Bloedverlies tijdens de zwangerschap, vooral rond de 40 weken, kan verontrustend zijn, maar gelukkig is het niet altijd een teken van ernstige problemen. Ongeveer een derde van de zwangere vrouwen ervaart enig vaginaal bloedverlies. Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van mogelijke oorzaken, de onderzoeken die plaatsvinden en wat u kunt verwachten.
Soorten bloedverlies tijdens de zwangerschap
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten bloedverlies:
- Bruin bloedverlies: Dit duidt op oud bloed, afkomstig van een eerdere bloeding, zoals na seksueel contact of door de innesteling van de bevruchte eicel. Bruin bloedverlies is doorgaans onschuldig en vereist geen specifieke actie.
- Helderrood bloedverlies: Dit wijst op een actieve bloeding op dat moment. De oorzaak kan variëren van onschuldig tot ernstiger. Het is raadzaam om in dit geval altijd uw verloskundige te raadplegen voor advies.
Oorzaken van bloedverlies in de vroege zwangerschap (eerste 12 weken)
In het eerste trimester kunnen de volgende oorzaken leiden tot bloedverlies:
- Innestelingsbloeding: Wanneer de bevruchte eicel zich in het baarmoederslijmvlies nestelt, kunnen kleine bloedvaatjes geraakt worden, wat resulteert in lichte bloeding. Dit is onschuldig.
- Contactbloeding: Seksueel contact kan, door de verhoogde doorbloeding van de baarmoedermond tijdens de zwangerschap, leiden tot bloedingen die tot 36 uur na de seks aanhouden. Dit is niet schadelijk voor de baby.
- Bloeding aan de baarmoedermond: Een poliep (klein bultje) of ontsteking aan de baarmoedermond kan bloedverlies veroorzaken. Dit is eveneens onschuldig.
- Miskraam: Dit kan gepaard gaan met buikpijn en bloedverlies dat kan variëren van licht tot hevig.
- Buitenbaarmoederlijke zwangerschap: De bevruchte eicel nestelt zich buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld in de eileider. Dit is zeldzaam en kan leiden tot bloedverlies en hevige buikpijn.
- Mola-zwangerschap: Een zeldzame aandoening waarbij er geen levensvatbaar vruchtje ontstaat, maar alleen placentaweefsel groeit.
Oorzaken van bloedverlies in de latere zwangerschap (na 12 weken)
In het tweede en derde trimester kunnen de volgende oorzaken relevant zijn:
- Begin van de bevalling: Rond de uitgerekende datum kan bloedverlies wijzen op het begin van de bevalling, waarbij de baarmoedermond opengaat.
- Dreigende vroeggeboorte: Bloedverlies in combinatie met weeën of buikkrampen vóór 37 weken kan duiden op vroeggeboorte.
- Contactbloeding: Zoals in het eerste trimester, kan seksueel contact tot bloedingen leiden.
- Bloeding aan de baarmoedermond: Een poliep of ontsteking kan nog steeds bloedverlies veroorzaken.
- Randvenebloeding: Bloedvaatjes aan de rand van de placenta kunnen spontaan gaan bloeden. Dit is onschuldig.
- Ligging placenta: Als de placenta laag in de baarmoeder ligt (laagliggende placenta) of voor de baarmoedermond (placenta praevia), kan dit leiden tot bloedverlies, vooral naarmate de baarmoeder groeit.
- (Gedeeltelijke) loslating van de placenta (solutio placenta): Dit is een ernstige oorzaak waarbij de placenta loslaat van de baarmoederwand. Het gaat gepaard met hevige buikpijn en een harde buik. Dit is gevaarlijk voor zowel moeder als kind.
- Vasa praevia: Abnormaal verlopende navelstrengvaten in de vliezen die kunnen scheuren.
Onderzoeken bij bloedverlies
Bij vaginaal bloedverlies tijdens de zwangerschap wordt u mogelijk opgenomen in het ziekenhuis voor onderzoek. De volgende onderzoeken kunnen plaatsvinden:
- Hartfilmpje van de baby (CTG): Vanaf 24 weken zwangerschap kan de conditie van de baby worden gemonitord.
- Algemene controles: Meting van bloeddruk, temperatuur en hartslagfrequentie.
- Bloedonderzoek: Bepaling van bloedgroep, ijzergehalte (Hb) en bloedstolling, vooral bij significant bloedverlies.
- Lichamelijk onderzoek: Met een speculum (spreider) wordt de baarmoedermond bekeken. Soms wordt een uitstrijkje afgenomen of gevoeld naar ontsluiting.
- Echoscopisch onderzoek: Zowel uitwendig (via de buik) als inwendig (via de vagina) om de ligging van de placenta te beoordelen en te controleren of deze goed tegen de baarmoederwand aan ligt.
- Meting van de baarmoederlengte: Indien er sprake is van (dreigende) vroegtijdige weeën.
Wat gebeurt er na de onderzoeken?
Bij vaginaal bloedverlies komt u (tijdelijk) onder behandeling van de gynaecoloog. Tijdens een ziekenhuisopname kan bedrust worden geadviseerd om het bloedverlies te verminderen. Dagelijks wordt de conditie van de baby gemonitord via een CTG en wordt er gevraagd naar het bloedverlies, buikpijn en bewegingen van de baby. Als het bloedverlies stopt of vermindert tot oud (bruin) bloed, mag u na 24 uur weer voorzichtiger bewegen.
Kan bloedverlies voorkomen worden?
Bloedverlies tijdens de zwangerschap kan niet altijd worden voorkomen. Het is geen gevolg van iets dat u verkeerd heeft gedaan. Ook een miskraam kan niet worden voorkomen. Het is belangrijk om bij bloedverlies altijd contact op te nemen met uw verloskundige of arts, ook als u geen buikpijn heeft.
Wat te doen bij bloedverlies?
Bij bloedverlies tijdens de zwangerschap is het cruciaal om direct contact op te nemen met uw verloskundige of arts, vooral bij:
- Hevig bloedverlies (meerdere verbanden per uur vervangen).
- Duizeligheid, zweten of het gevoel flauw te vallen.
- Heftige of toenemende buikpijn.
- Koorts (38 graden of meer).
Bewaar eventueel uw onderbroek, inlegkruisje of maandverband, zodat de verloskundige de kleur en hoeveelheid bloedverlies kan beoordelen.
Belangrijke overwegingen
Een echo kan vanaf ongeveer 6 weken zwangerschap uitsluitsel geven over de vitaliteit van de zwangerschap, door het meten van een kloppend hartje. Een zwangerschapstest kan na een miskraam nog lang positief blijven.