Aminozuren vormen de fundamentele bouwstenen van eiwitten. In specifieke gevallen kan een arts of diëtist adviseren om over te stappen op een voeding die is samengesteld uit losse aminozuren. Voor zuigelingen met koemelkallergie biedt Nutricia een reeks volledig koemelkvrije dieetvoedingen onder het merk Neocate.
Wanneer is Intensief Gehydrolyseerde Voeding Nodig?
Niet elke zuigeling met een allergie profiteert van een intensief gehydrolyseerde voeding. Er zijn specifieke situaties waarin deze voedingen worden overwogen:
Diagnostische Fase en Aanhoudende Klachten
- Een sterk vermoeden van koemelkallergie, waarbij de klachten onvoldoende afnemen of de groei achterblijft ondanks het gebruik van een intensief gehydrolyseerde voeding (eHF) tijdens de diagnostische fase.
- Bewezen koemelkallergie met onvoldoende afname van klachten of achterblijvende groei bij gebruik van eHF, ter aanvulling op de diagnostiek.
Meervoudige Voedselallergieën (MVA)
Kinderen met een allergie voor meerdere, veelvoorkomende voedingsproteïnen, zoals koemelk, kippenei, pinda en soja, kampen met een zogenaamde meervoudige voedselallergie (MVA). Deze allergieën komen regelmatig voor: naar schatting ontwikkelt 25 tot 58% van de kinderen met koemelkallergie ook andere voedselallergieën, zoals voor kippenei, pinda's, noten, soja, sesamzaad, vis, schaal- en schelpdieren. Bij een meervoudige voedselallergie bestaat een verhoogd risico op voedingstekorten, aangezien specifieke voedingsmiddelen strikt vermeden moeten worden. Dit kan leiden tot een complex of beperkt dieet, waarbij een hypoallergene voeding noodzakelijk is om ernstige deficiënties te voorkomen. Kinderen met meervoudige voedselallergieën ervaren vaak ook aanhoudende klachten bij het gebruik van intensief gehydrolyseerde voeding (eHF). Wanneer de normale voedingsinname niet kan voldoen aan alle voedingsbehoeften, kan een arts of diëtist een medische voeding voorschrijven als basisvoeding of ter aanvulling van tekorten.
Achterblijvende Groei en Lineaire Groei-Inhaal
Observationeel onderzoek toont aan dat kinderen met allergieën in hun vroege kindertijd vaak kleiner en lichter zijn. De prevalentie van allergische kinderen met achterblijvende groei in ontwikkelde landen bedraagt ongeveer 9%-14% (gedefinieerd als lengte-voor-leeftijd <2 SD). Hoewel de gewichtstoename bij allergie vergelijkbaar is bij gebruik van een intensief hydrolysaat of een aminozuurvoeding, wordt bij gebruik van een aminozuurvoeding (AA) een betere lineaire groei-inhaal waargenomen.
Eosinofiele Oesofagitis (EoE)
Eosinofiele oesofagitis (EoE) is een chronische, immuungemedieerde aandoening van de slokdarm, gekenmerkt door symptomen gerelateerd aan slokdarmdisfunctie, met aanwezigheid van eosinofielen. Symptomen van EoE bij jonge kinderen omvatten voedingsproblemen zoals braken, regurgitatie, voedselweigering en soms 'failure to thrive'. Schoolgaande kinderen kunnen bovendien last hebben van pijn op de borst en chronische buikpijn. Bij oudere kinderen en volwassenen is voedselimpactie een bekend symptoom. In meer dan 90% van de gevallen leidt het gebruik van een aminozuurvoeding tot succesvolle remissie. EoE vereist een dieetbehandeling (de voorkeursbehandeling) of medicamenteuze behandeling. De dieetbehandeling kan bestaan uit het elimineren van de meest voorkomende voedselallergenen, zoals dierlijke melkeiwitten, eventueel zonder tarwe. Een 'four-food' of 'six-food' eliminatie of een elementair dieet op basis van vrije aminozuren kan worden overwogen.
Food Protein Induced Enterocolitis Syndrome (FPIES)
Food Protein Induced Enterocolitis Syndrome (FPIES) is een niet-IgE-gemedieerde voedselallergie met een potentieel ernstig beloop, gekenmerkt door projectielbraken en diarree. Acute FPIES presenteert zich typisch bij zuigelingen met herhaaldelijk braken 1 tot 4 uur na inname van het allergeen, vaak in combinatie met extreme lethargie, bleekheid en hemodynamische instabiliteit met hypotensie. 5 tot 10 uur na inname van het allergeen treedt vaak waterige en/of bloederige diarree op. Ernstige reacties kunnen leiden tot een sepsisachtig beeld met hypothermie, neutrofilie, methemoglobinemie en metabole acidose. De klachten verdwijnen binnen 24 uur na eliminatie van het allergeen uit het dieet. Chronische FPIES ontwikkelt zich geleidelijker en de relatie met het allergeen is niet altijd direct duidelijk; kinderen ervaren braken, diarree, groeiachterstand of slechte gewichtstoename. Bij FPIES in combinatie met groeiachterstand heeft een aminozuurvoeding de voorkeur. Bij koemelk-geïnduceerde FPIES wordt geadviseerd koemelk (en andere dierlijke melken zoals geiten- en schapenmelk) te mijden, evenals hoogverhitte melk. Indien moedermelk niet mogelijk is, wordt geadviseerd te starten met een intensief hydrolysaat.
