Een speen kan een waardevol hulpmiddel zijn voor jonge baby's om in slaap te vallen en door te slapen. Echter, na verloop van tijd kan de speen ook uitdagingen met zich meebrengen, met name wanneer ouders meerdere keren per nacht moeten opstaan om de speen terug te geven. Bovendien is er een leeftijd waarop het, met het oog op mondgezondheid, aan te raden is om te stoppen met de speen.
Het sterke zuigreflex van een baby kan enorm helpen bij het tot rust komen. In de baarmoeder is het voor kindjes gemakkelijk om op hun vingers te zuigen, omdat de zachte wanden hun handen terug naar de mond buigen. Buiten de baarmoeder is dit een stuk lastiger en kan een kindje niet altijd makkelijk zijn of haar handje vinden. Daarom wordt een speen geadviseerd; het zuigen helpt kindjes om tot rust te komen. Het triggert een reflex die de hartslag, bloeddruk en stress verlaagt. Op latere leeftijd kan een speen, zeker in combinatie met een knuffel(doekje), een enorme troost bieden.
Verschillende Spenen en Persoonlijke Voorkeur
Er zijn ontzettend veel verschillende spenen te koop, en het is heel persoonlijk wat jij en je kindje fijn vinden. Het kan lonen om meerdere spenen te proberen om te ontdekken welke het beste bij jouw kindje past. Vaak zijn spenen ook te vinden in gratis babyboxen die tijdens de zwangerschap kunnen worden aangevraagd, wat handig is om te bewaren.
Sommige ouders zijn fan van Bibs spenen vanwege hun esthetische uitstraling, fijne materialen en de speen die lijkt op een 'echte' ronde tepel.
De Speen als Slaapassociatie en de Noodzaak tot Stoppen
Soms kan de speen een sterke slaapassociatie worden. Je kindje heeft de speen dan altijd nodig om in slaap te vallen en wordt regelmatig wakker omdat hij of zij de speen mist. Als je meerdere keren per nacht uit bed moet om je kindje de speen te geven, is het raadzaam om te stoppen. Je zult merken dat je kindje meer rust vindt en beter gaat slapen.
Stoppen met de Speen: Cold Turkey versus Afbouwen
Tussen de leeftijd van 4 tot 7 maanden wordt geadviseerd om 'cold turkey' te stoppen met de speen. Dit betekent dat de speen wordt weggenomen en niet meer wordt teruggegeven. Je troost je kindje op een andere manier, bijvoorbeeld door te sussen of dichtbij te blijven. Meestal ervaar je zo'n 2 tot 3 dagen wat meer onrust, waarna het slapen aanzienlijk beter zal gaan. Het is belangrijk te realiseren dat kinderen op deze leeftijd niet geholpen zijn met het soms wel of niet afbouwen; ze begrijpen het simpelweg niet als de regels niet consistent zijn.
Een andere aanpak, het rustig aan afbouwen door bijvoorbeeld de speen uit de mond te trekken voordat je kindje in slaap valt, wordt in de praktijk vaak als tijdrovend en averechts werkend ervaren, wat juist voor meer onrust kan zorgen.
Stimuleren van Zelfstandig Speengebruik
Op de leeftijd van 8 Ã 9 maanden kunnen kindjes de speen meestal zelf terug stoppen. Het afbouwen van de speen op deze leeftijd kan veel onrust veroorzaken en wordt daarom niet altijd geadviseerd. Je kunt het zelf terug stoppen stimuleren door dit vanaf de leeftijd van zes maanden te oefenen:
- Pak de speen en leg hem in de hand van je kindje.
- Breng samen de speen naar de mond toe.
- Als stap 1 goed gaat, neem je wat meer afstand en stop je de speen in de hand van je kindje.
- Als stap 2 goed gaat, leg je de speen binnen handbereik zodat je kindje de speen zelf kan pakken en terug stoppen.
Het kan fijn zijn om een doekje of speenknuffel vast te maken aan de speen waarmee je oefent. Ook kan het helpen om meerdere spenen in bed te leggen (ongeveer 3 tot 4 stuks) zodat je kindje er altijd één kan vinden.
