Kraamzorg is professionele begeleiding voor moeder, baby en gezin tijdens de eerste dagen na de geboorte. Deze beginperiode kan heel wat druk en verandering met zich meebrengen; een kraamverzorgende ondersteunt daarom het gezin thuis bij het herstel, de verzorging en het wennen aan het nieuwe ritme. Naast praktische hulp biedt kraamzorg ook emotionele ondersteuning. We begeleiden nieuwe ouders bij het verzorgen van hun baby, leren hen signalen herkennen en hen vertrouwen in hun rol krijgen.
Kraamzorg speelt een belangrijke rol in de zorg na de bevalling. De kraamverzorgende biedt structuur in de eerste dagen en helpt ouders zich te concentreren op herstel en het leren kennen van hun baby. Nieuwe ouders krijgen veel nieuwe taken en verantwoordelijkheden. De kraamverzorgende biedt praktische begeleiding bij borstvoeding of flesvoeding en helpt bij het organiseren van het dagelijks leven.
Het kiezen van de juiste invulling van kraamzorg is belangrijk om na de geboorte zo ontspannen mogelijk te zijn. Denk eerst na over wat je belangrijk vindt en wat je graag gedaan ziet tijdens je kraamperiode. Een intakegesprek helpt om verwachtingen te bespreken en te zien of de klik met de organisatie goed is.
De komst van een baby is een wondermooie maar ook zeer intense periode voor een gezin. De kracht van kraamzorg bestaat erin ouders bij te staan om een goede start te creëren voor de baby en het ganse gezin. Want kraamzorg wil ouders vertrouwen geven en empoweren door in hun leefwereld en op hun eigen ritme gedurende enkele uren per dag aanwezig te zijn en te ondersteunen.
Kraamverzorgenden brengen rust en structuur; er ontstaat een vertrouwensband die toelaat preventief en waar nodig proactief te werken. Zo dragen ze bij aan maximale ontwikkelingskansen van het kind en het gezin; ze vangen signalen op waardoor tijdig (bij)schakelen mogelijk wordt en ze werken nauw samen met de andere (zorg)partners rond het gezin.
Indien langere ondersteuning wenselijk is, kan naadloos worden overgegaan naar gezinszorg. De rol van kraamzorg bestaat erin ouders te ondersteunen in de zorg voor hun baby - zowel praktisch als via kennisdeling - en voor de andere leden van het gezin, een open oog en oor te hebben voor het welbevinden van de moeder, rust en orde te creëren door tijdelijk bij een aantal huishoudelijke taken te helpen of deze over te nemen.
Om onze doelstellingen te realiseren werken we nauw samen met het gezin en met heel verscheiden partners rond het gezin. Hierdoor kunnen we inspelen op de specifieke noden van elk gezin door middel van regie bij het gezin en ondersteuning op maat. Kraamzorg en daarop aansluitende gezinszorg spelen in op de specifieke noden van elk gezin.
Wat is Kraamzorg?
Kraamzorg is het zorgaanbod van de diensten voor gezinszorg in de periode van een maand voor de vermoedelijke bevallingsdatum tot drie maanden na de bevalling. Kraamverzorgenden bieden alle zorg en ondersteuning die verzorgenden van diensten voor gezinszorg ook bieden in andere gezinnen, maar is specifiek gericht op de moeder, het kind en hun gezin. Zo bieden kraamverzorgenden naast de gewoonlijke huishoudelijke taken ook hulp bij de verzorging van de baby (babybadje, navelverzorging,…), ondersteuning van de moeder bij de borstvoeding, begeleiding bij spel en huiswerk van de andere kinderen in het gezin, ondersteuning bij de opvoeding,...
Wie Komt in Aanmerking voor Kraamzorg?
Iedereen met een zorg- en ondersteuningsvraag kan terecht bij een dienst voor gezinszorg. In de periode van een maand voor de vermoedelijke bevallingsdatum tot drie maanden na de bevalling kunnen gezinnen beroep doen op het kraamzorgaanbod van deze diensten.
Hoe Meldt U Zich Aan voor Kraamzorg?
