Griep tijdens de zwangerschap: oorzaken, symptomen en behandeling

Tijdens de zwangerschap ondergaat het lichaam van een vrouw tal van veranderingen, waaronder aanpassingen in het immuunsysteem. Deze veranderingen kunnen de zwangere vrouw gevoeliger maken voor virale infecties zoals griep. Hoewel een gewone griep voor de meeste mensen doorgaans ongevaarlijk is, kan de infectie tijdens de zwangerschap soms zwaarder aanvoelen en potentieel risico's met zich meebrengen voor zowel moeder als kind.

Waarom griep heftiger kan zijn tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap werkt het immuunsysteem anders om de groei van de baby te ondersteunen. Dit betekent dat de afweerreactie op virussen enigszins wordt verminderd, waardoor zwangere vrouwen vatbaarder worden voor infecties en deze langer kunnen aanhouden. Het bestrijden van een virus vraagt bovendien extra energie, terwijl het lichaam al hard werkt om de baby te voeden en te laten groeien.

Symptomen zoals koorts, vermoeidheid en spierpijn kunnen intenser worden ervaren. Hoge koorts, boven 39°C, kan met name in het eerste trimester van de zwangerschap invloed hebben op de ontwikkeling van de foetus. Daarom is het van cruciaal belang om goed op het eigen lichaam te letten en tijdig medische hulp te zoeken indien nodig.

illustratie van een zwangere vrouw met griepsymptomen

Symptomen van griep tijdens de zwangerschap

Griep kan lijken op een zware verkoudheid, maar is doorgaans heftiger en ontwikkelt zich sneller. Typische griepsymptomen zijn:

  • Koorts
  • Koude rillingen
  • Keelpijn
  • Hoofdpijn
  • Spierpijn in het hele lichaam
  • Hoesten
  • Loopneus
  • Extreme vermoeidheid

De griep duurt meestal één tot twee weken, maar het kan nog enkele weken langer duren voordat men zich volledig hersteld voelt.

Verschil tussen griep en verkoudheid

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen griep en een verkoudheid. Bij een verkoudheid zijn symptomen als een verstopte neus, keelpijn en hoest gebruikelijker. Griep manifesteert zich daarentegen vaak plotseling met hoge koorts, spierpijn, koude rillingen en een algemeen gevoel van zwakte.

Risico's en complicaties van griep tijdens de zwangerschap

Hoewel griep meestal niet direct gevaarlijk is voor de baby, kunnen complicaties optreden, vooral bij hoge koorts. Een lichaamstemperatuur boven 38.5°C kan potentieel vroegtijdige weeën opwekken en de aanvoer van voedingsstoffen naar de baby beïnvloeden. In ernstige gevallen kan griep, met name bij ongevaccineerde zwangere vrouwen, leiden tot ziekenhuisopname en zelfs intensieve zorg. Studies suggereren ook een verhoogd risico op aangeboren hartafwijkingen bij baby's van moeders die in het eerste trimester van de zwangerschap een griepinfectie doormaakten.

Daarnaast kan griep tijdens de zwangerschap leiden tot:

  • Vocht in de longen
  • Zwangerschapsstuipen (in ernstige gevallen van zwangerschapsvergiftiging)
  • Invloed op de groei van de baby door verminderde voedingsstoffen
infographic die de symptomen van griep en verkoudheid vergelijkt

Wat te doen bij griep tijdens de zwangerschap?

Als je zwanger bent en griep krijgt, zijn er verschillende stappen die je kunt nemen om te herstellen en complicaties te voorkomen:

1. Voldoende rust

Je lichaam heeft energie nodig om te herstellen. Probeer veel te slapen en neem regelmatig rustmomenten gedurende de dag.

2. Voldoende drinken

Door koorts en zweten verlies je meer vocht. Drink water, kruidenthee of bouillon om uitdroging te voorkomen.

