De Vraag naar het Sacrament van het Huwelijk
In protestantse kringen wordt het huwelijk, ondanks de heiligheid ervan, niet beschouwd als een sacrament. Ds. P. beantwoordt de vraag waarom dit zo is, met de opmerking dat het huwelijk niet behoort tot de heilsmiddelen. Hoewel het huwelijk een weerspiegeling van Gods trouw en liefde is, onderscheidt het zich van de sacramenten zoals de Heilige Doop (HD) en het Heilig Avondmaal (HA). Deze laatste twee verzegelen de beloften van Gods genade, terwijl het huwelijk niet tot het rijk van Gods genade behoort, maar tot de scheppingswerken van God. Het huwelijk bestond al vóór de zondeval en behoort tot de goede schepping. Dit verschil is fundamenteel.
De reformatoren brachten het huwelijk terug naar het stadhuis, weg uit de invloedssfeer van de Rooms-Katholieke Kerk. Het huwelijk wordt gezien als een instelling van het gewone leven, waarin zowel Gods plaats als die van de mens bepaald is. In het huwelijk zeggen man en vrouw "ja" tegen elkaar, beloven zij elkaar trouw voor Gods aangezicht. God zelf zegt hierbij geen "ja" in de zin van een directe belofte, maar eert Zijn scheppingsinstelling door Zijn hulp en bijstand te verlenen als zegen. Deze zegen is geen recht, maar een gevolg van het eren van Gods instelling. De belovende partijen in het huwelijk zijn man en vrouw, niet God. God belooft wel Zijn zegen, omdat Zijn instelling wordt geëerd.
In de sacramenten van HD en HA is God de enige belover en is de mens de ontvangende partij. Het verbond dat God in de doop aangaat, staat daardoor op een volstrekt ander vlak dan het huwelijk. In HD en HA gaat het om goddelijke beloften, terwijl het in het huwelijk gaat om menselijke beloften. Het lichtvaardig verbreken van het huwelijk heeft daarom geen invloed op Gods beloften, omdat het huwelijk en de sacramenten fundamenteel van elkaar verschillen.
De Heiligheid van het Huwelijk
Ondanks het onderscheid met de sacramenten, is het huwelijk nauw verbonden met Gods verbond. Het genadeverbond wordt via de voortplanting van kinderen doorgegeven, en het huwelijk speelt hierin een cruciale rol. Dit verklaart waarom het huwelijk als zo hoog en heilig wordt beschouwd. Hoewel het een menselijk contract is, wordt het gesloten voor Gods aangezicht en draagt het de trekken van het verbond dat God met mensen aangaat. God zelf waardeert het huwelijk zo hoog dat het in het Oude Testament beeld is voor de verhouding tussen God en Zijn volk Israël (Jer. 31:32) en in het Nieuwe Testament voor de verhouding tussen Christus en Zijn gemeente (Ef. 5).
Het huwelijk, en de daaraan verbonden kinderzegen, is de weg waarlangs God Zijn genadeverbond voortplant. Maleachi uit Gods toorn over de huwelijksontrouw van de mannen van Israël, wat aangeeft hoe belangrijk trouw is in Gods ogen. Het huwelijk is, zoals het wordt gesteld, onontbindbaar; zo heeft de Heere het bedoeld en ingesteld.
Huwelijksvoorbereiding en de Betekenis van Trouw
"Liefde is ... 'Ik zie je graag. Voor altijd.'" Deze woorden, die ontelbare keren zijn gesproken, gezongen en gedicht, weerspiegelen het diepe verlangen naar een duurzame relatie. Hoewel de aarzeling om definitieve stappen te zetten en de drempel naar een kerkelijk huwelijk wellicht hoger ligt dan voorheen, blijft het verlangen naar een duurzame relatie krachtig.
De brochure "Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven" belicht de betekenis van het huwelijkssacrament voor het dagelijkse leven. Het reikt verder dan de huwelijkssluiting en verkent diverse facetten van de huwelijksviering, vertaald naar elementen uit het dagelijkse leven van gehuwden. Interessant is ook deel 2 van de Braambosuitzending over het sacrament van het huwelijk, een videofilm die aanzetten biedt voor gesprekken over de betekenis en beleving van het huwelijk.