Om gebruik te maken van het kraamzorgaanbod van een dienst voor gezinszorg, moet u contact opnemen met één of meerdere diensten voor gezinszorg van uw keuze. U vindt een overzicht van alle erkende diensten voor gezinszorg uit uw buurt op deze pagina.
De Kosten van Kraamzorg
De bijdrage voor kraamzorg wordt berekend op basis van je inkomen en gezinstoestand. De prijs voor een uur kraamzorg is identiek aan de prijs voor een uur gezinszorg. Alle diensten voor gezinszorg hanteren dezelfde berekeningswijze en dezelfde schalen. We stellen de prijs per uur vast volgens de wettelijke bijdrageschaal, waarbij de maximumprijs 9 euro per uur bedraagt. De uiteindelijke prijs die u betaalt, kan licht verschillen per dienst. Dit komt doordat bepaalde diensten een facultatieve toeslag toepassen of oordelen dat een eventuele afwijkende bijdrage passend is. Dit is toegestaan binnen het vastgelegde regelgevend kader. De prijs wordt steeds duidelijk gecommuniceerd bij de opstart van de zorg. De betaling gebeurt maandelijks via overschrijving of domiciliëring. Voor gezinnen met een meerling is er een specifieke regeling om de hulp betaalbaar te houden.
Bij sommige ziekenfondsen is er een tussenkomst voorzien, dus het is zeker de moeite om contact op te nemen met je ziekenfonds om te vragen naar de mogelijkheden.
De Huidige Uitdagingen in de Kraamzorgsector
De huidige situatie in de kraamzorg is niet langer houdbaar. Er is verandering nodig om de sector toegankelijk te houden en in te spelen op maatschappelijke en zorg specifieke ontwikkelingen. De ambitie is helder: cliënten blijven toegang houden tot passende kraamzorg, fysiek waar het moet en digitaal waar het kan. De visie op toekomstbestendige kraamzorg sluit aan bij het Integraal Zorgakkoord (IZA).
De toenemende personeelskrapte zet de aantrekkelijkheid van het beroep onder druk. Dit vraagt extra inspanningen en geld, en dat is niet meegenomen in de onderbouwing van de nieuwste tarieven voor de kraamzorg. De branche is in gesprek met de zorgverzekeraars en toezichthouder NZa om ervoor te zorgen dat kraamzorgaanbieders zowel hun verantwoordelijkheid naar hun medewerkers als naar de maatschappij goed kunnen invullen.
Waar je als kraamverzorgende eerder één gezin per dag begeleidde, zijn dat er nu standaard twee. Dit geldt niet voor iedereen: met de werkgever kan afgesproken worden dat er één gezin per keer wordt begeleid. Echter, bij jongere collega's is dat anders. Stel, je bent vier uur bij een gezin geweest en je moet alweer naar het volgende, en in het vijfde uur wordt de baby geel, dan is er niemand om dat op te merken. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor problemen met voeden, of het opmerken van klachten die kunnen duiden op postnatale depressie bij de moeder. Hierdoor zag men tien jaar geleden minder baby's en moeders naar het ziekenhuis gaan omdat er op tijd bij werd gesignaleerd.
Nieuwe Werken en de Impact op Kraamzorg
Het rapport van Bureau Clara Wichmann beveelt aan dat wachtdiensten - de tijd waarin je 'op wacht' staat totdat je wordt opgeroepen - als werktijd worden erkend en op die manier worden beloond. Dit is een belangrijk punt, aangezien collega's met een gezin hiermee worstelen. Bijna niemand met kleine kinderen werkt nog fulltime; het is niet te doen. Je staat op wacht, maar krijgt daarvoor bijna niets betaald. Tegelijk moet je de kinderen wel naar de opvang brengen, want je kunt worden opgeroepen. Als je vervolgens niet wordt opgeroepen, moet je die uren later alsnog inhalen. Een dag wachten betekent dus dat je een vrije dag kwijt bent.
