Borstvoeding is voor iedere moeder een unieke ervaring. Waar het voor sommigen natuurlijk en moeiteloos verloopt, kan het voor anderen juist een bron van stress en frustratie zijn. Hoe dan ook: borstvoeding is een keuze. En als je ervoor kiest om te voeden maar onderweg obstakels tegenkomt, weet dan dat er veel manieren zijn om ondersteuning te vinden.
Naast homeopathie is er een rijk aanbod aan begeleiding beschikbaar voor moeders en hun baby’s. Lactatiekundigen beschikken over veel kennis en ervaring, en kunnen echt het verschil maken. Organisaties zoals de Australian Breastfeeding Association en andere borstvoedingsgroepen bieden ook waardevolle adviezen en een luisterend oor. Aarzel niet om hulp te zoeken; je staat er niet alleen voor.
Homeopathie als Ondersteuning Tijdens de Zwangerschap
Tijdens de zwangerschap zijn bepaalde behandelingen afgeraden of zelfs gecontra-indiceerd. Deze periode gaat echter vaak gepaard met fysieke en emotionele ongemakken. Daarom kan het nuttig zijn om een zachte, natuurlijke en veilige ondersteuning te vinden, die zowel de gezondheid van de mama als van de baby respecteert.
Homeopathie ter Verlichting van Zwangerschapsklachten
Zwangerschap kan gepaard gaan met uiteenlopende ongemakken: misselijkheid en overgeven tijdens het eerste trimester, spijsverteringsproblemen, overmatige speekselproductie, vaginale ongemakken zoals jeuk of schimmelinfecties, constipatie, blaasontstekingen, diarree, aambeien, zware benen, krampen, slaapproblemen, angst, lage rugpijn, huidproblemen, gewichtstoename of haaruitval.
Als aanvulling op een gezonde levensstijl en een aangepast voedingspatroon is homeopathie een therapie die de gezondheid van de baby en de aanstaande moeder respecteert. Talrijke vroedvrouwen die zijn opgeleid in homeopathie schrijven het voor tijdens de zwangerschap en ter voorbereiding op de bevalling.
Voorzorgsmaatregelen bij Zwangerschap en Homeopathie
Let wel op enkele voorzorgsmaatregelen: moederkuren (tincturen) die alcohol bevatten, homeopathische geneesmiddelen met een verdunning van 1 DH en bepaalde combinatiemiddelen die homeopathie met allopathie verenigen, vragen extra aandacht. Ook bij homeopathie blijft zelfmedicatie af te raden: vraag steeds advies aan een arts, vroedvrouw of apotheker.
Homeopathie Op de Dag van de Bevalling
In veel verloskundige afdelingen wordt homeopathie toegepast in de verloskamers. Deze zachte therapie claimt niet de pijn te verhelpen, maar creëert wel gunstige omstandigheden voor de bevalling. Het kan de bevalling vergemakkelijken door de regelmaat van de weeën te bevorderen en de baarmoederhals te versoepelen.
Daarnaast kan homeopathie een belangrijke rol spelen bij het verminderen van stress en angst bij de aanstaande moeder. De angst voor pijn, voor complicaties of dat de baby zich niet goed zal aanpassen, zijn vaak voorkomende bezorgdheden. Homeopathie kan zowel op spanning als op stress inspelen, twee factoren die elkaar versterken. Bepaalde middelen worden gebruikt om de wondgenezing te ondersteunen, onder andere bij een episiotomie. Vroedvrouwen met een homeopathische opleiding kunnen ook middelen inzetten voor het herstel na een keizersnede, algemene verdoving of voor rug- en hoofdpijn door de epidurale verdoving.
Bevalling animatie
Homeopathie Na de Geboorte
De baby is er, maar voor de moeder begint nu de postpartumperiode, de herstelfase tussen de geboorte en de terugkeer van de menstruatie. Het lichaam moet herstellen van de zwangerschap en de bevalling, die grote fysieke en emotionele veranderingen teweeg hebben gebracht. Herstellen van de vermoeidheid, bloedverlies, wondherstel na een episiotomie, constipatie, aambeien door de druk bij het persen, een verzwakt bekkenbodemgevoel of een beginnende babyblues… De vreugde van het moederschap is groot, maar deze ongemakken kunnen het soms overschaduwen.
