Tot 9 april worden nieuwe wetenschappelijke inzichten over gezond, duurzaam en veilig eten voor baby's verwerkt. Dit advies geldt voor kinderen vanaf 4 maanden tot 1 jaar.
Belangrijke overwegingen bij het voeden van baby's
Tijdens de eerste levensmaanden van een baby is borstvoeding de meest natuurlijke manier van voeden. Veel moeders vragen zich af welke voedingsmiddelen geschikt zijn voor hen en hun baby. De Wereldgezondheidsorganisatie beveelt aan om de eerste zes maanden uitsluitend borstvoeding te geven. Daarna wordt aangemoedigd om aangepaste gezonde en evenwichtige aanvullende voeding te introduceren, terwijl de borstvoeding wordt voortgezet tot de leeftijd van 2 jaar. Indien borstvoeding geen optie is, is het belangrijk om te weten dat deze beslissing moeilijk te herroepen kan zijn en sociale en financiële gevolgen kan hebben. Het introduceren van gedeeltelijke flesvoeding zal de melkproductie verminderen. Het wordt altijd aangeraden om met een zorgverlener te praten over de beste manier om de baby te voeden en advies in te winnen over het juiste moment om aanvullende voeding te introduceren.
Een baby heeft steeds meer energie en ijzer nodig. Dit is het moment om de voeding meer te variëren. Vanaf nu mag mager vlees, vis, een half ei of een vleesvervanger worden toegevoegd. Het is belangrijk om voldoende te variëren. Als je op 6 maanden start, laat de baby dan even wennen voordat vlees of vleesvervanger wordt bijgevoegd.
Je baby komt in een fase van beginnende kauwbewegingen. Zolang de kauwreflex nog onvoldoende ontwikkeld is, maak je de voeding het best nog fijn. In principe hoeven groenten, aardappelen, vlees/vis of fruit niet gemengd te worden. Alles afzonderlijk geven heeft wel het voordeel dat je baby de smaak van de verschillende voedingsmiddelen leert kennen.
Vanaf het moment dat je kind stevig rechtop kan zitten in de kinderstoel, kan hij met de rest van het gezin mee aan tafel tijdens de maaltijd. Veel kinderen vinden dit leuk, ze horen er graag bij.
Sommige ouders verkiezen de Baby-led weaning methode (BLW). BLW gaat uit van de zelfstandigheid van het kind. Het leert de voedingsmiddelen met de eigen zintuigen kennen en bepaalt zelf wat en hoeveel het eet. Wetenschappelijk bewijs dat BLW beter zou zijn dan de traditionele methode is er niet. Het ene sluit het andere niet uit: combineer oefenknabbeltjes met lepelvoeding.
Combineer sowieso vanaf 6 maanden per maaltijd een paar zachtgekookte voedingsmiddelen die je baby met de vingers kan eten: stukjes gare kip, stukjes zacht, rijp fruit, een gekookt roosje broccoli, … Dit stimuleert de fysieke en mentale vaardigheden en geeft je baby zelfvertrouwen.
Kinderen moeten smaken leren appreciëren. Ze hebben een voorkeur voor zoete en zoute smaken en een aangeboren afkeer van bittere en zure smaken. Dit heeft een evolutionair voordeel: de aangeboren afkeer van deze smaken behoedt de baby of peuter om zaken te eten die slecht zijn voor hem of haar. Daarom vinden ze groenten en fruit die bitter of zuur smaken meestal niet lekker. Er is geen wetenschappelijke evidentie om eerst met groente of met fruit te starten. Vooral variatie aanbieden is belangrijk om verschillende smaken te leren kennen.
Producten om te vermijden of met mate te geven
Producten met risico op ziekmakende bacteriën
Jonge kinderen zijn extra gevoelig voor voedselinfecties. Van sommige producten krijg je eerder een voedselinfectie, vooral van rauwe dierlijke producten, vlees, vis of eieren. Om een voedselinfectie te voorkomen bij je baby is het belangrijk om bepaalde producten te mijden, maar is het ook extra belangrijk dat je hygiënisch werkt bij het koken en klaarmaken van eten.
- Rauw vlees en producten van rauw vlees, zoals filet américain, ossenworst, carpaccio of niet-doorbakken tartaar. Hierin kunnen ziekmakende bacteriën zitten. Jonge kinderen zijn daar extra gevoelig voor.
- Rauwe schaal- en schelpdieren.
