Ontwikkeling van de baby
Neurale ontwikkeling en zenuwstelsel
Deze week zet de ontwikkeling van je baby zich op vele fronten voort. De neurale ontwikkeling zet zich voort, net als de rijping van het zenuwstelsel.
De huid van je baby is nog erg dun en transparant, waardoor kleine bloedvaatjes erdoorheen schijnen. Tot de twintigste week van de zwangerschap verschijnen er op verschillende plaatsen over het hele lichaam zogenaamde tastlichaampjes. Rondom de zenuwvezels van het ruggenmerg begint zich myeline te vormen. Dit is een isolerend omhulsel, samengesteld uit een stof die rijk is aan lipiden, wat zorgt voor een goede zenuwgeleiding.
Spijsvertering en lichaamsfuncties
De darmen van je baby ontwikkelen zich verder en bevinden zich nu op hun definitieve plaats in de buik. Ook de lever, nieren en galblaas zijn al actief. Het hartje pompt het bloed efficiënt rond; per dag wordt zo'n dertig liter bloed rondgepompt.
Motorische vaardigheden en zintuigen
De kleine sportieveling in je baarmoeder is bijna de hele tijd in beweging. Aan het eind van het eerste trimester waren deze bewegingen nog schokkerig, maar nu worden ze steeds soepeler en vloeiender. Je baby heeft zelfs de kracht en coördinatie om de tenen en vingers te sturen. Op die vingers zitten nu mooie nagels, en ook op de tenen worden deze gevormd. De unieke vingerafdrukken beginnen zich ook al te ontwikkelen.
Je baby gaat ook iedere dag beter horen. Niet alleen de buitenkant van het lichaampje groeit als kool, aan de binnenkant groeit en ontwikkelt alles zich ook in een razend tempo.
Gezichtsontwikkeling en uiterlijke kenmerken
In het gezicht beginnen rond week 17 de wenkbrauwharen en wimpers langzaam te groeien. Door seintjes uit de hersenen worden ook de gezichtsspieren aan het werk gezet, waardoor je baby al kan oefenen met fronsen en grimassen.
Op de vingers zitten nu mooie nagels, en ook op de tenen worden deze gevormd. De unieke vingerafdrukken beginnen zich ook al te ontwikkelen.
Baby's grootte
Met 17 cm is je baby nu zo groot als een sinaasappel.
Veranderingen bij de moeder
Zichtbare zwangerschapsbuik
Bij sommige vrouwen begint nu stilaan een zwangere buik zichtbaar te worden. Als je heel slank bent of als dit niet je eerste kind is, is de kans groter dat er al iets te zien is. Bij anderen is er aan de buitenkant nog helemaal niets te zien. Maar nu je 17 weken zwanger bent, kan dit wel het moment zijn waarop je je broeken en rokken nog maar met moeite dicht krijgt en je taille moeilijker te onderscheiden valt.
Veranderingen in het lichaam
Je buik groeit en je lichaam past zich stap voor stap aan. Dat is heel normaal. Je baarmoeder groeit hard verder, waardoor er steeds minder plek overblijft voor je blaas. Dat je hierdoor vaker naar het toilet moet, had je al gemerkt. Het is ook mogelijk dat je hierdoor sneller een blaasontsteking krijgt, omdat er urine kan achterblijven.
Gezondheid en welzijn
Mondgezondheid
Het oude gezegde ‘ieder kind kost een tand’ is achterhaald, maar er schuilt een kern van waarheid in. Door het hormoon progesteron wordt je tandvlees weker, zachter en kwetsbaarder. Ook de kaken worden wat weker. Je kunt dit grotendeels voorkomen door extra aandacht te besteden aan de zorg voor je tanden.
Vanaf nu is het ook niet meer verstandig om buikspieroefeningen te doen. Je kunt natuurlijk wel blijven sporten.
Veelvoorkomende zwangerschapskwaaltjes
Je bent er misschien van overtuigd dat je de meeste zwangerschapskwaaltjes al achter de rug hebt, maar dat is niet zo. Er staan nog flink wat kwaaltjes in de wachtrij, zoals vaginale afscheiding, veranderde tepels, obstipatie en aambeien. Schaam je er niet voor; een groot deel van de zwangere vrouwen kampt met dezelfde kwalen.
Voeding en dieet
Vetten en vetzuren
Vetten en essentiële vetzuren zijn een onmisbaar onderdeel van je dieet. Wees zuinig met het toevoegen van vetten om te bakken en gebruik alleen wat nodig is om de pan in te vetten. Probeer ook eens andere manieren van bereiden, zoals koken of stomen. Gebruik daarnaast ‘goede’ oliën in je saladedressings, zoals koolzaad- en walnootolie, die onvervangbare bronnen van essentiële vetzuren zijn voor jou en je baby.
Kunstmatige zoetstoffen
Kunstmatige zoetstoffen hebben een slechte naam, maar er is geen enkel bewijs dat ze - mits met mate gebruikt - de gezondheid van zwangere vrouwen en hun foetussen kunnen schaden.
Omgaan met obstipatie
Een langzamere spijsvertering en de bijbehorende obstipatie zijn veelvoorkomend. Het helpt om veel vezelrijke producten te eten, zoals volkoren- of tarwebrood, aardappelen, zilvervliesrijst, groenten, fruit en peulvruchten. Zorg ook dat je voldoende drinkt, liefst 1,5 tot 2 liter vocht per dag. Fruitsappen, melk en smoothies tellen ook mee. Begin je dag met een vezelrijk ontbijt en sla geen maaltijden over. Zorg voor voldoende dagelijkse beweging om de darmen te stimuleren.
Als je moeite hebt om de aanbevolen hoeveelheid van dertig tot veertig gram vezels per dag te halen, kan een vezelrijke vruchtendrank met een speciale vezelmix uitkomst bieden.
Geslachtsbepaling en babynamen
Geslachtsbepaling via echo
Vanaf nu is het geslacht van je baby goed te zien op een echo. Als je niet wilt wachten tot de 20-wekenecho, kun je een pretecho met geslachtsbepaling plannen.
Babynamen
Hebben jullie al een naam voor jullie baby bedacht? Misschien ben je bang om je te verspreken en de naam al te verklappen. Een ‘werknaam’ bedenken kan dan een goed idee zijn, zoals Kruimeltje of Ukkie.