Veel mensen denken dat kraamzorg uitsluitend na de geboorte van een baby plaatsvindt. Echter, de ondersteuning van kraamzorg kan al ingaan vanaf één maand vóór de vermoedelijke bevallingsdatum. Of u nu voor het eerst ouders wordt of al een gezin heeft, de periode voorafgaand aan de bevalling kan intensief zijn. Kraamzorg kan u helpen meer rust te vinden en zorgen te verminderen.
Kraamzorg is beschikbaar zowel vóór als na de bevalling. U heeft de flexibiliteit om zelf te kiezen wanneer u de kraamzorg wilt laten starten, tot maximaal één maand voor uw vermoedelijke bevallingsdatum.

Wat houdt kraamzorg in?
Definitie en reikwijdte
Kraamzorg omvat het zorgaanbod van diensten voor gezinszorg, gericht op de periode vanaf één maand vóór de vermoedelijke bevallingsdatum tot drie maanden na de bevalling. Kraamverzorgenden bieden dezelfde zorg en ondersteuning als reguliere gezinszorgverleners, maar dan specifiek toegespitst op de behoeften van de moeder, de baby en het gezin als geheel.
Diensten van een kraamverzorgende
Naast gebruikelijke huishoudelijke taken, verlenen kraamverzorgenden hulp bij de verzorging van de baby, zoals het in bad doen en navelverzorging. Ook bieden zij ondersteuning bij borstvoeding, begeleiding bij spel en huiswerk voor eventuele andere kinderen in het gezin, en hulp bij opvoedingsvraagstukken.
Wie komt in aanmerking voor kraamzorg?
Iedereen met een zorg- en ondersteuningsvraag kan terecht bij een dienst voor gezinszorg. In de periode van een maand voor de vermoedelijke bevallingsdatum tot drie maanden na de bevalling kunnen gezinnen gebruikmaken van het kraamzorgaanbod van deze diensten.
Aanmelden voor kraamzorg
Om gebruik te maken van het kraamzorgaanbod, dient u contact op te nemen met één of meerdere diensten voor gezinszorg naar keuze. Een overzicht van erkende diensten in uw regio is beschikbaar.
Kosten van kraamzorg
Het uurtarief voor kraamzorg is identiek aan dat van gezinszorg. Hoewel alle diensten dezelfde berekeningswijze en schalen hanteren, kan de uiteindelijke prijs per dienst licht variëren. Dit komt doordat sommige diensten een facultatieve toeslag toepassen of een afwijkende bijdrage passend achten, wat toegestaan is binnen het geldende regelgevend kader. De prijs wordt altijd duidelijk gecommuniceerd bij de start van de zorg.
De rol van de kraamverzorgende tijdens en na de bevalling
Bij een thuisbevalling ondersteunt de kraamverzorgende de verloskundige of huisarts. Direct na de geboorte neemt zij de zorg voor moeder en baby op zich, om zo een goede start voor het gezin te waarborgen. De kraamverzorgende heeft een medische achtergrond en zal, in samenspraak met u en uw eventuele partner, de invulling van de kraamtijd bespreken om deze zo onvergetelijk mogelijk te maken.