- Rauwe of voorverpakte gerookte vis zoals sushi en gerookte zalm. Hierin kunnen ziekmakende bacteriën zitten. Jonge kinderen zijn daar extra gevoelig voor.
- Rauwe eieren en producten met rauwe eieren, zoals zelfgemaakte mayonaise. Hierin kunnen ziekmakende bacteriën zitten. Jonge kinderen zijn daar extra gevoelig voor.
Producten met te veel zout, verzadigd vet of vitamine A
Bepaalde producten kunnen te veel zout, verzadigd vet of vitamine A bevatten, wat schadelijk kan zijn voor jonge kinderen.
- Lever: Dit bevat veel vitamine A. Het advies is om dit helemaal niet te geven aan jonge kinderen.
- Kaas: Dit bevat veel zout, verzadigd vet en vitamine A. Te veel vitamine A kan zorgen voor hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid en vermoeidheid bij je kind. Als kaas gemaakt is van rauwe melk staat op het etiket ‘gemaakt van rauwe melk’ of ‘au lait cru’.
- Bewerkte vleesproducten: Deze bevatten veel verzadigd vet en zout. De nieren van jonge kinderen kunnen nog niet veel zout aan. Naast verzadigd vet en zout kunnen hier ziekmakende bacteriën in zitten.
Gewone koemelk en bepaalde dranken
Wacht met het geven van gewone koemelk tot je kind 12 maanden oud is. Borstvoeding en flesvoeding zijn beter afgestemd op de behoefte van een baby. Het bevat meer goede vetten, minder zout en minder eiwitten dan gewone melk. Een beetje gewone melk is niet schadelijk, een baby kan het gewoon verteren. Maar als die te veel gewone melk drinkt, krijgt die te veel eiwit binnen. Te veel eiwit kan schadelijk zijn voor de nieren van een baby.
Dranken zoals frisdrank, vruchtensappen en energiedranken hebben je kind niet nodig. Deze dranken bevatten veel suiker en zuren die slecht zijn voor het gebit. Een gezonder toetje voor je kind is bijvoorbeeld een schaaltje magere yoghurt met fruit, zolang borstvoeding of opvolgmelk maar de grootste melkbron blijft.
Kruidenthee
Dranken zoals kaneelthee, venkelthee of anijsthee kunnen schadelijke plantengifstoffen bevatten. In borstvoedingsthee zit vaak ook venkel of anijs en soms ook kaneel. Drink als je borstvoeding geeft ook geen (borstvoedings)thee met venkel, anijs of kaneel vanwege de schadelijke plantengifstoffen die hierin kunnen zitten.
Veilig omgaan met champignons
Champignons zijn zonder twijfel de meest populaire eetbare paddestoelen in Nederland. Ze zijn veelzijdig, lekker en gezond. De champignon is een paddenstoel met een ronde witte hoed en heeft geen uitgesproken smaak. Het hele jaar door wordt de witte champignon in Nederland geteeld in speciale ruimtes waar een optimaal klimaat wordt gecreëerd.
Champignons zijn ook heel gezond. Ze bevatten verschillende vitamines en mineralen, zoals vitamine B2, kalium, fosfor en koper. Wanneer je champignons koopt om babyvoeding mee te maken, let er dan op dat ze er gaaf uitzien zonder bruine plekjes. Champignons zijn het lekkerste als je ze zo vers mogelijk gebruikt. Je kunt ze in de koelkast bewaren; dan zijn ze 3 dagen houdbaar. Champignons moeten kunnen ademen en nemen gemakkelijk geurtjes over van ander sterk ruikende groenten, zoals ui en prei. Houd ze daar dus uit de buurt. Ook fruit is geen goed gezelschap.
Bereiding van champignons voor baby's
Champignons moeten altijd goed doorbakken of gekookt worden als je ze aan jonge kinderen geeft. Dat doodt namelijk de bacteriën. Jonge kinderen zijn daar extra gevoelig voor.
Voor je babyhapjes maakt met champignons boen je deze heel voorzichtig schoon. Doe dit nooit onder stromend water en leg ze ook niet in water, want ze zuigen zich dan helemaal vol, wat ten koste gaat van de smaak. Een champignon maak je schoon met een borsteltje of een stukje keukenpapier. Veeg voorzichtig eventueel zand weg. Snijd nog een stukje van het steeltje af.
