Bijna alle baby's spugen wel eens, en sommigen vaker of meer dan anderen. Als je baby veel of vaak spuugt, vraag je je misschien af of het reflux is. Dit artikel legt uit wat normaal is en wanneer medisch advies nodig is.
Wat is reflux en wanneer is het normaal?
Reflux is het terugstromen van melk of ander voedsel vanuit de maag naar de slokdarm. Dit is niet hetzelfde als 'overgeven' of 'teruggeven' van melk, hoewel spugen een gevolg kan zijn van reflux. Reflux kan ook voorkomen zonder dat de baby spuugt; dit noemen we 'verborgen reflux'.
Het is begrijpelijk dat je bezorgd bent als je baby melk teruggeeft, vooral als het lijkt alsof de voeding niet 'binnen' blijft. Meestal gaat het echter om kleine hoeveelheden. Om een idee te krijgen van de hoeveelheid, kun je 50 ml melk afmeten en over het aanrecht gieten; dit geeft een aanzienlijke plas. Deze hoeveelheid komt overeen met de maaginhoud van een baby van twee tot drie weken oud. Als je baby veel minder heeft teruggegeven, is dat meestal geen reden tot zorg. Als dit echter vaker voorkomt, kan het wel reden zijn om verder te kijken.
De maag van een baby is nog erg klein. De maag van een pasgeboren baby is ongeveer zo groot als een walnoot, na een week zo groot als een abrikoos en na een maand zo groot als een ei. Als er te veel voeding in de maag komt, is spugen de enige manier om het teveel kwijt te raken. Als je baby goed plast en poept, vrolijk en alert is en goed groeit, is er vaak geen reden tot zorg, zelfs als hij na elke voeding spuugt.
De helft van alle gezonde baby's spuugt minimaal één keer per dag. Dit kan variëren van een mondje teruggeven tot hele golven voeding die terugkomen. Reflux hoort er dus een beetje bij.
Oorzaken van reflux bij baby's
Reflux is geen aandoening op zich, maar ontstaat door verschillende factoren. Mogelijke oorzaken zijn:
- Verkeerde voedingsmechanismen:
- Een verkeerde hap tijdens het aanleggen aan de borst.
- Een overproductie van melk of een te heftige toeschietreflex.
- Een te korte of beperkende tongriem en/of een te strak lipbandje, waardoor de baby de borst niet goed kan pakken of leegdrinken.
- Voedingsgerelateerde oorzaken:
- Het inslikken van te veel lucht tijdens het drinken.
- Het drinken van te veel lactoserijke melk, wat kan leiden tot gisting van onverteerde lactose en veel lucht.
- Te magere voeding of verstopping.
- Overvoeding met te grote hoeveelheden melkvoeding, wat gemakkelijk kan gebeuren bij flesvoeding als de fysiologische voedingsfrequentie niet in acht wordt genomen.
- Mechanische oorzaken:
- Een nog niet goed werkend sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag.
- Andere oorzaken:
- Voedselovergevoeligheid of allergie.
- Ongewone positie in de baarmoeder of problemen tijdens de bevalling.
In feite komt het erop neer dat voeding vanuit het maag-darmstelsel terugkeert in de slokdarm. Als dit slechts af en toe gebeurt, is er geen probleem. Herhaaldelijk terugstromen van maagzuur kan de slokdarm irriteren, beschadigen en pijn veroorzaken.
Specifieke problemen met de tongriem en lipbandje
Een te korte tongriem en/of een te strak lipbandje kunnen ervoor zorgen dat je baby de borst niet goed kan pakken en niet goed kan leegmelken. Dit kan leiden tot het inslikken van lucht of het niet goed leegdrinken van de borst, waardoor de baby voornamelijk de dunnere, eerste melk binnenkrijgt en minder toekomt aan de vettere achtermelk. Dit kan de balans tussen vetten en koolhydraten verstoren, wat leidt tot een lactose-overschot en mogelijk reflux-achtige klachten.
Voedselovergevoeligheid of allergie
Een voedselovergevoeligheid of allergie kan ook reflux veroorzaken. Raadpleeg hiervoor een borstvoedingsvriendelijke diëtist om te onderzoeken of een dieet kan helpen.
Wanneer medisch advies inschakelen?
Hoewel spugen normaal is, zijn er situaties waarin je beter medisch advies kunt inwinnen:
- Bloed in het spuugsel: Als het spuugsel rood, roze of bruin van kleur is, kan er bloed bijzitten. Dit kan afkomstig zijn van jou (bijvoorbeeld door tepelkloven) of van de baby. Bel direct de huisarts als je bloed in het spuugsel van je baby opmerkt en de oorzaak niet duidelijk is.