Het Juiste Moment om te Stoppen met de Speen
Als je kindje duidelijk begrijpt wat er van hem of haar verwacht wordt, kun je besluiten om te stoppen met de speen. Meestal is het goede moment ergens tussen de 2,5 en 3,5 jaar. Tandartsen adviseren soms eerder, maar onder de 2,5 jaar is het stoppen doorgaans erg lastig.
Het is belangrijk om het afbouwen niet samen te plannen met andere grote levensveranderingen, zoals de overgang naar een groter bed of het krijgen van een broertje of zusje. Kinderen zijn op deze leeftijd erg gevoelig voor spel en beloning. Probeer te bedenken wat voor jouw kindje een goede reden kan zijn om te stoppen. Voorbeelden zijn: op kraamvisite gaan en de speen aan de baby geven, omdat die hem dan nodig heeft, of de speen met de post versturen naar baby's in andere landen. Het doorknippen van de speen en zeggen dat hij het niet meer doet, wordt afgeraden, omdat de kans groot is dat je kindje begrijpt dat er een nieuwe in de winkel te koop is.
Voorbereiding en Consistentie bij het Stoppen
Het is cruciaal om in de week voorafgaand aan het stoppen veel te praten over het moment dat komen gaat. Bereid je kindje hierop voor en leg uit wat er gaat gebeuren. De eerste nachten zonder speen kunnen lastig zijn. Je kindje komt lastiger in slaap, kan huilen of is onrustig. Zorg ervoor dat je consequent blijft.
Als je weet dat je dit lastig vindt, is het handig om alle spenen uit huis te doen om niet in de verleiding te komen hem terug te geven. Als je toch de speen geeft, wordt het de volgende keer alleen maar lastiger. Geef je kindje wat extra aandacht, liefde en knuffels in deze periode.
Wil je baby de speen niet binnenhouden? Hier zijn een paar tips om dat te voorkomen.
De Speen: Een Haat-Liefde Verhouding
Veel ouders hebben een haat-liefde verhouding met de speen. Hoewel het een fijn hulpmiddel kan zijn bij het slapen, kan het ook behoorlijk wat onrust opleveren als de speen steeds uit het mondje valt en jij er elke keer heen moet om het terug te geven. Hoe ga je hiermee om en wat kun je doen om de speen op een fijne en veilige manier te gebruiken?
Zuigen op een speen kan je kindje helpen om rustig te worden als hij verdrietig is of pijn heeft. Kindjes jonger dan 6 maanden kunnen meestal nog niet zelf de speen in hun mond stoppen; zij hebben jou dus steeds nodig om hem daarbij te helpen. Vaak valt de speen uit het mondje zodra je kindje in een diepe slaap is. Als jouw kindje gewend is om in slaap te vallen met dat speentje, zal het die speen weer opnieuw nodig hebben als hij tussendoor wakker wordt, om verder te kunnen slapen.
Tips bij het Gebruik van een Speen
Als je kindje gewend is om met een speentje te slapen, kan het gebeuren dat hij of zij 's nachts de speen kwijt is. Je kind kan dan wakker worden en, afhankelijk van de leeftijd, de speen zelf pakken of jouw hulp nodig hebben. Om dit zo makkelijk mogelijk te maken, zijn er enkele tips:
- Speendoekje: Door een speendoekje aan de speen vast te maken, kan je kindje de speen makkelijker vinden in de nacht. Een voordeel hiervan is ook dat als je ooit wilt stoppen met de speen, je kindje nog wel met het doekje kan knuffelen.
- Meerdere Spenen: Als je kindje de speen al zelf kan pakken, maak het dan zo gemakkelijk mogelijk door meerdere speentjes (ongeveer 3 tot 4 stuks) in bed te leggen.
- Glow in the Dark Speen: Om het je kind (of jezelf) 's nachts nog makkelijker te maken, is een glow in the dark speen ideaal. Leg meerdere glow in the dark spenen in het bedje.
Controleer de speen dagelijks op scheurtjes en gaatjes en gooi deze weg als hij stuk is. Vervang de speen elke 6 weken voor een nieuwe.
