Een zwangerschap is een bijzondere periode, maar helaas verlopen niet alle zwangerschappen zoals gehoopt. Soms doen zich problemen voor, zoals een miskraam, buitenbaarmoederlijke zwangerschap of mola-zwangerschap. Een miskraam is een zeer ingrijpende gebeurtenis, zeker als het u al vaker is overkomen. In deze folder proberen we uw vragen over het natuurlijke verloop van een miskraam en de beschikbare opties zo goed mogelijk te beantwoorden.
Wat is een Miskraam?
Een miskraam is het verlies van een niet-levensvatbare vrucht. Als u de vrucht verliest in de eerste twee tot vier maanden van de zwangerschap, spreekt men van een vroege miskraam. De medische term voor een miskraam is spontane abortus. Voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap gebruikt men de term abortus provocatus. Een late miskraam of doodgeboorte treedt op na de vierde maand maar vóór de levensvatbare periode, wat veel minder vaak voorkomt.
Vaak is vaginaal bloedverlies het eerste teken van een dreigende miskraam. Toch eindigt slechts de helft van zwangerschappen met vaginaal bloedverlies in een miskraam; het bloedverlies kan ook een andere oorzaak hebben.
Oorzaken van een Vroege Miskraam
De oorzaak van een vroege miskraam is bijna altijd een aanlegstoornis. Dit betekent dat het vruchtje niet in orde is. De natuur vindt hierin een logische oplossing: het vruchtje groeit niet verder en het lichaam stoot het af. Bij een normale zwangerschap ontwikkelt het embryo zich tot een kind. Bij een miskraam is vaak alleen het vruchtzakje aangelegd, zonder embryo, of is er al heel vroeg in de ontwikkeling iets misgegaan.
Vaak is er sprake van een chromosoomafwijking die bij de bevruchting is ontstaan. In de meeste gevallen is dit geen erfelijke afwijking. Een eerste miskraam is dan ook geen reden voor nader onderzoek. Pas als u meerdere miskramen heeft, is het zinvol om verder onderzoek te doen.
Hoe Vaak Komen Miskramen Voor?
Vroege miskramen komen helaas best vaak voor: ten minste één op de tien zwangerschappen eindigt in een miskraam. Dit betekent dat in Nederland jaarlijks 20.000 vrouwen een miskraam meemaken. Naar schatting krijgt een kwart van alle vrouwen ooit met een miskraam te maken.
De kans op een miskraam neemt toe met de leeftijd:
- Vrouwen onder de 35 jaar: kans van ongeveer 1 op 10.
- Tussen de 35 en 40 jaar: kans van 1 op 5 tot 6.
- Tussen de 40 en 45 jaar: kans van 1 op 3.
Vrouwen die eenmaal een miskraam hebben meegemaakt, hebben mogelijk een licht verhoogde kans op een nieuwe miskraam.
Kan een Volgende Miskraam Voorkomen Worden?
Helaas kunt u een volgende miskraam niet helemaal voorkomen. Het enige wat u kunt doen als u opnieuw zwanger wilt worden, is zo gezond mogelijk leven. Dit betekent:
- Gezond en gevarieerd eten.
- Niet overmatig drinken.
- Niet roken.
- Geen medicijnen innemen zonder overleg met een arts.
Daarnaast wordt aangeraden dagelijks een tablet foliumzuur (0,4 of 0,5 mg) te slikken, wat geldt voor elke vrouw die zwanger wil worden. Heeft u voorafgaand aan uw miskraam geen foliumzuur geslikt, voelt u zich hier dan niet schuldig over.
Symptomen van een Dreigende Miskraam
Soms nemen zwangerschapsverschijnselen zoals gespannen borsten en ochtendmisselijkheid af vlak voor een miskraam. Daarnaast kunnen vaginaal bloedverlies en soms wat menstruatieachtige pijn bij een jonge zwangerschap de eerste tekenen zijn van een dreigende miskraam. Bij de helft van de vrouwen met bloedverlies of wat buikpijn is er gelukkig niets mis en verloopt de zwangerschap verder ongestoord.
