De periode na de geboorte van een kind brengt ingrijpende veranderingen met zich mee, niet alleen voor de ouders, maar ook voor hun intieme relatie. Het oppakken van een fijn liefdesleven kan vragen oproepen en onzekerheden met zich meebrengen. De maanden na de bevalling worden gekenmerkt door de opbouw van een nieuw leven met de baby, waardoor seks bij veel ouders naar de achtergrond wordt geschoven.
Herstel van het Lichaam na de Bevalling
Na de bevalling ondergaat het lichaam van de vrouw veel veranderingen. Deze veranderingen kunnen variëren van littekens en striemen tot losse huid en hormonale schommelingen, die allemaal het zelfbeeld kunnen beïnvloeden. Het is belangrijk te onthouden dat elk lichaam uniek is en tijd nodig heeft om zich aan te passen.
Wanneer kan Seks Weer?
Gynaecologen en artsen raden aan om niet eerder dan zes weken na de bevalling de eerste keer seks te hebben. Dit geeft het lichaam de tijd om te herstellen en zorgt ervoor dat de baarmoederhals volledig kan sluiten. Dit tijdsbestek kan echter per vrouw verschillen. Sommige vrouwen hebben veel zin in seks na de bevalling en voelen zich eerder klaar, terwijl anderen meer tijd nodig hebben om hun lichamelijke veranderingen te aanvaarden en zich opnieuw comfortabel te voelen.
In het algemeen geldt dat seks met penetratie weer kan als het bloedverlies na de bevalling is gestopt. Dit bloedverlies komt door de wond in de baarmoeder waar de placenta zat. Zolang de wond nog niet is genezen, is er kans op een infectie. Gemiddeld is het bloeden zes weken na de bevalling gestopt. Zolang er nog bloedverlies is, is het advies om niets in te brengen in de vagina. Andere vormen van intimiteit en seks, zoals orale seks of masturberen, kunnen wel.
Het Belang van Bekkenbodemtraining
Het trainen van de bekkenbodemspieren is ook belangrijk: dit versterkt de bekkenbodem en helpt urineverlies te voorkomen, wat bijdraagt aan een rustigere herstart van het seksleven.
Lichamelijke Veranderingen en Acceptatie
Een keizersnede is een echte chirurgische ingreep die zowel lichamelijke als emotionele sporen nalaat. Het litteken op de buik is in de eerste weken pijnlijk en gevoelig, de buik kan opgezwollen blijven en de gedachte aan seks voelt vaak veraf. Deze herstelperiode vraagt tijd en mildheid voor jezelf. Daarnaast ervaren sommige vrouwen een gevoel van teleurstelling omdat ze niet vaginaal konden bevallen. Dit psychologisch aspect kan eveneens het libido beïnvloeden. Belangrijk is te onthouden dat een keizersnede een evenwaardige geboorte is.
Model en influencer Chrissy Teigen deelt haar ervaringen met het accepteren van haar na-de-bevalling-lichaam, inclusief littekens en veranderingen, en benadrukt het belang van zelfacceptatie.
De Rol van de Partner en Communicatie
Open communicatie met de partner blijft de sleutel om samen de intimiteit stap voor stap te heropbouwen. Veel vrouwen hebben bijvoorbeeld angst voor pijn of zijn bezorgd dat seks na de bevalling anders voelt voor mannen. Ook de stress van het ouderschap is voor velen een belangrijke blokkade.
Open Communicatie en Gevoelens
Het is daarnaast heel belangrijk dat partners openlijk met elkaar praten over hun gevoelens, angsten en verwachtingen. Als je partner er eerder, vaker of minder vaak seks wil dan jij, kan dat leiden tot ontevredenheid. Het is essentieel om hierover samen te praten en te kijken hoe jullie hiermee kunnen omgaan.
Gedeelde Ervaringen en Ondersteuning
Veel mannen herkennen dat hun prioriteiten verschuiven na de geboorte. Ze besteden veel aandacht aan het gezin en ervaren - net als moeders - vermoeidheid en stress. De combinatie van minder testosteron en meer oxytocine kan ertoe leiden dat de drang naar seks minder op de voorgrond staat. Sommige mannen zijn huiverig om hun partner seksueel te benaderen in de kraamtijd, uit zorg dat ze haar pijn doen of omdat ze merken dat zij erg moe is. Andersom kan het voor moeders wennen zijn als hun partner minder initiatief toont dan voorheen - maar bedenk dat hij óók aan het veranderen is.
Het Heropbouwen van Seksuele Intimiteit
Het seksuele verlangen kan na de bevalling anders zijn dan voorheen, zowel bij de moeder als bij de vader. Dit is normaal en meestal tijdelijk.
Langzame Opbouw en Alternatieven
Begin met tedere aanrakingen en knuffels, zonder de druk om meteen verder te gaan. Verken alternatieven voor penetratie en ga samen op zoek naar seksuele prikkels, zoals sensuele massages of orale seks om zo samen in de juiste stemming te komen en de fysieke intimiteit zonder pijn te herontdekken. Een goede eerste stap is om je te focussen op knuffels, tederheid en intimiteit zonder penetratie, en het plezier opnieuw te ontdekken via strelingen of massages.
