Keelpijn en keelontstekingen komen veel voor bij kinderen en kunnen variëren van een licht ongemak tot een ernstige aandoening die het slikken en praten bemoeilijkt. Het is essentieel om de oorzaken, symptomen en behandelingsopties te begrijpen om uw kind de best mogelijke zorg te bieden.
Wat is Keelpijn en Keelontsteking?
Een keelontsteking, ook wel faryngitis genoemd, kenmerkt zich door een ontsteking van de slijmvliezen in de keel. Dit kan gepaard gaan met een ontsteking van de keelamandelen (tonsillitis). De pijn in de keel kan ook een symptoom zijn van andere ziekten, zoals verkoudheid, COVID-19, griep of mazelen. Soms ontstaat keelpijn door irritatie, bijvoorbeeld na veel schreeuwen of huilen.
De meest voorkomende oorzaak van keelpijn en keelontsteking bij kinderen is een infectie met een virus, zoals een verkoudheidsvirus of griepvirus. Bacteriële infecties, zoals die veroorzaakt worden door streptokokken, komen minder vaak voor, vooral bij kinderen jonger dan 3 jaar. In zeldzame gevallen kan keelpijn ook veroorzaakt worden door het Pfeiffervirus of een seksueel overdraagbare aandoening (SOA).
Kinderen bouwen in de loop der jaren weerstand op. Elke keer dat ze ziek worden, ontwikkelen ze meer weerstand voor de toekomst. Jonge kinderen krijgen vaker keelontstekingen omdat ze voor het eerst in contact komen met virussen en bacteriën.
Hoe herken je Keelpijn bij Kinderen?
De symptomen van keelpijn en keelontsteking bij kinderen kunnen variëren. Vaak begint het met keelpijn en een algemeen ziektegevoel. Kinderen kunnen ook:
- Minder goed eten of hangerig zijn.
- Een schor stemgeluid hebben.
- Prikkelbaar zijn.
- Slecht slapen.
- Een verhoogde temperatuur (koorts) hebben.
- Geen zin hebben om te drinken.
Bij een keelontsteking kan de keel rood zijn. Als de keelamandelen ontstoken zijn, kunnen deze groter worden. De lymfeklieren in de hals kunnen ook gezwollen en pijnlijk aanvoelen.
Bij klierkoorts, een vorm van virale keelontsteking, komen naast keelpijn en koorts ook extreme vermoeidheid en pijnlijke, vergrote klieren in de hals voor. De klachten duren hierbij langer dan 7 dagen.
Oorzaak van de pijn
- Virale infecties (verkoudheid, griep, coronavirus).
- Bacteriële infecties (streptokokken).
- Ontsteking van de keelamandelen.
- Irritatie door schreeuwen of huilen.
- Roken (indirect).
- Overbelasting van de stembanden.
- Hooikoorts.
Hoe lang duurt een Keelontsteking?
Een keelontsteking gaat meestal vanzelf over binnen een week tot tien dagen. In de meeste gevallen is geen specifieke behandeling nodig. De klachten verdwijnen spontaan, zelfs bij een bacteriële infectie.
Echter, als de keelpijn na een week niet overgaat, erger wordt, of als uw kind zich erg ziek voelt, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.
Wat kun je zelf doen om de pijn te verzachten?
Er zijn verschillende manieren om de keelpijn bij uw kind te verlichten:
- Regelmatig drinken: Zorg dat uw kind voldoende drinkt. Koude dranken, zoals water of thee, kunnen de pijn verzachten. Ook warme dranken zoals soep en thee worden aangeraden. Een ijsje kan ook verlichting bieden.
- Zuigen op iets: Laat uw kind, indien oud genoeg om verstikking te voorkomen, zuigen op een hard snoepje of een waterijsje om de speekselproductie te stimuleren en de pijn te verzachten. Speciale keeltabletten zijn niet per se beter dan gewone snoepjes en zijn vaak duurder.
- Zacht voedsel: Geef uw kind voedingsmiddelen die vloeibaar of zacht van textuur zijn. Vermijd zure dranken.