Andere Indicaties voor Amino-zuurvoeding
Indien polymere voedingen of voedingen op basis van gehydrolyseerd eiwit niet worden getolereerd, kan een aminozuurvoeding worden overwogen als aanvullende of volledige voeding. Via de volgende link vindt u een praktische gids over de inzet van aminozuurvoeding door Meyer R et al.: [Link naar praktische gids Meyer R et al.]
Specifieke Producten en Merken
Nutricia biedt dieetvoedingen met 'geknipt' koemelkeiwit (ook wel intensief (eiwit) hydrolysaat genoemd) voor kinderen met koemelkallergie. Dit betekent dat de koemelkeiwitten in deze voedingen in kleine stukjes worden gesplitst.
Nutrilon Pepti Syneo
- Nutrilon Pepti Syneo 1: Geschikt als enige voedingsbron bij koemelkallergie, te gebruiken vanaf de geboorte tot 6 maanden indien geen borstvoeding wordt gegeven of in combinatie met borstvoeding.
- Nutrilon Pepti Syneo 2: Geschikt vanaf 6 maanden bij koemelkallergie, als onderdeel van een gezonde, gevarieerde voeding. Niet geschikt als enige voedingsbron.
Beide varianten van Nutrilon Pepti Syneo zijn voedingen voor medisch gebruik en dienen alleen onder medisch toezicht te worden gebruikt. Vergoeding vanuit de zorgverzekering is onder bepaalde voorwaarden mogelijk.
Nutrilon Pepti MCT
Voor zuigelingen met ernstige verterings- en/of absorptiestoornissen of koemelkallergie is er Nutrilon Pepti MCT. Deze voeding bevat middellange keten vetten (MCT) en geknipt koemelkeiwit (hydrolysaat). Het is geschikt als enige voedingsbron vanaf de geboorte tot 6 maanden, indien geen borstvoeding wordt gegeven of in combinatie met borstvoeding. Na 6 maanden is het geschikt als onderdeel van een gezonde, gevarieerde voeding. Nutrilon Pepti MCT is ook geschikt bij lactose-intolerantie en wordt voorgeschreven door een arts of diëtist. Vergoeding vanuit de zorgverzekering is onder bepaalde voorwaarden mogelijk.
Diagnostiek en Behandeling van Koemelkallergie
Verschijnselen van koemelkallergie zijn vaak aspecifiek, waardoor vermeende koemelkallergie veel vaker voorkomt dan werkelijk aangetoonde koemelkallergie. Koemelkallergie bij zuigelingen is waarschijnlijk een zeldzaam beeld, geschat op minder dan 1% (< 0.6-0.9%) van de zuigelingen. Het enige nuttige aanvullende onderzoek voor diagnostiek is een bij voorkeur dubbelblinde voedselprovocatie. Behandeling van koemelkallergie bestaat uit koemelkvrije voeding (bij voorkeur intensief gehydrolyseerd wei-eiwit) vanaf het moment dat de borstvoeding wordt gestopt tot de leeftijd van 6-12 maanden. Bijvoeding kan volgens het gebruikelijke schema worden geïntroduceerd; er is geen wetenschappelijke basis voor het ‘hypoallergene introductieschema’ van bijvoeding. Preventie van koemelkallergie met hypoallergene zuigelingenvoeding (partieel gehydrolyseerd koemelkeiwit) in het eerste levensjaar is niet succesvol gebleken en wordt niet langer aanbevolen.
Bij een vermoeden van koemelkallergie is het belangrijk om dit te objectiveren. Bloedonderzoek of huidpriktests zijn niet 100% betrouwbaar en worden meestal niet uitgevoerd. Het advies is om 4 weken geen koemelkproducten te consumeren en de baby 4 weken speciale allergie-voeding te geven. De term 'sterk gehydrolyseerd' op de verpakking is hierbij cruciaal, terwijl 'half of partieel gehydrolyseerd' of 'hypoallergeen' niet altijd de juiste voeding is.
Na 4 weken wordt de baby opnieuw beoordeeld door de arts. Indien de klachten verdwijnen, wordt ter bevestiging een provocatietest uitgevoerd met voeding die koemelk bevat. Als uit het onderzoek blijkt dat de baby allergisch is voor melk, wordt de speciale flesvoeding voortgezet. Indien de baby alleen borstvoeding kreeg, dient de moeder zelf ook geen melk te consumeren. Als er al deels flesvoeding werd gegeven, mag de moeder wel melkproducten gebruiken. De jeugdarts of kinderarts adviseert over de herintroductie van voeding met koemelk, wat meestal na 6 maanden kan plaatsvinden, aangezien de kans groot is dat de allergie dan verdwenen is.
