In december, een periode waarin veel speelgoed wordt aangeschaft, rijst de vraag naar betaalbare alternatieven. Chinese webshops zoals AliExpress, Wish en Alibaba bieden speelgoed aan tegen aanzienlijk lagere prijzen dan traditionele winkels. Echter, waarschuwingen voor de veiligheid van dit speelgoed, zoals die geuit werden in het programma "Zondag met Lubach", wijzen op potentiële risico's voor kinderen, variërend van vergiftiging tot verwondingen.

Onderzoek naar Chemische Stoffen in Chinees Speelgoed
Een onderzoek uitgevoerd in Denemarken heeft aangetoond dat speelgoed afkomstig uit China vaak aanzienlijke hoeveelheden chemische stoffen bevat die hormoonverstorend werken. De concentraties van deze stoffen kunnen tot wel 200 keer hoger zijn dan de wettelijk toegestane maximumwaarden. Wanneer kinderen dergelijk speelgoed in hun mond stoppen, kunnen ze deze schadelijke stoffen binnenkrijgen, met potentieel ernstige gezondheidsgevolgen tot gevolg. Denk hierbij aan diverse ziekten, waaronder kanker, misvormingen van geslachtsorganen en beschadiging van het zenuwstelsel.
Verschillen in Wetgeving en Keurmerken
Het verschil in veiligheidsnormen is te verklaren door de uiteenlopende wetgeving in Europa en China. In de Europese Unie is elk elektronisch item en stuk speelgoed onderworpen aan strenge keuringen om te voldoen aan specifieke veiligheidseisen. Dit wordt vaak aangeduid met het CE-keurmerk, wat staat voor Conformité Européenne. China hanteert deze strikte regelgeving niet, wat resulteert in de productie van goedkopere, maar potentieel minder veilige producten. Helaas wordt het Europese CE-keurmerk vaak nagemaakt met een misleidend, bijna identiek logo dat "China Export" aanduidt.

Risico's van Online Speelgoedaankopen
Bij het online kopen van speelgoed is het cruciaal om goed op te letten waar het product vandaan komt. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) benadrukt dat het, met name voor jonge kinderen die geneigd zijn speelgoed in hun mond te stoppen, verstandiger is om speelgoed te kiezen dat goedgekeurd is door de EU.
NVWA-onderzoek naar Speelgoedveiligheid
De NVWA heeft in een laboratoriumonderzoek 66 stuks speelgoed voor baby's en kleine kinderen getest op technische veiligheid. Het ging hierbij om diverse soorten speelgoed, zoals rammelaars, knuffels, houten speelgoed, speelgoed met magneten en projectielspeelgoed. Uit dit onderzoek bleek dat 35 van de 66 geteste producten een ernstig veiligheidsrisico vormen. Problemen zoals loslatende kleine onderdelen en magneten, losse balletjes en lange koorden kunnen leiden tot verstikkingsgevaar.
Hygiënerisico's: Bacteriën en Schimmels
Naast technische veiligheid onderzocht de NVWA ook 26 stuks speelgoed op de aanwezigheid van bacteriën en schimmels. In de vloeistof van negen verschillende knijpballen werd een besmetting aangetroffen. Dit vormt een veiligheidsrisico, met name wanneer een knijpbal kapotgaat en het kind in contact komt met de besmette vloeistof.
Uitdagingen bij Handhaving en Traceerbaarheid
De NVWA geeft aan dat effectief optreden tegen aanbieders van buiten de EU complex is. Verkoopplatforms fungeren vaak als tussenpersoon voor talloze aanbieders die moeilijk te traceren zijn. Bovendien worden producten vaak zonder informatie over de fabrikant verkocht, wat het lastig maakt om verantwoordelijken aan te spreken.

