Vroeger, zo herinnert je oma zich misschien nog, kon een kikker worden gebruikt om te testen of je zwanger was. Hoewel je de kikker niet hoefde te kussen en thuis testen niet mogelijk was, werden toen al de hormonen in urine gebruikt om een kleurverandering bij het dier te veroorzaken. Gelukkig zijn er tegenwoordig simpele thuistesten die overal verkrijgbaar zijn, zelfs online, zodat je niet de kans loopt die nieuwsgierige buurvrouw tegen te komen.
Alle teststicks meten de hoeveelheid hCG (humaan choriongonadotrofine) in je urine. Dit wordt ook wel het zwangerschapshormoon genoemd. hCG wordt na de innesteling van het bevruchte eitje aangemaakt, en in het begin van de zwangerschap verdubbelt het gehalte hCG zelfs elke twee tot drie dagen. Als de stick voldoende in contact is geweest met de urine, kun je na ongeveer 5 minuten het resultaat aflezen.
Soorten zwangerschapstesten
Er zijn verschillende soorten zwangerschapstesten op de markt, elk met hun eigen kenmerken:
Midstream, dipstick, cassette en digitaal
- Dipstick: Dit is de meest simpele vorm, vergelijkbaar met de papieren staafjes die huisartsen gebruiken. Je vangt urine op in een schoon bekertje of potje en houdt de stick er enkele seconden in.
- Cassette-test: Bij dit type test vang je eveneens urine op in een bakje. Vervolgens gebruik je een bijgeleverd pipetje om wat urine op te zuigen en in de cassette te druppelen.
- Midstream: Dit is de bekende stick die je direct in de urinestraal kunt houden. Dit is een snelle en hygiënische methode. Als je echter erg zenuwachtig bent, kun je de urine eerst opvangen in een bekertje en de stick daarna voorzichtig even indoen.
- Digitale test: Dit is een luxere versie van de midstream-test. De meting is hetzelfde, maar op het lcd-schermpje verschijnt geen streepje, maar de tekst 'zwanger' of 'niet zwanger'. Dit voorkomt twijfel bij het aflezen van het resultaat. Sommige digitale testen kunnen ook aangeven hoe ver je zwanger bent.
Wanneer een zwangerschapstest doen?
Vroeger moesten zwangerschapstesten met ochtendurine worden uitgevoerd, maar de testen van tegenwoordig zijn zo gevoelig dat dit op elk moment van de dag kan. Het hCG-gehalte is 's ochtends echter het meest geconcentreerd, wat meer zekerheid kan bieden, zeker als je al een aantal dagen vóór je menstruatiedatum wilt testen met een extra gevoelige test.
Belangrijk om te weten:
- Het vroeg testen brengt ook een risico op extra teleurstelling met zich mee. Het komt relatief vaak voor dat zwangerschappen niet stevig of gezond genoeg zijn om door te zetten en rond de menstruatie worden afgebroken. Zonder te testen, merk je dit vaak niet eens.
- Een test op de dag dat je één dag overtijd bent (je NOD - niet-ongesteldheidsdag) is al wat zekerder.
- Voor de 99% zekerheid die vaak op de verpakking staat, kun je het beste ongeveer zeven dagen na je eigenlijke menstruatiedatum testen.
- Een hogere prijs garandeert geen extra zekerheid; deze is bij alle tests zeer hoog, zeker als je in de week na je menstruatiedatum test.
Hoe werkt een zwangerschapstest?
In de basis werken alle zwangerschapstesten hetzelfde: door een strip in je urine te houden of de test in de urinestraal te houden, wordt het hCG-hormoon gedetecteerd. Als de test correct is uitgevoerd, verschijnt er altijd een controlestreepje. Als je zwanger bent, verschijnt er een tweede streepje, een plusje, of het woord 'zwanger'.
Tips voor een correcte uitvoering:
- Lees de gebruiksaanwijzing: Ook al lijkt een zwangerschapstest eenvoudig, het is verstandig om de instructies te lezen. De tijd dat de test in de urine moet worden gehouden en de wachttijd voor het aflezen, kan per product verschillen.
- Gebruik ochtendurine: Hoewel elke urine gebruikt kan worden, is ochtendurine het meest geschikt vanwege de hogere concentratie hCG.
- Drink van tevoren zo min mogelijk: Te veel drinken vlak voor het testen verdunt de urine, wat het opsporen van het zwangerschapshormoon lastiger kan maken.
- Controleer de houdbaarheidsdatum: Een oude test kan onbetrouwbare resultaten geven. Zwangerschapstesten zijn meestal twee tot drie jaar houdbaar.
- Kijk niet te lang na de aangegeven tijd: Na een bepaalde tijd (meestal 5 minuten) is het resultaat niet meer betrouwbaar. Een positieve uitslag kan dan verschijnen terwijl je niet zwanger bent.
Uitslag van de zwangerschapstest
De meeste zwangerschapstesten claimen een nauwkeurigheid van 99%, maar geen enkele test is 100% betrouwbaar. Voor absolute zekerheid is een bloedtest bij de huisarts of een echo bij de verloskundige nodig.
Positieve uitslag
Een positieve zwangerschapstest betekent bijna altijd dat je zwanger bent. Mogelijke redenen voor een onjuiste positieve uitslag zijn:
- De test is niet correct uitgevoerd.
- De zwangerschap is afgebroken (na een miskraam of abortus kan hCG nog wekenlang in het lichaam aanwezig zijn).
- Gebruik van bepaalde medicijnen, zoals vruchtbaarheidsbehandelingen of medicijnen tegen epilepsie.
- De test is te laat afgelezen.
Negatieve uitslag
Een negatieve uitslag betekent meestal dat je niet zwanger bent. Mogelijke oorzaken voor een onjuiste negatieve uitslag zijn:
- Te vroeg getest: er is nog niet voldoende hCG aangemaakt. Herhaal de test een paar dagen later.
- Te veel gedronken: de urine is te verdund.
- De test is niet correct uitgevoerd.
Waar een zwangerschapstest kopen?
Zwangerschapstesten zijn verkrijgbaar bij de apotheek, drogist, sommige supermarkten en online. De prijs varieert sterk, van ongeveer €3 tot €20 per stuk.
Aanbevolen zwangerschapstesten
Hieronder een selectie van populaire en betrouwbare zwangerschapstesten:
- Sensitest vroeg zwangerschapstest: Gebruiksvriendelijk en betrouwbaar, te gebruiken vanaf 4 dagen voor de gemiste menstruatie.
- Sensitest extra vroeg midstream: Nog eerder uitsluitsel, te gebruiken vanaf 6 dagen voor de gemiste menstruatie. Ideaal voor wie niet kan wachten.
- Clearblue zwangerschapstest met wekenindicator: Geeft niet alleen aan of je zwanger bent, maar ook hoeveel weken je zwanger bent. Meer dan 99% nauwkeurig vanaf de dag dat de menstruatie zou moeten beginnen en kan tot 5 dagen eerder een positief resultaat geven.
Andere bekende merken zijn Telano (gebruiksvriendelijk en nauwkeurig), Kruidvat (gemakkelijk verkrijgbaar en populair) en Action (betaalbaar en eenvoudig in gebruik).
Hoe werkt de pil?
Zwanger, en nu?
Heb je een positieve zwangerschapstest? Gefeliciteerd! Maak een afspraak met een verloskundige om het verdere traject te bespreken. Het is ook verstandig om je huisarts op de hoogte te brengen. Let goed op je voeding en leefstijl: slik foliumzuur, eet gezond, vermijd alcohol en roken.