Koppels die deelnemen aan kerkelijke huwelijksvoorbereiding hebben meestal al besloten om voor de kerk te trouwen. Zij delen het uitkijken naar hun huwelijk en het uitspreken van hun trouwbelofte. Het is belangrijk om de motivaties voor een kerkelijk huwelijk te verkennen. Redenen zoals de gewoonte binnen de familie, het belang voor de partner, geloof in God, de wens dat Jezus getuige is, het ontvangen van Gods zegen, het ervaren van de relatie als een geschenk, het belang van de aanwezigheid van familie en vrienden, en het besef dat het huwelijk meer is dan een zakelijk contract maar een verbond voor het leven, komen naar voren.
Gesprekken over Gemeenschap en Geloof
Tijdens de huwelijksvoorbereiding wordt er stilgestaan bij het thema 'thuis zijn bij elkaar en anderen' en 'gemeenschap vormen'. Vragen zoals met welke mensen het koppel gemeenschap vormt, naar welke vorm van gemeenschap verlangd wordt, of men zich gedragen voelt in crisismomenten, of men anderen heeft ondersteund, en of de bevestiging van de kerkgemeenschap belangrijk is, worden besproken. De deelname aan een parochie- of geloofsgemeenschap en de redenen daarvoor, worden eveneens verkend.
Persoonlijke getuigenissen, waarin zowel mooie als moeilijke aspecten van geloven worden verwoord en gekoppeld aan het concrete leven, spreken vaak aan. Het belang van herkenbaarheid en laagdrempeligheid wordt benadrukt, evenals het besef dat geloven een voortdurend zoeken en groeien is.
Een werkvorm met foto's, afbeeldingen of voorwerpen over 'geloven' nodigt deelnemers uit om stil te staan bij wat geloven oproept of betekent. Deze materialen kunnen worden gebruikt om de dialoog over geloof te bevorderen.
Verkenning van Geloof en Twijfel
Het bespreken van stellingen over geloof helpt partners om hun geloofsbeleving, vragen en twijfels met elkaar uit te wisselen. Diverse perspectieven komen naar voren, variërend van het belang van christelijke waarden en vertrouwen in een hogere macht, tot worsteling met kerkelijke dogma's en het lijden in de wereld. Sommigen vinden het geloof moeilijk te bewijzen, terwijl anderen overtuigd zijn van een hogere macht die zich niet altijd laat verklaren door wetenschap.
De invloed van geloof op levensvreugde en levenszin wordt erkend, evenals de aarzeling om openlijk over geloof te spreken vanwege eerdere negatieve ervaringen. Het besef dat er meer is dan wat zichtbaar is, en de zoektocht naar antwoorden op levensvragen, leiden tot een hernieuwde overweging van het geloof.
Gespreksvragen over geloof en geloven stimuleren reflectie op de betekenis van geloven, steunpunten en obstakels, het volgen van het geloof bij belangrijke keuzes, het verschil in geloven tussen partners, en het vinden van steun en inspiratie bij anderen.
Vergeving, Verzoening en Bijbelteksten
Werksvormen rond vergeving en verzoening nodigen koppels uit om stil te staan bij hun eigen moeilijkheden met vergeving vragen of schenken. Door te spreken over recente voorvallen waarbij ze elkaar hebben gekwetst, wordt de dialoog bevorderd. Vragen over het goedmaken van relaties, de reactie op pogingen tot verzoening, en de moeilijkheid om vergeving te vragen of te schenken, komen aan bod.
Het vinden en kiezen van Bijbelteksten voor de huwelijksviering is een belangrijk onderdeel van de voorbereiding. Wanneer koppels minder bekend zijn met Bijbelverhalen, worden er gespreksvragen aangereikt om hen op weg te helpen. Ervaringen met het lezen van Bijbelteksten, welke teksten raken en gekozen worden voor de huwelijksviering, en wat er aanspreekt in deze Schriftlezingen, worden verkend.
De Bijbel wordt gezien als het Woord van God, en het vinden van Bijbelteksten die appelleren, bemoedigen, confronteren of enthousiasmeren, is een proces dat tijd en dialoog vergt. De Heidelberger Catechismus benadrukt waarheid als essentieel in het christelijke leven, en het negende gebod, dat verbiedt vals te getuigen, wordt hierbij in herinnering gebracht.