- Rust: Zorg voor voldoende rust, maar bedrust is niet altijd noodzakelijk. Naar buiten gaan mag, mits het kind zich er goed genoeg voor voelt.
- Honing: Los twee eetlepels honing op in lauwwarme kruidenthee of melk. Voeg eventueel citroensap of gember toe. Gebruik enkel artisanale natuurhoning, aangezien veel producten worden aangelengd met suikerstroop. Geef nooit honing aan baby's jonger dan één jaar vanwege het risico op botulisme.
- Extra aandacht: Geef uw kind extra aandacht door samen een spelletje te doen of voor te lezen. Dit kan afleiden van de pijn.
Paracetamol is een veilige keuze om pijn en koorts te verlichten. Volg altijd de bijsluiter voor de juiste dosering en frequentie. Ibuprofen kan ook gebruikt worden, maar geeft vaker bijwerkingen en moet vermeden worden bij uitdroging of maagdarmklachten. Gebruik geen aspirine bij kinderen vanwege zeldzame, maar ernstige complicaties bij virale infecties.
Voor baby's jonger dan zes maanden die tekenen van keelpijn vertonen, is het raadzaam om sowieso een arts te raadplegen.
Wanneer naar de Dokter?
Hoewel de meeste keelontstekingen vanzelf overgaan, zijn er situaties waarin medisch advies noodzakelijk is:
- Baby's jonger dan zes maanden: Bij tekenen van keelpijn.
- Aanhoudende of verergerende klachten: Als de keelpijn na 7-10 dagen niet verbetert of juist erger wordt.
- Ernstig ziektegevoel: Als uw kind zich erg ziek voelt.
- Andere ziekteverschijnselen: Zoals huiduitslag, langdurige koorts (langer dan 2 dagen), een blaffende hoest (pseudokroep), gezwollen halsklieren, benauwdheid, piepende of gierende ademhaling, een blauwe of grijze huidskleur, kwijlen, moeite met slikken of openen van de mond.
- Hoge koorts bij baby's jonger dan 3 maanden.
- Kinderen met een verminderde weerstand: Door een ziekte of medicijngebruik.
- Herhaaldelijke keelontstekingen: Als uw kind vaak (4-6 keer per jaar of meer) last heeft van keelontstekingen, kan het verwijderen van de keelamandelen overwogen worden. Bespreek dit met uw huisarts of KNO-arts.
- Verminderde vochtinname: Als uw kind niet meer kan drinken of slikken.
Uw arts kan een lichamelijk onderzoek uitvoeren, de keel, neus en oren inspecteren en de halsklieren betasten. Verder onderzoek, zoals een keelkweek, is meestal niet zinvol omdat de meeste infecties viraal zijn.
Behandeling door de Arts
In de meeste gevallen van een niet-ernstige keelontsteking zonder risico op complicaties, zal de arts uitleggen dat de aandoening vanzelf verdwijnt. Pijnstillers zoals paracetamol worden voorgeschreven.
Antibiotica worden over het algemeen niet voorgeschreven omdat de meeste keelontstekingen door virussen worden veroorzaakt, waar antibiotica niet tegen werken. Antibiotica kunnen wel worden overwogen bij:
- Een bewezen bacteriële streptokokken-keelinfectie in een gesloten gemeenschap (zoals een instelling).
- Kinderen die tot een risicogroep behoren.
- Ernstig zieke kinderen met uitgesproken keelpijn en slikklachten.
Meestal wordt in dat geval penicilline voorgeschreven. Als de arts complicaties vermoedt, zoals een abces, kan doorverwijzing naar het ziekenhuis nodig zijn.
Verwijdering van de keelamandelen (tonsillectomie) kan een optie zijn bij kinderen die frequent (minimaal 7 keer per jaar, of 4-6 keer per jaar met ernstige klachten) last hebben van keelontstekingen. Dit is een chirurgische ingreep die de pijn en het ongemak na de operatie kan verminderen, maar de genezing kan enige tijd duren.