Hoe sneller deze klachten goed worden aangepakt, hoe sneller de mama zich terug goed voelt en volop van haar baby kan genieten. Postnatale begeleiding door een verloskundige die is opgeleid in homeopathie kan helpen om veel ongemakken op een zachte manier te overwinnen.
Homeopathie ter Ondersteuning van Borstvoeding
Voor vrouwen die niet willen borstvoeden, kan homeopathie helpen om de melkproductie af te bouwen. Voor wie net wél borstvoeding geeft, kunnen homeopathische middelen de melkproductie ondersteunen en de stuwing verlichten. Dit gebeurt steeds als aanvulling op de standaard adviezen: frequent aanleggen, voeden op vraag, goede houding van de baby…
Homeopathie kan worden ingezet als aanvullende ondersteuning bij borstvoeding en wordt vaak gekozen omdat ze geen gekende bijwerkingen heeft voor zowel moeder als baby. Bovendien zijn er geen bekende interacties met andere eventuele lopende behandelingen. Voor moeders die zich zorgen maken over een onvoldoende melkproductie bestaan er homeopathische middelen die de lactatie vanaf de tweede dag na de bevalling kunnen ondersteunen.
Bij stuwing of gevoelige borsten wordt aangeraden om de borst voor en na het voeden zacht te masseren en tussen de voedingen af te wisselen tussen warme en koude kompressen. Wanneer de moeder last heeft van rillingen of wanneer zelfs een lichte aanraking pijnlijk aanvoelt, kan homeopathie eveneens verlichting bieden. Bij tepelkloven kan het helpen om na de voeding een druppel moedermelk op de tepel te laten drogen.
Traditioneel wordt homeopathie ingezet in verschillende situaties:
- Pijn, stuwing of beginnende mastitis: er zijn geneesmiddelen beschikbaar om de gevoeligheid van de borsten te verzachten en ontstekingen te verminderen.
- Onregelmatige of onvoldoende melkproductie: bepaalde behandelingen worden gebruikt om de lactatie te ondersteunen, schommelingen in de productie op te vangen en bepaalde emotionele spanningen in verband met borstvoeding te verzachten.
- Ernstige spanning in de borsten: er bestaan oplossingen om het gevoel van zeer harde of gevoelige borsten te verlichten.
Het is echter altijd belangrijk om een gezondheidsprofessional, zoals een vroedvrouw of lactatiekundige, te raadplegen voor afgestemde begeleiding.
Homeopathische Tips voor Specifieke Zwangerschaps- en Postpartumklachten
Homeopathie kan de zwangerschap op een natuurlijke en respectvolle manier begeleiden. Hier volgen enkele voorbeelden van actieve bestanddelen die in de homeopathie worden gebruikt:
Tijdens de Zwangerschap:
Bij misselijkheid of spijsverteringsongemakken kunnen middelen op basis van inktvisinkt of braaknoot (vomiquier) worden geadviseerd. Deze ondersteunen vaak de eerste maanden van de zwangerschap.
Tijdens de Bevalling:
Middelen zoals Léontice of Actée à grappes worden soms gebruikt om de bevalling te ondersteunen. Ze kunnen de baarmoederhals versoepelen en spanningen verminderen, waardoor de bevalling rustiger verloopt.
Na de Geboorte (Postpartum):
Voor een soepel herstel is valkruid (Arnica montanaa) een onmisbaar geneesmiddel. Het helpt bij het verlichten van spierpijn en bevordert de genezing. Rode of medicinale kinabast kan ook nuttig zijn bij ernstige vermoeidheid, duizeligheid of lage bloeddruk.
Na de bevalling kunnen sommige vrouwen last hebben van babyblues of ernstige emotionele vermoeidheid. Om deze gevoelige periode door te komen, kunnen oplossingen zoals inktvisinkt helpen om gevoelens van ontmoediging of prikkelbaarheid te verminderen. Anemone pulsatilla wordt aanbevolen bij angst om alleen te zijn met je baby, met de vrees om iets verkeerd te doen, en de behoefte om gerustgesteld te worden.