Verdwijnen van Koemelkallergie
Koemelkallergie verdwijnt meestal vanzelf. Iets meer dan de helft van de kinderen met een koemelkallergie verdraagt koemelk weer rond hun eerste verjaardag. Het aantal kinderen dat in het eerste levensjaar een koemelkallergie ontwikkelt, wordt geschat op 2 tot 3%. Kinderen met een erfelijke aanleg voor allergie hebben een grotere kans op het ontwikkelen van koemelkallergie. Hoewel het zeldzaam is, kunnen kinderen ouder dan 4 jaar en volwassenen ook nog een koemelkallergie hebben. De kans op het ontwikkelen van koemelkallergie op latere leeftijd is echter zeer klein. De meeste gangbare flesvoedingen zijn gemaakt op basis van koemelk en bevatten intacte koemelkeiwitten, die bij koemelkallergie niet verdragen worden.
Alternatieve Melkbronnen en Voedingsadviezen
Bij een bewezen koemelkallergie moeten koemelk en kunstvoeding op basis van koemelk vermeden worden. Baby's kunnen dan hypoallergene kunstvoeding op basis van sterk gehydrolyseerd (wei)eiwithydrolysaat verdragen, wat op het etiket vermeld staat. Het consultatiebureau of de arts kan adviseren welke kunstvoeding het meest geschikt is.
In sommige gevallen kan een baby met koemelkallergie ook allergisch reageren op moedermelk wanneer de moeder koemelk consumeert. In dat geval krijgt de moeder het advies om koemelk en producten die koemelk bevatten volledig te vermijden. Het is echter niet beter om de borstvoeding te staken, aangezien borstvoeding beschermende stoffen bevat en de voorkeur geniet boven kunstvoeding. Omdat koemelkallergie vaak weer overgaat, is het in overleg met de arts goed om regelmatig te proberen of een kind koemelk weer verdraagt.
Kinderen met een verhoogd risico op koemelkallergie kunnen borstvoeding of gewone kunstvoeding gebruiken. Hypoallergene kunstvoeding op basis van partieel eiwithydrolysaat kan een allergie niet voorkomen en wordt daarom niet aangeraden voor baby's met een verhoogd risico. Intensief gehydrolyseerde kunstvoeding wordt zelfs afgeraden in deze groep.
Zowel dierlijke koemelkvervangers (zoals geitenmelk en schapenmelk) als plantaardige alternatieven (zoals sojadrank, haverdrank en amandeldrank) worden in de eerste 6 maanden afgeraden als vervangende voeding, omdat veel van deze alternatieven minder optimaal van samenstelling zijn dan (hypoallergene) zuigelingenvoeding. Als een baby koemelkallergie heeft, is de kans op een allergie voor geitenmelk en melk van andere dieren groot. De beste keuze is hypoallergene flesvoeding op basis van koemelk, waarin de eiwitten zijn gesplitst om allergische reacties te voorkomen.
Het is belangrijk om bijvoeding niet uit te stellen tot na de leeftijd van 6 maanden, omdat dan de behoefte aan voedingsstoffen verandert en het kind moet leren kauwen.
Over Nestlé Health Science
Nestlé Health Science werd in 2011 opgericht door mensen met een passie voor de kracht van voeding, met als doel de gezondheid te verbeteren door middel van voeding. Nestlé Health Science biedt voedingen voor medisch gebruik aan, die voorgeschreven moeten worden door een zorgprofessional en onder medisch toezicht gebruikt moeten worden. Proefpakketten voor (risico op) ondervoeding en/of voeding voor een aangepast dieet (dysfagie) kunnen worden aangevraagd via een arts of diëtist. Nestlé Health Science biedt bronnen en tools op het gebied van ondervoeding, koemelkallergie, dysfagie, enterale voeding, blended diet en neurologische aandoeningen.
Belangrijke Overwegingen bij Intensief Gehydrolyseerde Voeding
Wanneer een kind koemelkallergie heeft, is het cruciaal om koemelkeiwit snel uit het dieet te verwijderen. In het geval van borstvoeding kan dit door een koemelkvrij dieet te volgen, en bij flesvoeding door over te stappen op een intensief gehydrolyseerde dieetvoeding. De exacte tijd tot vermindering van allergische reacties kan variëren. Een arts kan een intensief gehydrolyseerde flesvoeding zoals Nutramigen* LGG® aanbevelen. Dit product kan de duur van koemelkallergie verkorten, waardoor kinderen sneller kunnen terugkeren naar normale voeding.
Als allergische reacties aanhouden ondanks het gebruik van een intensief gehydrolyseerde flesvoeding, en de arts of diëtist nog steeds koemelkallergie vermoedt, kan worden overgestapt op een flesvoeding op basis van vrije aminozuren, zoals Nutramigen* PURAMINO*. Deze voeding bevat geen koemelkeiwit en is bedoeld voor zuigelingen met ernstige allergische reacties en meervoudige voedselallergieën.
tags: #koemelkvrije #zuigelingenvoeding #intensief #gehydrolysserde #eiwit