Bavarois en zwangerschap: Risico's en veilige alternatieven

Een zelfgemaakte bavarois wordt vaak bereid met rauwe eieren. Zwangere vrouwen worden gewaarschuwd om op te letten voor rauwe eieren vanwege het gevaar voor een voedselinfectie met Salmonella. De vraag is hoe groot de kans op een besmetting is en wat de gevolgen van een Salmonellabesmetting voor het ongeboren kind zijn. Gelukkig kan men met een simpele aanpassing aan het recept een veilige bavarois maken.

Wat is Bavarois?

Een bavarois is een luchtige pudding op basis van slagroom, eieren en gelatine, waar eventueel nog fruit en smaakstoffen aan toegevoegd zijn. Het van oorsprong Franse gerecht wordt vaak gegeten als dessert, of gebruikt als vulling voor een taart. Een bavarois wordt altijd een aantal uren van tevoren gemaakt, omdat de gelatine in de koelkast moet opstijven. Bij het gebruik van instant koud oplosbare gelatine kan de opstijftijd verkort worden.

Bereidingswijze van Bavarois

Een bavarois op basis van vruchten wordt gemaakt door fruit, zoals bijvoorbeeld aardbeien, frambozen of abrikozen te pureren. Het fruit kan op smaak gebracht worden met citroensap en eventueel andere smaakmakers zoals likeur of vanille. De gelatine moet van tevoren geweekt worden in koud water en daarna opgelost worden in warm water. Het gelatinemengsel laat men afkoelen en mengt men met het fruitmengsel.

De eieren moeten gesplitst worden en het eigeel wordt luchtig geklopt met de suiker. Ook dit moet gemengd worden door het fruitmengsel. Tenslotte klopt men de slagroom en eiwitten apart luchtig. De slagroom moet als eerst voorzichtig met een spatel door de bavarois gemengd worden en daarna moeten de luchtig geslagen eiwitten voorzichtig erdoorheen gemengd worden. Het is belangrijk dat het een luchtig mengsel wordt; te intensief mengen kan de luchtigheid verminderen.

Eieren en het risico op Salmonella

Bavarois is een lichte pudding die luchtig is geworden door de opgeklopte eieren. Hiervoor worden doorgaans rauwe eieren gebruikt. Vanwege de kans op Salmonella in rauwe eieren, wordt er tegenwoordig in fabrieken, maar ook wel in horecagelegenheden, gebruik gemaakt van gepasteuriseerd eigeel en eiwit. Deze eieren hebben een verhittingsstap gehad, waardoor schadelijke bacteriën dood zijn. Veel huisgemaakte bavaroises bevatten echter wel rauwe eieren.

Salmonella in rauwe eieren

Omdat er een kans bestaat dat rauwe eieren besmet zijn met de Salmonellabacterie, wordt het voor zwangere vrouwen afgeraden om dit te eten. In de meeste gevallen komt een Salmonellabesmetting van de buitenkant van een ei. De buitenkant kan namelijk in aanraking zijn geweest met de ontlasting van de kip, omdat een ei en de ontlasting beide uit de cloaca van de hen komen. Als er tijdens de bereiding besmette eierschillen in de bavarois terecht komen, kan de hele bavarois besmet worden. Daarom is het aan te raden om bij gebruik van rauwe eieren deze voor gebruik goed te wassen. Doe dit echter niet een hele tijd van tevoren, want dan was je de natuurlijke beschermlaag van de eieren af, waardoor de Salmonellabesmetting mogelijk tot in het ei kan doordringen.

Slechts één op de twintigduizend eieren zijn van binnenuit besmet met Salmonella. Bij een hygiënische werkwijze is de kans op besmetting met Salmonella door gebruik van rauwe eieren dus heel klein.

Bacteriën tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap ben je door hormonale veranderingen vatbaarder voor infectieziektes veroorzaakt door bacteriën. Hierdoor wordt het aangeraden om extra voorzichtig met voedsel om te gaan. Daarbij zijn er een aantal voedingsmiddelen die helemaal afgeraden worden omdat deze mogelijk besmet kunnen zijn met Listeria of Toxoplasma. Deze bacterie en parasiet kunnen via de placenta de ongeboren baby bereiken, wat kan leiden tot aangeboren afwijkingen of een miskraam.

Dit geldt niet voor andere pathogene bacteriën zoals Salmonella. Deze zullen doorgaans alleen de moeder ziek maken. Door de verminderde weerstand ligt een voedselinfectie sneller op de loer, maar zolang er geen sprake is van listeriose of toxoplasmose, zal de foetus niet besmet worden.

Listeriose en Salmonella tijdens de zwangerschap

Listeriose, een door voedsel overgedragen infectie, wordt veroorzaakt door de bacterie Listeria monocytogenes. Deze ontwikkelt zich het makkelijkst tussen 30 en 37°C, maar wordt vernietigd door hitte. De bacterie wordt overgedragen via voedsel (rauwe melk, zachte kazen, charcuterie, enz.) en kan ernstige gevolgen hebben voor zwangere vrouwen en hun baby's (miskraam, vroeggeboorte, hersenvliesontsteking). Volgens Sciensano worden er in België jaarlijks tussen de 60 en 80 gevallen van listeriose gemeld, waarvan 10 tot 15% zwangerschapsgerelateerd is.

