern verwezen worden naar een verpleegkundige 'Gezond gewicht'. Schoolgaande kinderen en adolescenten kunnen last hebben van moeizame en harde ontlasting door een ongezond voedingspatroon en weinig beweging.
Navelgranuloom
Een veelvoorkomende vraag betreft een zacht, roze bobbeltje in de navel van een baby, op de plek waar de navelstomp is afgevallen. Dit wordt een navelgranuloom genoemd en komt veel voor bij pasgeborenen.
Huidverzorging en tandenpoetsen
Het is belangrijk om de huidplooien van je baby goed droog te houden. Dep de huid droog met een hydrofiel luier en smeer eventueel wat vaseline of vette crème op. Goede droging vermindert de kans op irritatie. Zodra het eerste tandje zichtbaar is, begin je met tandenpoetsen, één keer per dag, bij voorkeur 's avonds. Gebruik een kleine, zachte tandenborstel en poets ook het tandvlees.
Bescherming tegen de zon
Smeer je baby in met zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (minimaal 30), ook op bewolkte dagen. Zorg voor voldoende ventilatie in de kinderwagen en leg geen doek over de wagen. Een kinderzonnebril met UV-bescherming (CE-goedgekeurd of UV 400) is aan te raden.
tags: #cjg #leiden #voorkeurshouding #kussen