Deze middelen kunnen worden geadviseerd door homeopathisch geschoolde vroedvrouwen of door apothekers. Ze passen binnen een zachte en holistische ondersteuning van de fysieke én emotionele balans van de (toekomstige) moeder.
Borstontsteking en Homeopathische Behandeling
Een borstontsteking is hinderlijk en erg pijnlijk. Je komt er het snelst van af als je rust neemt, de borst “rust” geeft (gewoon gebruiken, niet extra masseren, aanleggen of kolven) en koelt. Soms ben je al snel geholpen met een Phytolacca-kuur, het gebruik van lecithine of anders heb je er misschien ook een antibioticakuur bij nodig.
Zoek uit waardoor de ontsteking veroorzaakt is. Leg je baby normaal aan, ook aan de ontstoken kant. Misschien is dit erg pijnlijk en schiet de melk daardoor minder goed toe; in dat geval leg je je baby eerst aan de andere kant aan. Hiermee stimuleer je de toeschietreflex. Neem eventueel een koortsremmer.
De oorzaak vinden is belangrijk, want een borstontsteking is niet leuk. Voorkomen is beter dan genezen. Bedenk dat er een verschil is tussen een infectie en een ontsteking. Bij een infectie is er sprake van bacteriën in het weefsel in de borst. In de meeste gevallen gaat het echter om een “steriele” borstontsteking. Als de melk lang in de borst staat of als de borst te vol is, komt er druk op het klier- en melkkanaalweefsel te staan.
Soms is het lastig te beoordelen welke van de twee aan de orde is. Je kunt meestal één of twee dagen afwachten en goed beleid voeren (zie hierboven). Als er alleen sprake is van ontsteking en niet van infectie, zullen je klachten verminderen. Om het lichaam wat te helpen, werkt bij veel moeders ook het homeopathische middel Phytolacca Decandra D6 goed. Dit middel remt de productie een beetje, wat zeer welkom is. Het geeft bij een beginnende of al aanwezige “steriele” borstontsteking heel snel resultaat. Je kunt na een paar doses dan ook al weer stoppen met inname. Zo kun je misschien voorkomen dat je antibiotica moet slikken. Dat zullen de meeste huisartsen namelijk gelijk voorschrijven als je je meldt met verschijnselen van borstontsteking.
Gebruik Phytolacca alleen in combinatie met goed borstvoedingsbeleid, wat vooral betekent: rust, koelen en eventueel paracetamol en/of ibuprofen. Voor de dosering kun je de bijsluiter aanhouden: voor volwassenen geldt dat je van de D6-verdunning drie keer daags een dosis kunt nemen (10 druppels, 2 tabletten of 15-20 korrels, afhankelijk van de toedieningsvorm die je hebt gekozen).
Als je borstontsteking niet binnen 24 uur lijkt te verminderen of binnen 48 uur duidelijk is verminderd of weg is, ga dan naar je arts. Deze zal dan meestal een antibioticakuur voorschrijven. Tijdens het volgen van de kuur kun je borstvoeding blijven geven. Met behulp van de medicijneninformatie bij borstvoeding kan je arts het juiste en veilige antibioticum voorschrijven. Blijf dus voeden.
Veiligheid van Medicatie en Borstvoeding
Lactatiekundigen kunnen de juiste informatie opzoeken, ook voor een hulpverlener. Zij beschikken over up-to-date wetenschappelijke gegevens over de compatibiliteit van medicatie en borstvoeding. Deze informatie kan dan eventueel ook meegenomen worden naar het gesprek met de arts. Artsen kunnen op basis van deze wetenschappelijke informatie dan een gefundeerde beslissing nemen over de behandeling van hun patiënt.
In eerste instantie kan de bijsluiter bekeken worden. In de bijsluiter staat steeds vermeld of je de medicatie tijdens de zwangerschap en borstvoedingsperiode mag gebruiken of niet. De huidige regelgeving is bijzonder voorzichtig wat de veiligheid van medicatie betreft. Als in de bijsluiter vermeld staat dat het gebruikt mag worden tijdens de borstvoedingsperiode, hoef je je geen zorgen te maken. Deze medicatie is dan uitvoerig getest op bijwerkingen tijdens de borstvoedingsperiode.