Hoewel champignons voordelig kunnen zijn voor borstvoedende moeders, zijn er situaties waarin voorzichtigheid geboden is. Over het algemeen worden champignons als veilig beschouwd voor borstvoedende moeders. Als ze goed verhit worden, is er geen gezondheidsrisico verbonden aan bacteriën of schimmels die aanwezig kunnen zijn op rauwe paddenstoelen. Sommige vrouwen maken zich zorgen of champignons tijdens het borstvoeden geen winderigheid of kolieken bij zuigelingen veroorzaken. Elk kind reageert individueel op het dieet van de moeder, dus het is goed om te observeren hoe het kind zich gedraagt na hun consumptie. Een andere overweging is de mogelijkheid van individuele intolerantie of allergische reactie. Hoewel allergieën voor champignons zeldzaam zijn, is het niet uitgesloten dat sommige vrouwen er gevoeliger op reageren.
Borstvoedende moeders kunnen champignons in verschillende vormen consumeren. De beste manier is verhitting, wat ervoor zorgt dat de paddenstoelen goed verteerbaar en veilig zijn voor consumptie. De meest geschikte bereidingswijzen zijn stoven, bakken of koken. Bij de bereiding is het goed om overmatig frituren te vermijden, omdat een hoog vetgehalte de spijsvertering kan vertragen en ervoor kan zorgen dat het voedsel moeilijker verteerbaar is. Het wordt aanbevolen om te beginnen met een kleine hoeveelheid champignons en geleidelijk te observeren hoe het lichaam erop reageert.
Introductie van vlees, vis en eieren
Mager vlees
Vlees is een bron van eiwitten, vitamines en mineralen en dat is positief. Een baby heeft zeker niet elke dag vlees nodig. Het is een goede bron van eiwitten, ijzer en vitamines, maar die voedingsstoffen zitten ook in andere producten. Kies voor vers vlees zonder zichtbare vetrandjes, zoals kip, kalkoen, paarden-, kalfs-, runds- of varkensvlees. Verkies wit vlees (kip of kalkoen) boven rood vlees (bv. rundvlees, paardenvlees, varkensvlees, kalfsvlees), en vers boven bewerkt. Snij het vlees heel fijn. Begin met 1 eetlepel, verhoog de hoeveelheid langzaamaan tot maximaal 25 g (2 eetlepels) op 12 maanden.
Vis
Alle verse zeevis, zoals kabeljauw, rog, schelvis, tong, staartvis, tonijn, pladijs en zalm, is geschikt voor baby's. Koop liefst gefileerde vis en pas op voor graten. Maak de vis gaar door hem bv. te stomen samen met de aardappelen en groenten. De Hoge Gezondheidsraad beveelt aan om 1 tot 2 keer per week vis te eten, waarvan 1x vette vis. Begin met 1 eetlepel, verhoog de hoeveelheid langzaamaan tot 30 g op 12 maanden.
Eieren
Eieren zijn rijk aan voedingsstoffen zoals eiwit en onverzadigde vetten. Daarnaast bevatten ze veel vitamines en mineralen. Dit maakt eieren een volwaardige vleesvervanger. Bij de start vervangt een half ei 1 portie vlees. Het is aanbevolen om je kind 2 keer per week een half hardgekookt ei te geven.
Vegetarisch en veganistisch eten
Vegetarisch en veganistisch eten is een bewuste keuze om zonder dierlijke eiwitbronnen (vlees, vis, ei, zuivel, ...) te eten. Daarbinnen zijn er verschillende strekkingen. Het lacto-ovo vegetarisme is de bekendste: wel zuivel (lacto) en eieren (ovo), maar geen vlees of vis. Wordt geen enkel dierlijk product gegeten, dan spreken we over veganisme. Het is soms moeilijk om een evenwichtige nutritionele balans te bereiken wanneer alle dierlijke producten weggelaten worden. Veganisme wordt daarom niet aanbevolen voor zuigelingen en peuters. Als je voor veganistische voeding kiest, is begeleiding nodig door gezondheidswerkers (arts, diëtist, ...) met kennis van veganisme.
Algemene voedingsadviezen
Een goede regel: je kind bepaalt niet wat er op tafel komt, maar wel hoeveel het eet. Je kind kan zelf voelen hoeveel eten het nodig heeft.
Hou geen restjes fruit- en groentepap voor de volgende dag en vries ze niet in, want ze verliezen een belangrijk deel van hun voedingswaarde.
Het beste is om geen zout aan het eten toe te voegen. Producten hebben vaak al veel smaak van zichzelf. Maak je niet ongerust als je één keer een product uit de 'geef niet'-categorie hebt gegeven. De kans dat het ook echt schadelijk is voor je baby is klein.
tags: #mag #een #baby #champignons