3. Temperatuur in de gaten houden

Meet regelmatig je temperatuur. Als deze boven de 38.5°C stijgt en je je erg ziek voelt, neem dan contact op met je huisarts of verloskundige.

4. Vermijd zelfmedicatie

Niet alle medicijnen zijn veilig tijdens de zwangerschap. Paracetamol mag in overleg met je arts of verloskundige gebruikt worden, maar neem nooit andere middelen zonder medisch advies.

5. Eet licht en gezond

Ook bij weinig eetlust is het belangrijk om kleine, voedzame maaltijden te eten, zoals fruit, soep en volkorenproducten.

Wanneer de huisarts of verloskundige bellen?

Neem altijd contact op met je huisarts of verloskundige in de volgende situaties:

  • Hoge koorts die niet zakt met paracetamol.
  • Kortademigheid of pijn op de borst.
  • Verminderde of afwezige kindsbewegingen.
  • Als je na een paar dagen niet opknapt of juist zieker wordt.
  • Bij twijfel of als je je niet prettig voelt.

Zij kunnen beoordelen of verder onderzoek of behandeling nodig is.

Griep voorkomen tijdens de zwangerschap

Preventie is de beste aanpak. Hoewel griep nooit volledig te voorkomen is, kunnen de volgende maatregelen de kans op infectie verkleinen:

  • Regelmatig handen wassen, vooral na contact met anderen of openbare ruimtes.
  • Vermijden van drukke plaatsen tijdens het griepseizoen.
  • Zorgen voor een goede weerstand door gezonde voeding, voldoende slaap en ontspanning.

Het belang van gezond eten voor en tijdens de zwangerschap

Vaccinatie als preventie

De griepprik wordt sterk aanbevolen voor zwangere vrouwen, ongeacht het trimester van de zwangerschap. Vaccinatie is veilig voor zowel moeder als kind en biedt bescherming tegen griep en mogelijke complicaties. De vaccinatie helpt ook om antistoffen door te geven aan de baby, wat bescherming biedt in de eerste maanden na de geboorte.

De griepprik wordt in België gedeeltelijk terugbetaald door het ziekenfonds. Het vaccin kan veilig gedurende de hele zwangerschap worden toegediend. Zelfs als je minder dan 22 weken zwanger bent, is vaccinatie mogelijk, hoewel de overdracht van antistoffen aan de baby dan nog beperkter is.

Voor zwangere vrouwen die zich liever niet laten vaccineren, blijven de algemene preventieve maatregelen, zoals regelmatig handen wassen en het vermijden van drukke plekken, van groot belang.

Mogelijke verbanden met aangeboren hartafwijkingen

Recente studies, waaronder een overzichtsstudie van meer dan 1,7 miljoen zwangerschappen, suggereren een verband tussen infecties bij de moeder in het eerste trimester en een verhoogd risico op aangeboren hartafwijkingen bij het kind. Met name luchtweginfecties zoals griep lijken het risico op zogenaamde 'septumdefecten' (gaatjes in de tussenschotten van het hart) te verhogen. Hoewel dit verband nog verder onderzocht wordt en andere factoren zoals luchtvervuiling ook een rol kunnen spelen, benadrukt het het belang van het minimaliseren van infectierisico's tijdens de zwangerschap.

diagram dat de ontwikkeling van het hart van een foetus toont

Andere infecties tijdens de zwangerschap

Naast griep kunnen ook andere infecties, zoals Cytomegalovirus (CMV), Covid-19, Parvovirus B19 en bronchitis, een risico vormen voor zwangere vrouwen en hun ongeboren baby. Het CMV-virus kan neurologische gevolgen hebben voor de foetus, terwijl parvovirus B19 kan leiden tot ernstige bloedarmoede bij de foetus en een verhoogd risico op miskraam. Het naleven van beschermende maatregelen en preventie door vaccinatie blijft essentieel om de verspreiding van deze ziekten te beperken.

tags: #anta #flu #tijdens #zwangerschap