De tijd dat vrouwen na het krijgen van hun eerste kindje stoppen met werken is voorbij. Tegenwoordig hebben vrouwen (naast het runnen van hun huishouding en de kinderen) een eigen carrière, vaak een parttime functie. Zelfs in de kraamzorg is parttime werken mogelijk door te werken op rooster. Maar dan lopen we tegen het probleem van de aflos aan. Is een wissel van een kraamverzorgende in de kraamweek eigenlijk wel een probleem? Dit is afhankelijk van hoe je het bekijkt.
Veel moeders hebben na het krijgen van hun kindje hun baan om kunnen zetten in een fijne werkweek met minder dagen achter elkaar werken of om een extra dag vanuit huis te kunnen gaan werken, om zo het moederschap en een baan goed te kunnen combineren. Is het dan nog wel van deze tijd om te verwachten dat vrouwen die in de kraamzorg werkzaam zijn, gewoon acht en soms ook wel tien dagen achter elkaar werken? Dat ze naast dagdiensten ook altijd nachtdiensten moeten kunnen doen? Kraamverzorgenden hebben superkrachten, maar het zijn en blijven ook vrouwen die kinderen krijgen en soms een werkbeperking hebben. Wissels zijn nou eenmaal niet te vermijden, alleen al door vakanties, roosters, ziekte en drukte.
Een wissel is niet per definitie vervelend. Er zijn veel positieve reacties, waarbij gezinnen van verschillende kraamverzorgenden hebben genoten omdat ze allemaal op hun eigen manier hebben bijgedragen aan een fijne kraamweek. Collega's die op een vierdaags rooster werken, beginnen elke kraam weer met een blij en opgewekt gevoel; de acht dagen achter elkaar waren te zwaar, maar nu hebben ze een goede balans in werk en vrije tijd. Uiteindelijk is het belangrijk dat je je beroep kunt blijven uitvoeren met al je power, je super power, en dat alle kraamvrouwen goede zorg krijgen en terug kunnen kijken op een fijne kraamweek.
De Toekomst van Kraamzorg
In november 2025 stemden de vakbonden in met een nieuwe cao voor de kraamzorg. Daarin zijn een aantal verbeteringen doorgevoerd rond salaris, wachtdienstvergoedingen en de voorspelbaarheid van werkdagen. De branche is in gesprek met de zorgverzekeraars en toezichthouder NZa om ervoor te zorgen 'dat kraamzorgaanbieders zowel hun verantwoordelijkheid naar hun medewerkers als naar de maatschappij goed kunnen invullen'.
De werk-privébalans moet worden aangepakt. Wachttijden moeten anders ingericht. Er moet meer waardering komen vanuit de overheid en van verzekeraars. En vooral: zorg moet weer tijd krijgen. Je kunt gezinnen niet begeleiden in stukjes van vier uur; dat werkt niet.
Demissionair minister van Volksgezondheid Jan Anthonie Bruijn laat weten dat de verhalen van de kraamverzorgenden het belang onderstrepen van de kraamzorg in het zorgstelsel. Kraamverzorgenden spelen een grote rol in de eerste dagen na de geboorte. Hij beaamt dat de kraamzorg al langere tijd te maken heeft met een tekort aan personeel door hoge uitstroom en een hoog ziekteverzuim. Het toekomstbestendig maken en houden van de kraamzorg vraagt om actie. Hiervoor is 9,8 miljoen euro aan transformatiemiddelen beschikbaar gesteld vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA). Met deze middelen wordt gewerkt aan beter inzicht in de beschikbare capaciteit, regionale organisatie en verdere versterking en professionalisering van de sector. Zo zetten zorgverzekeraars en kraamzorgaanbieders zich er gezamenlijk voor in dat kraamverzorgenden hun werk duurzaam en met plezier kunnen blijven doen.
De toekomstvisie kraamzorg biedt perspectief om huidige problemen in de sector het hoofd te bieden. Er is een gezamenlijke inzet nodig van alle betrokken partijen. Daarom wordt nauw samengewerkt met het Kenniscentrum Kraamzorg (KCKZ) en de Beroepsvereniging voor de Kraamzorg (NBvK). De verandering heeft tijd nodig. Daarom is afgesproken dat pas bevallen moeders en hun gezinnen kunnen blijven rekenen op minimaal 24 uur kraamzorg.