- Symptomen van ziekte: Als je baby ineens (meer) gaat overgeven, hangerig of huilerig is, diarree of koorts heeft, kan hij ziek zijn. In dat geval is het belangrijk om kleine beetjes moedermelk te geven om de vochthuishouding op peil te houden. Neem direct contact op met de huisarts als je baby een zieke, suffe of zwakke indruk maakt, of als je minder contact met hem hebt dan normaal.
- Aanhoudend of ernstig spugen: Als je baby frequent grote hoeveelheden melk krachtig uitspuugt na het voeden, of als je je zorgen maakt over de hoeveelheid of frequentie van het spugen, raadpleeg dan je arts of het consultatiebureau.
- Andere symptomen naast spugen: Als je baby meerdere van de volgende symptomen heeft, kan er sprake zijn van reflux of een andere medische aandoening: onrust na het drinken, huilen, gespannen lichaampje, moeilijk te troosten zijn, moeite met ademhalen, slechte groei.
Belangrijk: Ga bij twijfel niet af op advies van kennissen of niet-medisch geschoolde zorgverleners, maar zorg voor een goed onderbouwde diagnose van een arts.
What Is Acid Reflux? | The GutDr Explains (3D Gut Animation)
Oplossingen en tips bij baby spugen
Er zijn verschillende manieren om met spugen om te gaan:
Voedingsaanpassingen en -technieken:
- Houd je baby rechtop tijdens het voeden: Voed je baby niet liggend. Zorg dat de baby tijdens het voeden een zo rechtop mogelijke houding heeft.
- Voorkom te snel drinken en lucht happen: Gebruik een speen met een kleiner gaatje als je flesvoeding geeft. Houd de fles schuin tijdens het drinken om te zorgen dat er zo min mogelijk lucht wordt ingeslikt.
- Laat boeren: Geef je baby tussendoor en na de voeding de tijd om een boertje te laten. Wacht na de voeding even met het neerleggen van je baby op de rug totdat hij goed heeft gebluft.
- Kleine, frequente voedingen: Overweeg om kleinere porties voeding te geven, maar vaker op een dag. Dit kan helpen om de maag niet te overvol te maken.
- Niet forceren: Als je baby vooral troost en rust zoekt aan de borst, bied dan juist de meest lege borst aan. Dit geeft de troost zonder een grote hoeveelheid melk. Weeg beide borsten en kies de leegste.
- Overweeg een andere fles of speen: Als je flesvoeding geeft, kan het helpen om een andere fles of speen te proberen die minder lucht doorlaat.
Houdingsadviezen:
- Rechtop dragen: Houd je baby zoveel mogelijk rechtop, bijvoorbeeld in een draagdoek. Dit helpt de voeding te zakken.
- Hoofdeinde verhogen: Leg het hoofdeinde van het matrasje van je baby iets hoger. Dit kan helpen om terugstromen te voorkomen.
- Niet volledig plat liggen: Zorg ervoor dat je baby niet volledig plat ligt, ook niet tijdens het slapen.
Wat te vermijden:
- Melk indikken: Het indikken van melk met bijvoorbeeld rijstebloem of johannesbroodpitmeel wordt soms aangeraden, maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat dit werkt. Het kan zelfs meer klachten geven, omdat de ingedikte melk langzamer de darmen in kan stromen, waardoor de maaginhoud langer in de slokdarm kan blijven.
- Te vroeg beginnen met vaste voeding: Vóór zes maanden beginnen met vaste voeding is geen goed idee en helpt niet tegen reflux.
- Fopspeen: Een fopspeen is over het algemeen geen goede oplossing, hoewel het bij pijn soms verlichting kan bieden mits met mate gebruikt na de voeding.
Praktische tips:
- Slabbetjes en spuugdoekjes: Gebruik grote slabbetjes om de kleertjes droog te houden en houd altijd een spuugdoekje bij de hand tijdens het voeden.
- Bescherm je eigen kleding: Leg een handdoek of hydrofiele doek op je kleding tijdens het voeden.
Als je baby geen last heeft van het spugen, vrolijk is, goed groeit en voldoende natte plasluiers heeft, hoef je je meestal geen zorgen te maken. De klachten verminderen vaak vanzelf in de loop van het eerste levensjaar.