Specifieke Zorgen en Persoonlijke Ervaringen
Er zijn specifieke zorgen geuit over bepaalde soorten speelgoed. Zo werd een speelgoedtelefoon van Chinese makelij genoemd, waarbij kinderen de hoorn uit de slang halen en deze in hun mond stoppen. De angst is dat dit soort speelgoed, dat kinderen in hun mond kunnen stoppen, niet afkomstig zou moeten zijn van platforms zoals Temu, AliExpress of Wish, en dat dergelijke items veilig en gecontroleerd moeten zijn.
De privacy-aspecten van apps die gerelateerd zijn aan deze platforms worden ook als problematisch ervaren. Apps zoals die van Temu vragen veel rechten en toestemmingen op een telefoon en kunnen mogelijk persoonlijke gegevens van kinderen en hun ouders verzamelen.
Onderzoek naar Populaire Speelgoedartikelen
Onderzoek van Stichting Tegengif heeft aangetoond dat populair speelgoed, met name voor kinderen vanaf 3 maanden, schadelijke chemicaliën kan bevatten. Elf verschillende chemische stoffen, waaronder weekmakers en vlamvertragers, werden aangetroffen.
Verboden en Zorgwekkende Stoffen
"Een aantal stoffen die we hebben aangetroffen zijn verboden in speelgoed", aldus Annelies den Boer, voorzitter van Stichting Tegengif. "Anderen zijn niet verboden, maar nieuw wetenschappelijk onderzoek trekt de veiligheid van bepaalde nieuwe weekmakers in twijfel." Een voorbeeld hiervan is DINCH, een weekmaker die weliswaar niet verboden is, maar wel in de urine van kinderen wordt teruggevonden, wat zorgen baart.
De stichting identificeerde de meeste chemicaliën in een speelgoedstethoscoop uit een dokterskoffertje. Hierin werden vijf zorgwekkende stoffen en vier stoffen in te hoge concentraties aangetroffen. De hoeveelheid DBP, een weekmaker, overschreed in dit geval zelfs de wettelijke limiet met 200 keer.
Blootstelling aan Chemische Stoffen
Kinderen kunnen aan deze chemicaliën worden blootgesteld via verschillende routes. Ze stoppen speelgoed in hun mond, maar langdurig vasthouden kan leiden tot opname via de huid. Bovendien kan slijtage van speelgoed ervoor zorgen dat chemicaliën in het huisstof terechtkomen, wat kinderen die veel kruipen kunnen inademen of binnenkrijgen.
De aangetroffen stoffen hebben potentieel hormoonverstorende, reproductietoxische, persistentie (moeilijk afbreekbare) en/of giftige eigenschappen.
Hoe Ouders Zich kunnen Beschermen
Het is voor ouders nagenoeg onmogelijk om zelfstandig te bepalen of speelgoed chemische stoffen bevat. Stichting Tegengif pleit daarom voor een ingrediëntenlijst op speelgoed. Tot die tijd wordt geadviseerd om op te letten met zacht plastic speelgoed, aangezien dit vaak de meeste problematische stoffen bevat. Ook makkelijk breekbaar speelgoed, met name gemaakt van zwart plastic, kan riskant zijn omdat dit vaak van gerecycled plastic is vervaardigd en mogelijk oude, inmiddels verboden, chemicaliën bevat.
Houten Speelgoed als Veilig Alternatief?
Hoewel het onderzoek van Stichting Tegengif zich voornamelijk richt op plastic speelgoed, is ook houten speelgoed niet per definitie veilig. De manier waarop het hout is bewerkt, is van belang. Aan plastic worden immers diverse chemicaliën toegevoegd om het bijvoorbeeld buigzaam te maken.
Preventieve Maatregelen in Huis
Naast het vermijden van potentieel gevaarlijk speelgoed, is het cruciaal om het huis goed te ventileren en regelmatig te stoffen, stofzuigen en dweilen. Dit helpt de concentratie van chemische stoffen in het huisstof te verminderen en zo de blootstelling van kinderen te minimaliseren.
WAAROM HEB JE OORSMEER?! - LAB EXPERIMENT
tags: #baby #speelgoed #aliexpress #veilig