U kunt zelf niets doen om te voorkomen dat de miskraam optreedt, en er is dan ook geen specifieke behandeling mogelijk om dit te stoppen.
Het Natuurlijke Verloop van een Miskraam
Meestal komt een miskraam na het eerste bloedverlies binnen een aantal dagen op gang. Soms duurt dit langer, zelfs tot een paar weken. Geleidelijk krijgt u krampende pijn in de baarmoeder en neemt het bloedverlies toe. Als de miskraam normaal verloopt, verdwijnt de pijn vrijwel direct.
U kunt ervoor kiezen om een spontane miskraam af te wachten, omdat dit een natuurlijk verloop geeft. Als u besluit af te wachten, is het verstandig te bedenken hoe lang u wilt afwachten en dit ook met uw arts te bespreken. Medisch gezien kan afwachten geen kwaad en heeft het geen gevolgen voor een nieuwe zwangerschap. Wel kan afwachten emotioneel zwaar zijn.
Bij de helft van alle miskramen stoot de baarmoeder de vrucht volledig af binnen twee weken na het begin van de bloeding. Dit is de meest natuurlijke manier. Een nadeel is dat u niet weet wanneer de bloeding op gang komt, wat onvoorspelbaar kan zijn. Er bestaat ook een kans dat er een restje achterblijft, waardoor alsnog een medische ingreep nodig is.

Opties bij een Miskraam
Als een miskraam wordt vastgesteld, zijn er verschillende opties:
1. Afwachten
U kunt ervoor kiezen om de miskraam spontaan te laten verlopen. Dit is de meest natuurlijke manier en heeft geen negatieve gevolgen voor een eventuele volgende zwangerschap. U beleeft het verlies thuis in uw eigen omgeving. Een nadeel is dat u niet weet wanneer de bloeding op gang komt, wat emotioneel belastend kan zijn. De bloeding kan ook enkele dagen tot weken duren.
2. Medicatie
In overleg met uw arts kunt u kiezen voor medicijnen om de miskraam op te wekken. Meestal gaat het om een combinatie van Mifegyne en Misoprostol (Cytotec®). Deze tabletten wekken een natuurlijke miskraam op en kunnen thuis worden ingenomen. Mifegyne maakt de baarmoedermond zacht en opent deze, terwijl Misoprostol samentrekkingen van de baarmoeder veroorzaakt om het zwangerschapsweefsel uit te stoten. In 85% van de gevallen helpen de medicijnen volledig. Het proces verloopt net als bij een natuurlijke miskraam en duurt meestal enkele uren tot dagen.
Gebruik van Misoprostol: 36 uur na het voorschrijven van de medicijnen brengt u 4 tabletten Misoprostol (van 200 microgram) hoog in uw vagina in. U kunt buikpijn en bloedverlies krijgen, meestal binnen 24 uur. De buikpijn en het bloedverlies stoppen zodra het vruchtje of vruchtzakje is uitgestoten. De tabletten kunnen slecht oplossen, waardoor u ze kunt verliezen na het inbrengen. Als de tabletten minimaal een half uur in uw vagina zaten, is de opname voldoende.
Een week na het voorschrijven van de medicijnen wordt een belafspraak gepland om het resultaat te bespreken.
3. Curettage
Een curettage is een chirurgische ingreep waarbij de gynaecoloog via de schede en de baarmoedermond het zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder verwijdert. Dit gebeurt met een dun buisje (vacuümcurettage) of een schrapertje (curette). De ingreep duurt meestal vijf tot tien minuten en vindt plaats onder (lokale) verdoving of korte narcose. Een curettage heeft het voordeel dat aan de negatieve gevoelens van het rondlopen met een niet-levensvatbare vrucht en de onzekerheid een einde komt.
Mogelijke complicaties bij curettage:
- Perforatie: het dunne slangetje of de curette gaat per ongeluk door de wand van de baarmoeder heen.
- Incomplete curettage: een rest van de miskraam blijft achter, waardoor bloedverlies aanhoudt en soms alsnog medicijnen of een tweede curettage nodig is.
- Syndroom van Asherman: verklevingen in de baarmoeder na de ingreep, wat invloed kan hebben op toekomstige vruchtbaarheid.
