De Piramide methode is een centrumgericht programma dat een holistische, educatieve aanpak hanteert met doorgaande lijnen van kinderopvang naar basisschool. Dit gebeurt door een combinatie van spelen, zelfstandig leren en ontdekken, gericht op zeven ontwikkelingsgebieden. Om daadwerkelijk te kunnen profiteren van Piramide, moeten kinderen gedurende minimaal een jaar een kinderdagverblijf of basisschool bezoeken waar met Piramide gewerkt wordt.
Piramide is een uitgebreid centrumgericht programma dat leerkrachten en pedagogisch medewerkers dagelijks aanbieden. Er is in verschillende onderzoeken gekeken naar effecten op taal, voorbereidend rekenen, sociaal-emotionele ontwikkeling, zelfregulatie, leerplezier, latere lees- en rekenvaardigheid en de kwaliteit van de leeromgeving. De onderzoeken naar Piramide dateren van voor de vernieuwing van het programma, hebben een lichte bewijskracht en wisselende effectgroottes.
Wat is Piramide?
Piramide stimuleert jonge kinderen op een speelse manier in hun ontwikkeling. Het is een totaalprogramma, opgebouwd met thema's, en met alle aandacht voor alle ontwikkelingsgebieden. Door een slimme combinatie van uitdagende activiteiten krijgen kinderen vanuit een veilige omgeving grip op de wereld.
Ondersteuning en Uitdaging
Voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, is er een tutorprogramma beschikbaar. Voor kinderen die meer uitdaging nodig hebben, zijn er in de thema's passende activiteiten opgenomen.
Spelenderwijs Ontdekken
Kinderen ontdekken de wereld spelenderwijs. Met de uitdagende activiteiten wordt dit voor de kinderen een groot feest. Het initiatief om lekker te spelen en te leren ligt in eerste instantie bij de kinderen. Deze stap gaat over het kinderen te laten richten op het thema en om ze in de sfeer te brengen. De activiteiten die uitgevoerd worden moeten zoveel mogelijk aansluiten bij de ervaringen van de kinderen. Dit geeft de kinderen veiligheid en vertrouwen. Dit is de eerste leerstap.
De Vier Stappen van Piramide
Piramide werkt volgens vier vaste stappen: oriënteren, demonstreren, verbreden en verdiepen. Deze opeenvolgende stappen zijn verwerkt in de zogenoemde ‘planner’, die vol staat met allerlei leuke en leerzame activiteiten: spelsuggesties, voorspeelstukjes, downloadbare bijlagen met pictogrammen en woordkaarten én muziek. Dit alles ingedeeld in 12 projecten die elk een periode van het jaar centraal staan.
1. Oriënteren
Deze stap gaat over het kinderen te laten richten op het thema en om ze in de sfeer te brengen. De activiteiten die uitgevoerd worden moeten zoveel mogelijk aansluiten bij ervaringen van de kinderen. Dit geeft de kinderen veiligheid en vertrouwen.
2. Demonstreren
Het doel van het demonstreren is om heldere voorbeelden te geven van het onderwerp, zodat je een stabiele basiskennis kunt ontwikkelen. Bij het demonstreren speelt waarneming een belangrijke rol. Dit is bedoeld als begripsuitbreiding. Hierbij zoek je naar relevante kenmerken bij meerdere voorbeelden. Ze moeten helder zijn, maar mogen ook wel wat moeilijker. Hierbij komen ook de basisbegrippen weer aan bod en worden extra begrippen aangeboden.
3. Verbreden
Bij het verbreden worden relevante kenmerken bij meerdere voorbeelden gezocht. De voorbeelden moeten helder zijn, maar mogen ook wat moeilijker. Hierbij komen ook de basisbegrippen weer aan bod en worden extra begrippen aangeboden.
4. Verdiepen
Verdiepen heeft als doel om het geleerde bij demonstreren en verbreden verder op eigen wijze toe te passen in nieuwe situaties.
Ontwikkelingsgebieden binnen Piramide
Piramide is een totaalprogramma. Dat betekent dat er aandacht is voor acht ontwikkelingsgebieden:
- Persoonlijkheidsontwikkeling en sociaal-emotionele ontwikkeling: Zelfredzaamheid, zelfvertrouwen, zelfstandigheid, zelfcontrole en doorzettingsvermogen. Leren omgaan met zowel de eigen gevoelens als die van anderen.
- Motorische ontwikkeling: Grote en kleine motorische vaardigheden. Piramide laat kinderen springen, mikken en dansen. De kinderen leren ook omgaan met stiften, potloden, verf en een schaar.
- Kunstzinnige ontwikkeling: Muzikale en beeldende ontwikkeling. Piramide stimuleert de creativiteit door samen muziek te maken en te beleven en door te dansen. De kinderen werken aan hun beeldende ontwikkeling door op een creatieve manier met thema’s als kleur, vorm, licht en ruimte bezig te zijn.
- Taalontwikkeling: Communiceren met kinderen én volwassenen, de woordenschat uitbreiden en interactief voorlezen. Piramide nodigt kinderen uit om te praten en bereidt ze voor op het leren lezen en schrijven.
- Ontwikkeling van waarnemen, denken en rekenen: Voelen, proeven, ruiken, zien en horen. Piramide stimuleert kinderen al hun zintuigen te gebruiken. Ordenen van kleuren en vormen, classificeren, seriëren, maar ook omgaan met getallen, tellen en vergelijken.