De Speen en Mondgezondheid
Langdurig gebruik van een speen kan invloed hebben op de ontwikkeling van het gebit van de baby. Het kan leiden tot tandheelkundige problemen, zoals tanden die scheef groeien of een verkeerde beet. Daarom is het belangrijk om op tijd te stoppen met de speen, idealiter rond de leeftijd van 2,5 tot 3,5 jaar.
Orthodontische spenen zijn ontworpen om een gezonde mondontwikkeling te bevorderen en houden rekening met de natuurlijke vorm van het gehemelte, het tandvlees en de groeiende tandjes van je kindje.
De Speen en Borstvoeding
Sommige ouders zijn bang dat een speen voor verwarring zorgt in combinatie met (borst)voeding. De ervaring leert echter dat dit niet het geval is en dat het geven van borstvoeding en het gebruik van een speen met elkaar gecombineerd kunnen worden, zodra de voeding goed loopt.
Het gebruik van een speen wordt over het algemeen positief beoordeeld, zeker in de eerste maanden, omdat het kan voorzien in de zuigbehoefte van jonge baby's. Daarnaast tonen recente onderzoeken aan dat het gebruik van spenen de kans op wiegendood (iets) verkleint. De precieze reden hiervoor is niet volledig duidelijk, maar men vermoedt dat het gebruik van de speen bepaalde spieren sneller ontwikkelt.
Afbouwen van de Speen: Tips en Strategieën
Het wegnemen van een speentje bij een baby kan een uitdagende taak zijn, maar het kan gedaan worden met geduld, consistentie en zachtheid. Hier zijn enkele stappen die je kunt volgen om het speentje af te bouwen:
- Timing: Kies een geschikt moment om het speentje weg te nemen, bij voorkeur wanneer je baby niet gestrest, ziek of vermoeid is. Het wordt geadviseerd om het speentje niet voor de leeftijd van 3,5 maanden weg te nemen, omdat de zuigbehoefte dan vaak nog te hoog is.
- Stapsgewijze afbouw: Beperk het gebruik van het speentje tot bepaalde momenten, zoals alleen tijdens het slapen. Verminder het gebruik geleidelijk door het bijvoorbeeld alleen te geven voor het dutje of de nacht, en niet langer aan te bieden tijdens wakkere momenten.
- Afleiding: Bied alternatieve manieren van troost en afleiding aan je baby, zoals knuffelen, wiegen, een favoriet speeltje of zachte muziek. Probeer de zuigbehoefte van je baby op andere manieren te bevredigen zonder het gebruik van het speentje.
- Consistentie: Wees consequent in het verminderen van het speengebruik en het niet aanbieden van het speentje tijdens wakkere momenten. Zorg ervoor dat alle verzorgers van je baby op dezelfde lijn zitten.
- Neem het speentje weg voor het slapen: Als het speentje overdag is afgebouwd, kun je het nu ook wegnemen voor de dutjes en 's nachts. Wanneer je baby wakker wordt voor zijn speentje, kan een slaaptrainingsmethode worden toegepast om je baby in slaap te leren vallen zonder speentje.
Het kan ook effectief zijn om het speentje in één keer weg te nemen in plaats van af te bouwen. Hoewel dit de eerste dagen onwennig kan zijn, ben je er op deze manier wel het snelst doorheen.
Wat met duimen? Veel ouders zijn bang dat wanneer ze het speentje wegnemen, hun baby zal beginnen duimen. Dit is echter vaak onterecht. Het is maar een heel kleine minderheid die zal beginnen duimen wanneer het speentje wordt weggenomen, en dit is meestal maar tijdelijk tijdens de overgangsfase.
Speentje vs. Slaaptraining: Wanneer je het speentje wilt wegnemen, is het een goed idee om tegelijkertijd met slaaptraining te starten. Dit houdt in dat je je kind een gezond dag- en nachtritme aanbiedt, de juiste slaapomgeving creëert, positieve slaapassociaties bevordert en je kind leert om goede dutjes en nachten te doen.