Salmonella, eveneens een bacterie die voorkomt in voedingsmiddelen (vlees, eieren, rauwe melk, enz.), veroorzaakt een voedselvergiftiging die vaak heftig is. Bij zwangere vrouwen kan dit koorts, ernstige diarree en uitdroging veroorzaken, wat de ontwikkeling van de foetus in gevaar brengt. Het kan ook leiden tot vroeggeboorte of neonatale infecties.

Bavarois tijdens de zwangerschap: Risico's en advies

Bavarois gekocht in de winkel is gemaakt van gepasteuriseerde eieren, waardoor de kans op schadelijke bacteriën veel kleiner is. Zelf gemaakte bavarois, bavarois van de bakker of bavarois in een restaurant kan wel gemaakt zijn van rauwe eieren.

Als er gebruik gemaakt wordt van verse eieren is de kans op een Salmonellabesmetting klein. Het risico neemt echter toe naarmate er meerdere eieren voor de bavarois gebruikt worden. Daar waar het risico op een besmet ei één op twintigduizend is, is het risico op besmetting in een bavarois met twintig eieren één op duizend. Ook kunnen de bacteriën verder uitgroeien zodra de bavarois is bereid, omdat dit een uitstekende voedingsbodem voor Salmonella is.

Vraag in een restaurant daarom altijd of de bavarois gemaakt is met rauwe eieren. Als je thuis bavarois maakt, doe dit dan bij voorkeur met gepasteuriseerd ei. Kant-en-klare taarten uit de supermarkt kun je veilig eten. Maak je zelf een taart en gebruik je rauw ei in het recept, eet het dan alleen als het heel goed verhit is. Taarten die in de oven gebakken zijn, kun je veilig eten. Let op bij zelfgemaakte taarten met rauw ei zoals meringue taart of tiramisu.

Banketbakkersroom, die vaak gebruikt wordt als basis voor fruittaarten en millefeuilles, is een gekookte bereiding. Bijgevolg is er geen bacterieel risico tijdens de zwangerschap, mits het goed gekookt werd. Daarnaast volg je ook best de bewaarvoorschriften van nagerechten, waaronder gebak, goed op tijdens je zwangerschap. Als je bijvoorbeeld zelf banketbakkersroom maakt, is het altijd een goed idee om de houdbaarheidsdatum van de ingrediënten niet te overschrijden. En controleer ook steeds de houdbaarheidsdatum van industriële banketbakkersroom.

De rol van eieren in de zwangerschap

Eiwitten zijn erg belangrijk voor de ontwikkeling van je baby. Eieren zijn een goede bron van eiwitten, antioxidanten, choline, vitaminen A en D, en ijzer. Deze voedingsstoffen zijn essentieel voor de ontwikkeling van de baby, de hersenfunctie en de aanmaak van bloed.

Je kunt de volgende producten met eieren veilig eten tijdens de zwangerschap:

• Hardgekookte eieren
• Eiersalade (mits bereid met gepasteuriseerde mayonaise)
• Omelet
• Gestold roerei
• Gebakken eieren (met gestolde dooier)
• Uitsmijters (met gestolde dooiers)
• Frittata
• Shakshuka (als de eidooier gestold is)
• Hartige taarten en quiches
• Mayonaise uit een pot en andere kant-en-klare sauzen
• Cake, taart en koekjes (mits goed verhit)
• Meringues uit de supermarkt
• Tiramisu uit de supermarkt (opletten wel dat er geen alcohol inzit)

Gebruik eieren niet in smoothies of rauwkost om door voedsel overgedragen ziekten te voorkomen.

Waarom eieren goed zijn tijdens de zwangerschap:

1. Stabiliseren bloedsuikers: Eieren bevatten weinig koolhydraten, wat helpt bij het stabiliseren van de bloedsuikerspiegel, vooral bij zwangerschapsdiabetes.
2. Bevorderen ontwikkeling baby: De eiwitten in eieren zijn de bouwstenen voor de cellen van het lichaam en essentieel voor de normale ontwikkeling van de baby. Een zwangere vrouw heeft 40 tot 70 gram eiwitten per dag nodig; een ei levert ongeveer 7 gram.
3. Ondersteunen hersenontwikkeling: Eieren zijn rijk aan choline en omega 3-vetzuren, cruciaal voor de ontwikkeling van de hersenen en kunnen neuraalbuisdefecten helpen voorkomen.
4. Voorkomen bloedarmoede: Het ijzergehalte in eieren helpt bij de aanmaak van extra bloed en het transporteren van zuurstof naar de moeder en de baby, wat vermoeidheid tegengaat.
5. Veelzijdigheid: Er zijn talloze manieren om eieren te bereiden en te consumeren.

Producten op basis van eieren (mayonaise, bavarois) die je in de winkel koopt, kunnen doorgaans geen kwaad, omdat ze meestal van gepasteuriseerde eieren zijn gemaakt. Een besmetting via eieren is echter wel zeldzaam. Blijf ook weg van eieren waarvan de schaal gebarsten of vuil is, en van eieren die te oud zijn.

tags: #bavarois #taart #tijdens #zwangerschap