Roze, paars, blauw, groen: fel gekleurde haren die alle kanten op piekten. Ik vond ze prachtig: de Troll Dolls. Ik wist het toen nog niet en dacht dat dit speelgoed helemaal nieuw was, maar Troll Dolls hadden in de jaren negentig al een rijke geschiedenis achter de rug. Zo hebben ze niet altijd Troll Dolls geheten. Oorspronkelijk heetten ze Dam Dolls. En dat is niet zo gek, want de Deense visser en houthakker Thomas Dam heeft de eerste Dam Doll gecreëerd. Dat was al in 1959!
Thomas kon zich geen kerstcadeautje veroorloven voor zijn dochtertje Lila. Hij ging aan de slag en maakte met zijn eigen handen, fantasie en creativiteit een pop. Dat dit liefdevolle gebaar zou uitgroeien tot een wereldwijd succes, had niemand verwacht. Maar de andere kinderen in het dorp werden jaloers op Lila's mooie pop en wilden er ook één.
De Opkomst van de Trollen Poppetjes in de Jaren '90
In de jaren '90 moesten ook de jongens eraan geloven. Er werden actiefiguren gemaakt in de hoop dat dit bij hen aan zou slaan. Ook kwam er The Trollies Radio Show, met zingende Trolls. De originele Troll Dolls van vroeger heb ik al jaren niet meer gezien.
Toch is er niet zo lang geleden nieuw leven geblazen in het Troll Doll-concept: Trollz. Vanaf eind jaren '80, begin jaren '90 werden dankzij marketing en PR deze guitige, ietwat nudistische wezentjes anders genoemd: Trollz. Allez, gericht aan kidz moest met een 'z' eindigen, want dat was vet blitz. De algemene trend rondom deze Trollz was dat het voor meisjes was. Ik vond het echter ook keivet en had een aantal trollen (de helft in de foto's is van mij), plus ik speelde de pc-game van Trollz helemaal grijs.
Onlangs wees Leonie Ruissen mij in een gesprek op de trollen uit de jaren '90 en mijn hart maakte een sprongetje. Ik herinner me nog goed dat ik vroeger, toen ik een jaar of 10 was, een trolletje had met roze haar en daar deed ik dan Miss Sporty parfum in. Want als 10-jarig meisje moest ik om de een of andere reden alles parfumeren, ook geheime brieven naar vriendjes en vriendinnetjes moesten ervan voorzien worden, anders waren ze niet écht belangrijk en die indruk wilde je natuurlijk wel wekken.
Plastic poppetjes die iets te lang onder de zonnebank hebben gelegen met een brede wipneus, flaporen en neonkleurig piekhaar. Ow! En ze hadden natuurlijk billetjes!
De Evolutie en Variëteiten van Trollen Poppetjes
De originele Thomas Dam Trolls, daar is het allemaal mee begonnen in 1959, toen de Deense houthakker Thomas Dam een houten trol maakte om zijn dochtertje Lila voor Kerstmis te geven. Toen hij zag hoe leuk ook de andere kinderen in Gjøl, Denemarken de trol vonden, begon Dam er meer te maken en richtte uiteindelijk een bedrijf op met de naam Dam Things, opgericht om de poppen in hard rubber en later vinyl te produceren. Nadat ze in de vroege jaren zestig in de Verenigde Staten waren aangekomen, werden trol-poppen een van de grootste speelgoedtrends van het decennium.
Door de jaren heen zijn er verschillende varianten en merken van trollen poppetjes op de markt gekomen:
- Uneeda Trolls: Ook wel bekend als Wishnik Trolls.
- Russ Trolls: Deze hoorden bij de A-merken en waren de verkleedkoningen onder de trollen.
- Dread Heads van Mighty Max: Zoals de geelharige op bovenstaande foto.
Hasbro bracht de trollen, ofwel de "Trollz" terug met een gelijknamige film en tv-serie. De vintage trollen van Thomas Dam, absoluut!
Trollen Poppetjes als Verzamelobjecten in de Jaren '90 en Nu
De marktplaatsen staan vol met aanbiedingen voor deze nostalgische speeltjes. Van unieke retro items uit 1986 tot complete collecties uit de jaren '90, verzamelaars kunnen hun hart ophalen. Prijzen variëren sterk, afhankelijk van de zeldzaamheid, staat en het merk van de trollen. Sommige verkopers bieden individuele poppetjes aan, terwijl anderen complete sets verkopen, variërend in grootte van 40 cm tot slechts 6 cm.
Voorbeelden van Aanbiedingen:
| Omschrijving | Prijsindicatie | Jaartal/Periode |
|---|---|---|
| Vintage Troll piraat | € 12,50 | 1986, Jaren '80 |
| Trolls vintage, 4 stuks (Korea/China) | € 12,00 | Niet gespecificeerd (waarschijnlijk jaren '90) |
| Mooie vintage trollen (poppetjes), 11 groten en 2 kleinen | € 15,00 | Niet gespecificeerd (waarschijnlijk jaren '90) |
| Vintage jaren '90 Trollen, met geluid en knipperende ogen (niet werkend) | € 185,00 | Jaren '90 |
| Vintage Trol trollen Bruid Bruidegom | Bieden | Jaren '90 (ca. 20cm hoog) |
| Trollen collectie | Bieden | Jaren '90 |
| Twee Coole Vintage Trollen | Bieden | Jaren '90 (16-20cm) |
| Trollen familie | Bieden | Niet gespecificeerd |
| Trollen poppetjes set van 3 | € 2,50 | China (waarschijnlijk jaren '90) |
| 4 Vintage trollen | Bieden | Jaren '90 |
| Vintage trollen diversen | Bieden | Jaren '90 |
| Mooie collectie originele vintage trollen | Bieden | Jaren '90 |
| Vintage Trollen Speelgoed | Bieden | Jaren '90 |
| Russ Troll Dolls trollen vintage toys | Bieden | Maten variërend van 40 cm tot 6 cm |
| Thomas Dam trollen | Bieden | 1988 (16 cm groot) |
| 9 grappige Trollen | € 4,50 excl. porto | Niet gespecificeerd |
| Trolletjes (ongeveer 45 stuks) | Bieden | Niet gespecificeerd |
| Trolls, leuk om te verzamelen | € 10,00 | Niet gespecificeerd |
| Trol / Trollen | Gereserveerd | Jaren '90 (7 stuks) |
| Vier trollen voor de verzamelaar | € 2,00 | Niet gespecificeerd |
| Trollen popjes vintage | € 12,00 | Jaren '70 (4 stuks) |
| Kleine en grotere Trollen | € 12,00 | Vintage |
| Vintage Trollen (Heico, Ny Form) | Bieden | Jaren '50-'70 (Heico), Ny Form (unoog trol) |
| Trollen verzameling (incl. 1992 trol) | Bieden | Vintage, incl. 1992 |
Een trollenpop(pet)je is een kleine pop met fijndradig, felgekleurd, rechtopgekamd haar, die een glimlachende trol voorstelt. Het poppetje werd in 1959 ontworpen door de Deense visser en houtsnijder Thomas Dam. Omdat hij geen geld had voor een kerstcadeau voor zijn dochter, maakte hij een poppetje voor haar. Andere kinderen in het dorp wilden er ook een en Dam begon met de productie van de poppetjes in plastic. De originele versie had ogen van glas en haar van schaapswol. Begin jaren zestig waren de poppetjes een rage in Europa en de Verenigde Staten. Vanwege de populariteit en een onduidelijk beschreven patent kwamen er veel goedkoper geproduceerde imitaties op de markt.