Medische controles en signalering
Na de bevalling houdt de kraamverzorgende de gezondheid van moeder en baby nauwlettend in de gaten. Dagelijkse medische controles worden vastgelegd in het Zorgdossier, wat dient ter informatie voor de verloskundige en/of huisarts. De kraamverzorgende heeft een belangrijke signaleringsfunctie en merkt het direct op wanneer iets niet goed gaat.
Begeleiding bij babyverzorging en hechting
De kraamverzorgende verzorgt u en uw baby en leert u en uw eventuele partner hoe u de baby het beste kunt verzorgen. Zij begeleidt u bij deze ontwikkelingsgerichte zorg om de hechting tussen u en de baby te bevorderen. Ook eventuele broertjes en zusjes worden hierbij betrokken.
Hygiëne en huishoudelijke taken
Zorg voor een goede hygiëne ter voorkoming van infecties is een kerntaak van kraamzorg. De kraamverzorgende verschoont regelmatig uw bed en het wiegje van de baby. Om de kraamvrouw rust te geven voor herstel en tijd voor haar baby, neemt de kraamverzorgende, in overleg met het gezin, ook diverse huishoudelijke taken over.
Advies, informatie en emotionele steun
De kraamverzorgende biedt advies en informatie over alle aspecten van de kraamtijd en verleent, indien nodig, emotionele steun. Als leidraad hierbij wordt de Zorgwijzer gebruikt. Gezonde voeding is cruciaal voor herstel na de bevalling, en ook hierin kunt u ondersteuning verwachten.
Continue bijscholing
Kraamverzorgenden worden continu bijgeschoold en getraind, zodat zij altijd op de hoogte zijn van de meest recente ontwikkelingen in hun vakgebied. Zij geven voorlichting, tips en adviezen over babyverzorging, borst- en flesvoeding en helpen u bij het voeden van uw kindje.
Kraamzorg bij verlies van een baby
Wanneer ouders het verdrietige nieuws ontvangen dat hun baby is overleden of niet levensvatbaar is, staat hun wereld stil. Ook in deze uitzonderlijke omstandigheden is kraamzorg mogelijk en van grote waarde. De kraamverzorgende zal medische controles uitvoeren en ondersteunen bij de lichamelijke verzorging. Daarnaast biedt zij praktische hulp bij zaken als het ontvangen van bezoek, lichte huishoudelijke werkzaamheden en het verzorgen van maaltijden. De kraamverzorgende werkt nauw samen met de uitvaartverzorger.

Het creëren van herinneringen
Een essentiële rol van de kraamverzorgende in deze periode is het helpen creëren van herinneringen die ouders steun en troost kunnen bieden in de moeilijke tijd die voor hen ligt. Alles is mogelijk en bespreekbaar met de kraamzorg.
Specifieke scholing voor kraamverzorgenden
Kraamzorg verlenen wanneer een baby is overleden tijdens de zwangerschap of rondom de bevalling kan spannend zijn. Kennis over rouw en verlies, specifiek babyverlies, is hierbij van belang. Er zijn speciale trainingen en masterclasses ontwikkeld om kraamverzorgenden handvatten en tips te bieden om gezinnen die geconfronteerd worden met dit grote verlies, zo goed mogelijk bij te staan. Deze scholing biedt inzicht in de impact van verlies, de te verwachten emoties, en praktische tips voor het maken van herinneringen.
Deze scholing is primair gericht op kraamverzorgenden, maar is ook relevant voor anderen die zich willen verdiepen in de zorg voor ouders die een baby verliezen.
Ervaringen van ouders en professionals
Verhalen van ouders zoals Kristel Gosens, wier zoontje Arthur stil werd geboren, benadrukken de waarde van kraamzorg in situaties van babysterfte. De kraamverzorgende kon goed omgaan met hun emoties, bood praktische hulp en ondersteunde bij het maken van dierbare herinneringen. Antoinette Bakker, een ervaren kraamverzorgende, benadrukt het belang van het creëren van rust in huis en het ondersteunen bij het nemen van beslissingen in tijden van rouw.
Stille Levens, een kenniscentrum voor babysterfte, speelt een belangrijke rol in het ondersteunen van ouders en zorgverleners. Zij bieden brochures en informatie voor diverse situaties, waaronder zwangerschapsbeëindiging bij een gewenste baby.
Kraamzorg | Wat houdt het werk van een kraamverzorgende in?
Het kraamdossier ‘Geboren Afscheid’
Het kraamdossier ‘Geboren Afscheid’ dient als leidraad voor kraamverzorgenden in situaties van babysterfte. Het bevat uitgebreide informatie over wat ouders kunnen verwachten, fragmenten van ervaringen van andere ouders, en biedt ruimte voor notities en rapportages van de kraamverzorgende, evenals voor het opschrijven van ervaringen en gevoelens door de ouders.
Waar zijn wij actief?
Onze kraamzorgdiensten worden aangeboden in de regio Zuid-Gelderland en in diverse gemeenten tussen Arnhem en Nijmegen. Woon je in Duitsland, neem dan contact op om te informeren naar de mogelijkheden.