Ken Jezelf en Je Partner
"Trouw en belofte… grote woorden die je soms kippenvel bezorgen." Na 35 jaar huwelijk wordt beseft dat het huwelijk met jeugdige overmoed is aangegaan. Wat aanvankelijk leek te kunnen worden veranderd met liefde en geduld, blijkt in de loop der tijd onveranderlijk, tenzij de partner zelf beslist te veranderen. Dit leidt tot het lange proces van leren liefhebben wat onvolkomen is, en trouw te blijven ondanks pijn en verdriet. De dalmomenten in de relatie maken het moeilijk te geloven dat er weer topmomenten zullen komen.
Een werkvorm waarbij twee portretten worden gemaakt - een zelfportret en een portret van de partner - helpt om eigenschappen te benoemen en te vergelijken. Door bij verschillende lichaamsdelen eigenschappen te schrijven, zoals 'goede kok' of 'hulpvaardig', 'muzikaal' of 'goed kunnen luisteren', ontstaat er inzicht in gelijkenissen en verschillen. Het is hierbij niet de bedoeling om eigenschappen in vraag te stellen of te bekritiseren, maar om de dialoog te bevorderen.
Praktische tips voor een duurzame relatie omvatten elkaar waarderen, regelmatig complimenten geven, tijd voor elkaar maken, elkaar aanraken, in vertrouwen nemen, warm en liefdevol luisteren, veel lachen en plezier maken, de liefde vieren, en ergernissen aanpakken voordat ze uitgroeien tot grote problemen.
De Waarheid in het Geloof en het Huwelijk
Waarheid is een centraal thema in de Bijbel en het christelijk geloof, verwijzend naar Gods wezen, Zijn Woord en de openbaring in Jezus Christus. God wordt voorgesteld als de belichaming van waarheid, en Zijn Woord is waarheid.
Matthew Henry beschouwt waarheid als de basis van een rechtvaardig leven, en waarheidsliefde als een kenmerk van Gods kinderen. Kohlbrugge benadrukt dat waarheid alleen in Christus wordt gevonden. Waarheid is fundamenteel voor de relatie tussen God en de mens, de basis van verlossing, want "de waarheid zal u vrijmaken" (Johannes 8:32).
De strijd tussen waarheid en leugen is een kernonderdeel van de geestelijke strijd. Satan wordt de "vader van de leugen" genoemd, terwijl Christus het licht van de waarheid brengt. Waarheid gaat verder dan kennis; het is een manier van leven in gemeenschap met God.
De Werken van de HEERE
De "werken van de HEERE" zijn groot, dat wil zeggen talrijk, wonderbaarlijk en ontzagwekkend. Ze lokken uit tot onderzoek, hoewel ze niet volledig doorgrond of geteld kunnen worden. Dit onderzoek brengt vreugde, omdat God Zijn werken met vreugde heeft gemaakt.
Gods daden weerspiegelen majesteit en glorie, en komen voort uit Zijn gerechtigheid. Ze zijn altijd in overeenstemming met het verbond dat Hij met Zijn volk heeft gesloten. Zijn gerechtigheid is zichtbaar in de verlossing van Zijn volk, en omdat Zijn gerechtigheid eeuwig standhoudt, houden ook Zijn daden eeuwig stand.
Veel van Gods daden zijn wonderen, waarvoor Hij een "gedachtenis" heeft gemaakt, zoals de feesten van de HEERE (bijvoorbeeld Pascha) en het avondmaal. Deze wonderen tonen op bijzondere wijze dat God "genadig en barmhartig" is.
Een bijzonder bewijs van Zijn genade en barmhartigheid is het "voedsel" dat Hij heeft "gegeven aan wie Hem vrezen", zoals het manna in de woestijn. Hij blijft trouw aan de beloften van Zijn verbond en zal Zijn volk nooit opgeven of verlaten.
Een ander bewijs van de kracht van Zijn werken is dat Hij "hun het erfelijk bezit van de heidenvolken" heeft gegeven. Dit, samen met de verdrijving van de heidenvolken, is een bewijs van Zijn kracht, genade en barmhartigheid, aangezien het volk het niet verdiend had.