Als na twee weken afwachten de miskraam nog niet spontaan is opgetreden, of als er weefsel achterblijft, kunt u alsnog kiezen voor curettage of medicijnen.
Inzicht in de dilatatie- en curettageprocedure (D&C) (3D-animatie) | D&C-vacuümaspirator
Na de Miskraam: Herstel en Verwerking
Meestal herstelt u lichamelijk snel na een spontane miskraam of een curettage. Gedurende één tot zes weken kunt u wat bloedverlies en bruinige afscheiding hebben. Het is verstandig met gemeenschap te wachten tot het bloedverlies voorbij is.
Het opnieuw zwanger worden wordt op zich niet bemoeilijkt door een miskraam. Ook medisch gezien is het niet nodig te wachten met opnieuw proberen zwanger te raken, hoewel vaak wel wordt geadviseerd één menstruatie af te wachten om zeker te zijn van een herstelde cyclus.
Emotionele Verwerking
Een miskraam kan een moeilijke periode zijn. Verdriet, schuldgevoelens, ongeloof, boosheid en een gevoel van leegte zijn veelvoorkomende emoties. Het is moeilijk aan te geven hoeveel tijd hiervoor nodig is. Schuldgevoelens zijn bijna nooit terecht. Het verlies is voor de buitenwereld vaak onzichtbaar, wat het delen van gevoelens kan bemoeilijken.
Een volgende zwangerschap verloopt in de meeste gevallen goed, ook bij vrouwen die meer dan één miskraam hebben doorgemaakt. De eerste drie maanden van een nieuwe zwangerschap kunnen echter spannend zijn. U mag dan vroeg in de zwangerschap contact opnemen voor een vervroegde echo.
Belangrijk bij het verwerken:
- Praat erover met uw partner, familie of vrienden.
- Zoek steun bij lotgenotenorganisaties.
- Geef uzelf de tijd die u nodig heeft om het verlies te verwerken.
- Aarzel niet om professionele hulp te zoeken indien nodig.
Wanneer Medische Hulp Zoeken?
Neem direct contact op met uw arts of verloskundige in de volgende situaties:
- Hevig bloedverlies: als het bloedverlies erg ruim is (langdurig veel meer dan een forse menstruatie), kan dit gevaarlijk zijn.
- Aanhoudende klachten: als na een spontane miskraam of curettage krampende pijn en/of zeer fors bloedverlies blijft bestaan, wijst dit op een incomplete miskraam.
- Koorts: koorts (meer dan 38,5 °C) tijdens of kort na een miskraam wijst meestal op een ontsteking in de baarmoeder die behandeling vereist.
Andere Vormen van Zwangerschapsverlies
Naast een vroege miskraam zijn er ook andere vormen van zwangerschapsverlies:
Buitenbaarmoederlijke Zwangerschap (Ectopische Zwangerschap)
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ontstaat als een bevruchte eicel zich buiten de baarmoeder nestelt, vaak in de eileider. Dit kan pijn en vaginaal bloedverlies geven. Een zwangerschap buiten de baarmoeder kan nooit voldragen worden en moet afgebroken worden, vaak middels een operatie.
Mola-zwangerschap
Een mola-zwangerschap is een bijzondere vorm van een niet goed aangelegde zwangerschap waarbij alleen de placenta doorgroeit, vaak met vochtophopingen die op blaasjes lijken. Er is dan meestal geen embryo.
Onderzoek na Herhaaldelijke Miskramen
Een eerste miskraam is geen reden voor verder onderzoek. Na twee of meer miskramen kan nader onderzoek plaatsvinden, zoals bloedonderzoek naar chromosomen van u en uw partner.
Belangrijke Informatie voor Rhesus-Negatieve Vrouwen
Als u een rhesus-negatieve bloedgroep heeft, krijgt u na een miskraam (meestal bij een zwangerschapsduur van langer dan tien weken of na een curettage) anti-D-immunoglobuline (anti-D) toegediend. Dit medicijn voorkomt het ontstaan van rhesus-antistoffen die in een volgende zwangerschap problemen kunnen veroorzaken.

tags: #miskraam #snel #natuurlijk #velopen