Comfortabele Houdingen
Na de bevalling kunnen bepaalde standjes comfortabeler zijn om de seksuele relatie weer op te bouwen. Begin rustig en kijk vooral samen met je partner wat voor allebei aangenaam voelt. Standjes waarbij je op je zij ligt, kunnen bijvoorbeeld helpen om druk op de buik te verminderen en de diepte van de penetratie beter te beheersen. De Andromache-positie (waarbij de vrouw bovenop zit) stelt je in staat om het ritme en de hoek van de penetratie te controleren, wat mogelijke pijn kan verminderen. Posities waarbij de vrouw controle heeft zijn vaak het meest aangenaam: zijligging (lepelhouding), vrouw bovenop of zittend. Zo wordt druk op de buik vermeden.
Het Gebruik van Hulpmiddelen
De hormonale veranderingen na de bevalling kunnen ertoe leiden dat de vaginawand dunner en droger wordt. Het gebruik van glijmiddel kan een goede hulp zijn als er wel zin is in seks, maar het vochtig worden toch uitblijft. Het is wel belangrijk om hier niet te veel een gewoonte van te maken, want dan loop je het risico dat dit als makkelijke oplossing wordt gebruikt.
Neurobiologische Veranderingen en Libido
Het vrouwenlichaam maakt na de bevalling, net als tijdens de zwangerschap, een enorme hormoonverandering door. Tijdens de zwangerschap waren oestrogeen en progesteron extreem hoog; vlak na de geboorte dalen deze spiegels weer snel. Als je borstvoeding geeft, speelt prolactine een belangrijke rol. Prolactine blijft hoog om melk te produceren, onderdrukt de eisprong en houdt de oestrogeenspiegel laag, wat kan leiden tot vaginale droogheid. Prolactine onderdrukt ook de aanmaak van testosteron bij vrouwen, waardoor je lichamelijk en mentaal minder gevoelig bent voor seksuele prikkels.
Veranderingen bij Mannen
Vaak ligt de aandacht op de moeder, maar ook in het mannenlichaam en -brein vinden opvallende veranderingen plaats zodra hij vader wordt. Onderzoek toont aan dat vaders na de geboorte minder testosteron aanmaken, en deze spiegel zelfs kan dalen. Deze hormoondaling maakt vaders juist gevoeliger en zorgt ervoor dat ze makkelijker een band kunnen opbouwen met hun kind. Deze afname van testosteron kan betekenen dat een vader tijdelijk ook minder zin in seks heeft.
Omgaan met Stress en Vermoeidheid
Vermoeidheid door gebroken nachten en de stress van het zorgen voor een pasgeborene spelen ook een grote rol. Slaapgebrek is een bekende libidokiller - als je elke kans grijpt om te slapen, is het geen wonder dat seks onderaan de prioriteitenlijst belandt.
Mentale Gezondheid en Zelfzorg
Naast het fysieke herstel vraagt ook je mentale gezondheid om aandacht. De bevalling, de nieuwe verantwoordelijkheden en het slaapgebrek kunnen emotioneel zwaar zijn. Veel vrouwen ervaren stemmingswisselingen, onzekerheden en momenten van overweldiging, wat helemaal normaal is. Goed voor jezelf zorgen - door je gevoelens te delen, steun te zoeken en mild voor jezelf te zijn - is essentieel om weer ruimte te voelen voor intimiteit en plezier.
Het Vinden van Balans
Hoe meer jullie de lasten delen, des te minder uitgeput (en stiekem misschien ook gefrustreerd) een van beiden raakt. Samen een ritme vinden waarin beide ouders tijd krijgen om te rusten of iets voor zichzelf te doen, kan ruimte scheppen voor hernieuwde zin in intimiteit. Het kan ook helpen om hulp te zoeken bij een professional. Dit kan je verloskundige zijn of je gynaecoloog, maar je kunt ook overwegen om een seksuoloog te raadplegen.
Anticonceptie na de Bevalling
De vruchtbaarheid van de vrouw kan sneller terug zijn dan je denkt, zelfs als ze borstvoeding geeft, is het mogelijk weer zwanger te worden - vaak al vóór de eerste menstruatie. Denk dus op tijd na over anticonceptie als jullie seks weer gaan hebben, en niet van plan zijn om het gezin zó snel uit te breiden.
Opties tijdens Borstvoeding
Er zijn verschillende opties die veilig zijn tijdens de borstvoedingsperiode, zoals condooms, het koperspiraaltje of een hormoonspiraaltje. De minipil zou ook kunnen, maar de ervaring hiermee is dat de borstvoeding daarvan terug kan lopen. Raadpleeg altijd je arts om de meest geschikte anticonceptiemethode voor jouw situatie te kiezen.
Professionele Hulp en Ondersteuning
Als je het moeilijk vindt om erover te praten, is dat heel begrijpelijk. Een seksuoloog kan helpen om de stap te zetten, meer helderheid te krijgen en andere mogelijkheden te overwegen. Verloskundigen spreken heel veel ouders als ze net een baby hebben gekregen en zijn opgeleid om seks na de bevalling te bespreken.
Wanneer Hulp Zoeken?
Als seks met je partner er een tijdlang niet van komt, of veel minder vaak dan jullie gewend waren, is dat alleen een probleem als jullie dat zo ervaren. Voor sommige stellen is het prima om (een tijd) geen seks te hebben. Wel is het belangrijk om hier regelmatig samen over te praten. Als dit je stoort en na 6 maanden de activiteit niet hervat is, aarzel dan niet om hierover te praten met je gynaecoloog, verloskundige of seksuoloog.