Wanneer de zwangerschap en bevalling goed verlopen, heb je als aanstaande moeder de keuze waar en hoe je wilt bevallen. Naast de traditionele opties, zoals liggend of zittend, biedt een badbevalling een ontspannende en natuurlijke manier om de weeën op te vangen en de geboorte tegemoet te zien.
Wat is een badbevalling?
Een badbevalling is simpelweg bevallen in warm water. Het idee hierachter is dat het warme water een ontspannende werking heeft, wat kan helpen om de pijn van de weeën beter op te vangen. Dit kan een positieve invloed hebben op het verloop en de duur van de bevalling.
Daarnaast zorgt de warmte van het badwater ervoor dat de bloedvaten in het lichaam wijder worden. Dit kan leiden tot een lagere bloeddruk bij de moeder, waardoor de baby meer zuurstof kan ontvangen. Voor de baby is de overgang van het warme vruchtwater naar het warme badwater een natuurlijke en zachte overgang. Een baby die in bad geboren wordt, krijgt zuurstof via de navelstreng en zal pas beginnen met ademen wanneer het met het hoofdje boven water komt en in aanraking komt met lucht.
Verschil tussen een gewoon bad en een bevalbad
Een gewoon ligbad is vaak te smal om gemakkelijk van houding te wisselen tijdens de bevalling. Bovendien is het doorgaans niet diep genoeg om volledig onder water te liggen, wat kan leiden tot snelle afkoeling. Ook is er in een standaard ligbad meestal onvoldoende ruimte voor de partner om erbij te zitten en voor de zorgverleners om adequaat te assisteren.
Een bevalbad daarentegen is speciaal ontworpen voor bevallingen. Het heeft een minimale doorsnede van 130 cm en een hoogte van 60 cm, met een stevige rand waartegen geleund kan worden. Deze baden zijn te huur of te koop en worden geleverd met benodigdheden zoals een vulslang en een pomp met afvoerslang.
Voordelen van een badbevalling
- Ontspanning en pijnverlichting: Het warme water werkt ontspannend en stimuleert de aanmaak van endorfines, natuurlijke pijnstillers.
- Snellere ontsluiting: Door de ontspanning kunnen vrouwen zich beter ontspannen, wat vaak leidt tot een snellere ontsluiting, vooral wanneer men vanaf 5-6 cm ontsluiting in bad gaat.
- Bewegingsvrijheid: In bad is er meer bewegingsvrijheid, wat door veel vrouwen als prettig wordt ervaren.
- Soepel perineum: Het warme water helpt het perineum soepel te blijven, wat de kans op uitscheuren mogelijk verkleint.
- Natuurlijke overgang voor de baby: De baby maakt een zachte overgang van het vruchtwater naar het badwater, wat vaak resulteert in een rustigere geboorte met minder huilen.
Nadelen en overwegingen bij een badbevalling
Een nadeel kan zijn dat, ondanks alle voorbereidingen, een badbevalling niet altijd mogelijk is. Bij complicaties of een medische indicatie kan het nodig zijn om uit het bad te gaan. In dergelijke gevallen gaat de veiligheid van moeder en kind altijd voor.
Daarnaast vereist het opzetten van een bevalbad tijd. Het kan ruim een uur duren voordat het bad voldoende gevuld is. Het is ook belangrijk om te overwegen of er voldoende ruimte en geschikte vloerondersteuning is, vooral bij een thuisbevalling.
Voorwaarden voor een badbevalling
Om een badbevalling veilig te laten verlopen, zijn er enkele voorwaarden:
- Afmetingen van het bad: Zorg voor een bad dat groot genoeg is, met voldoende ruimte voor de partner en zorgverleners.
- Ruimte rondom het bad: Er moet aan alle kanten van het bad ruimte zijn om te lopen of te zitten.
- Vloerondersteuning (thuis): Controleer of de vloer sterk genoeg is om het gewicht van een gevuld bevalbad te dragen.
- Aanwezigheid van een bed: In de kamer waar het bad staat, moet ook een bed aanwezig zijn dat op de juiste hoogte is.
- Omgevingscondities: De kamer moet voldoende licht, verwarmd en geventileerd kunnen worden.
- Stopcontact: Een stopcontact in de buurt is nodig voor de pomp om het bad te legen.
De ideale watertemperatuur wordt vaak ervaren als 37-38 graden Celsius, met een omgevingstemperatuur van ongeveer 24 graden.
Badbevalling in het ziekenhuis
Ook in het ziekenhuis is het mogelijk om in bad te bevallen. In Utrecht beschikken alle drie de ziekenhuizen over faciliteiten voor badbevallingen:
- Diakonessenhuis (Geboortehuis): Twee bevalbaden zijn beschikbaar. Hiervoor dient een beschermhoes van ongeveer €70 aangeschaft te worden.
- Antonius Ziekenhuis Utrecht: Twee kamers zijn uitgerust met vaste bevalbaden.
- WKZ: Naast een bevalbad is er ook een ligbad beschikbaar op een aparte kamer. In dit ligbad kan alleen tijdens de ontsluiting gezeten worden; voor de geboorte keert men terug naar de bevalkamer.
In sommige ziekenhuizen, zoals het Máxima MC, kan een opblaasbaar bevalbad gehuurd worden. Dit wordt klaargemaakt met een persoonlijke hoes en is binnen een uur gevuld. Alle benodigdheden, waaronder slangen en een pomp, zijn verkrijgbaar. De kosten hiervoor bedragen ongeveer €100.
Wonder van de waterbevalling #educatie #iedereen
Een badbevalling in de praktijk
Wanneer je thuis wilt bevallen, ontvang je tijdens het spreekuur lange handschoenen voor de verloskundige. Het advies is om rond de 5 cm ontsluiting in bad te gaan voor optimaal profijt van het warme water.
Het effect van het warme water kan na twee uur afnemen. Het is dan aan te raden om even uit bad te gaan, bijvoorbeeld om naar het toilet te gaan of een andere houding aan te nemen. Na een korte pauze keert het effect van het warme water vaak terug.
Inwendig onderzoek kan soms in bad worden uitgevoerd, maar indien nodig kan gevraagd worden om uit bad te komen. Tijdens de uitdrijving mag je in bad blijven, tenzij er redenen zijn om eruit te komen, zoals vertraging in het proces of signalen dat het met de baby niet goed gaat.
Voor de geboorte van de placenta wordt gevraagd om uit bad te komen, zodat het bloedverlies beter gemonitord kan worden. Indien de partner ook in bad plaatsneemt, wordt gevraagd om zwemkleding te dragen.
Bad huren of kopen
Er zijn diverse verhuurders van bevalbaden, zoals bevallingsbaden en Oerbron. Daarnaast is het mogelijk om een bevalbad te kopen, bijvoorbeeld een opblaasbaar model zoals de 'Ocean Reef'. Hierbij is het belangrijk om ook de benodigde accessoires aan te schaffen, zoals een dompelpomp, afvoerslang, schepnetje en kraankoppeling.