- Oriëntatie op ruimte, tijd en wereldverkenning: Benoemen van lichaamsdelen, de kamers in een huis, de buurt of op reis gaan. Met de thema’s van Piramide exploreren kinderen de wereld om hen heen.
- Digitale geletterdheid: ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid, computational thinking, informatievaardigheden.
Volgens de Piramide-methode wordt er thematisch gewerkt met onder andere de volgende thema’s: wonen, kleding en eigen lijf. Dit leidt tot veel herkenning rondom de manier van werken bij de kinderen die de peuterspeelzalen hebben bezocht. Deze kinderen hebben al eens met de thema’s gewerkt, hetgeen erg belangrijk is voor de woordenschat en de taalontwikkeling. In de groepen 1 en 2 komen er weer veel nieuwe woorden bij.
Tom gaat naar de Piramides van Gizeh in Egypte
Doelgroep en Doelstellingen
Het hoofddoel van Piramide als VVE-programma (Vroeg- en Voorschoolse Educatie) is het voorkomen en/of verminderen van onderwijsachterstanden door het stimuleren en ondersteunen van de brede ontwikkeling van jonge kinderen op zeven ontwikkelingsgebieden in een veilige omgeving en een positief educatief klimaat.
Wie komt in aanmerking?
De uiteindelijke doelgroep van Piramide, ingezet als VVE-programma, is gericht op kinderen van 2 - 7 jaar die kinderdagopvang of basisschool bezoeken en die een risico op achterstand lopen in hun ontwikkeling op verschillende ontwikkelingsgebieden. Welke kinderen in aanmerking komen voor Voor- en Vroegschoolse educatie is per gemeente en soms per bestuur of locatie verschillend. Piramide is zeer geschikt voor kinderen met een (risico op) taalachterstand of voor kinderen waarvan Nederlands niet de eerste taal is. Maar ook voor kinderen die ondersteuning nodig hebben op andere ontwikkelingsgebieden.
We onderscheiden verschillende subgroepen:
- Jongste peuters (2-3 jaar)
- Oudste peuters (3-4 jaar)
- Kinderen uit groep 1 van het basisonderwijs
- Kinderen uit groep 2 van het basisonderwijs
Piramide is een programma voor kinderen van 3 tot 6 jaar, maar ook voor kinderen van 2 tot 7 jaar.
Werkwijze en Materialen
De PIVA is hét digitale instrument voor de professionalisering van pedagogisch professional en leerkrachten. Piramide helpt kinderen van 0 tot 7 jaar op een speelse en veilige manier de wereld te ontdekken. De planner is erg overzichtelijk en werkt gemakkelijk. Je moet ‘m wel vooraf even inrichten voor jouw groep, daarna krijg je alles wat je nodig hebt vanzelf voorgeschoteld via het digitale systeem. Een ander groot voordeel van de planner is dat alle statistieken keurig worden bijgehouden. Voor de hele groep, en ook voor ieder kind afzonderlijk.
Bij Piramide draait alles om leren door te spelen. De speelleeromgeving is daarom rijk uitgewerkt, met allerlei suggesties voor het spelen in de verschillende hoeken. Per project is er een digitale ontdekplaat beschikbaar, waaraan verhalen, spellen, liedjes, foto’s en games zijn gelinkt. De hoofdpersonen op de ontdekplaten zijn Pippa, haar vriendje Bonno en een grappig, geel vogeltje Piep. Zij komen op allerlei manieren de wereld van het jonge kind binnen en introduceren steeds weer iets nieuws: woorden, zinnen, voorbereidend rekenen en omgaan met tijd bijvoorbeeld.
Ouderbetrokkenheid
Ook de ouders worden veelvuldig betrokken bij de Piramide-methode. Verder geven we de kinderen elke week een huiswerkmap mee, waarin we u als ouder informeren over het thema dat op dat moment aan de orde is.
Materialen
Er zijn diverse materialen ontwikkeld waarin de te volgen handelingen en procedures zijn vastgelegd. Materialen voor kinderdagverblijven en groep 1 en 2 van het basisonderwijs bestaan onder andere uit:
- Piramide Digitaal app
- Planner met activiteiten en suggesties (alle content voor baby’s, dreumesen, peuters en kleuters)
- Ontdekplaten (digitale software voor digibord en tablet)
- Statistieken voor dekkend aanbod
- Ontwikkeldriehoek, het kindvolgsysteem van Piramide
- Piramide de methode voor jonge kinderen
- Dagritme pakket
- Kiesbord
- Groepsmanagementkaarten
- Speldecors
- Woordkaarten
- Teltoren
- Ontwikkelingsmaterialen: o.a. houten piramide, kunstkisten, kleurnuancepuzzels, windwaaiers, ‘Zin in woorden’ (woordenschat), (vloer)puzzels.
Kindvolgsysteem: De Ontwikkeldriehoek
Piramide heeft een overzichtelijk volgsysteem: de Ontwikkeldriehoek. In één oogopslag zie je waar je groep staat en welke gebieden extra aandacht vragen. Je kunt ervoor kiezen dit systeem te gebruiken, maar Piramide is ook goed te combineren met een eigen volgsysteem.
Erkenning en Effectiviteit
Piramide is officieel erkend als VVE-programma. Piramide Digitaal staat in binnen- en buitenland hoog aangeschreven en is opgenomen in de databank voor Effectieve Jeugdinterventies van het NJI. Ook voldoet Piramide Digitaal aan alle SLO doelen.
tags: #piramide #methode #taalontwikkeling