Sommige bijsluiters vermelden dat je de medicatie alleen na overleg met je arts mag gebruiken. Bij de meeste medicatie zal je in de bijsluiter echter lezen dat je het middel niet tijdens de borstvoedingsperiode mag gebruiken. De huidige regelgeving laat het niet toe om geneesmiddelen tijdens de borstvoedingsperiode ‘veilig’ te noemen als dit niet uitvoerig getest is. Veel producenten starten zelf geen onderzoek naar de mogelijkheid om medicatie te combineren met borstvoeding omdat deze studies duur en heel moeilijk uitvoerbaar zijn.
Let wel, compatibiliteit tijdens zwangerschap en tijdens borstvoeding kun je niet vergelijken. Medicatie die schadelijk is tijdens de zwangerschap, kan wél veilig zijn tijdens de borstvoedingsperiode. Andersom kan het ook, dus vraag het altijd na. Ook hoe ‘zwaar’ medicatie is, is geen indicatie voor de compatibiliteit. Niet alle vrij verkrijgbare medicatie is veilig en niet alle medicatie die een groot effect op het eigen lichaam heeft, is daarom meteen onveilig voor de baby.
Factoren die de Compatibiliteit van Medicatie en Borstvoeding Beïnvloeden
Verschillende factoren spelen een rol bij de compatibiliteit van medicatie met borstvoeding:
- Toedieningswijze: Intraveneus toegediende medicatie is vaak meteen beschikbaar in het eigen bloed. Bij het aanbrengen van medicatie op de huid zoals crèmes, komt er in de meeste gevallen geen tot weinig medicatie daadwerkelijk terecht in het eigen bloed.
- Hoeveelheid die in de melk terechtkomt: Naast de bloed-hersenbarrière, bestaat er ook een bloed-melkbarrière. Moleculen die wél in de melk terecht kunnen komen zijn klein en vetoplosbaar. Een voorbeeld is alcohol.
- Hoe lang de medicatie in de melk aanwezig blijft: Medicatie heeft een halfwaardetijd en een piektijd, die waarden geven aan hoe lang het duurt voordat de dosis is gehalveerd en wanneer de dosering maximaal is.
- Leeftijd van de baby: De bloed-melkbarrière is gedurende de eerste vier dagen na de geboorte nog niet afgesloten waardoor meer stoffen uit het bloed in de melk terecht komen. Dit is echter vaak geen probleem omdat het kindje maar heel kleine hoeveelheden melk, het colostrum, binnenkrijgt.
- Conditie van het kind: Is het kind gezond of heeft het bijvoorbeeld lever- of nieraandoeningen?
- Hoeveelheid die het kindje opneemt uit de melk.
- Mogelijk effect van de medicatie op de baby.
- Effect op de melkproductie: Bepaalde stoffen kunnen productieverminderend werken en andere juist productieverhogend.
De naam van het geneesmiddel en de naam van de werkzame stof zijn belangrijk. Deze staat meestal op de verpakking en in de bijsluiter bij de inhoudsstoffen. Een stofnaam is ongeveer dezelfde over de hele wereld.
Soms zijn er alternatieven die je met je arts kunt bespreken. Indien er echt geen alternatieve middelen bestaan, dan kan de behandeling eventueel uitgesteld worden of zal de borstvoeding voor bepaalde duur onderbroken moeten worden. Als je baby maar tijdelijk niet bij je mag drinken, dan kun je de productie door afkolven op peil houden. De afgekolfde melk mag je dan uiteraard niet gebruiken.
Soms zijn de mogelijke nadelen die een baby door een medicatie kan ondervinden, veel kleiner dan de nadelen die de baby zou hebben door geen borstvoeding meer te krijgen. Ook kan het soms mogelijk zijn om een tijdje na de toediening geen borstvoeding te geven. Dit hangt van de halfwaardetijd van een geneesmiddel af.
Heb je voor een chronische ziekte langdurig medicatie nodig, dan kan je al tijdens je zwangerschap de nodige informatie opzoeken. Samen met je arts kun je zo rustig en op tijd een beslissing nemen. In noodgevallen gaat echter je gezondheid voor. Afkolven en de melk weggieten kan dan de meest veilige, voorlopige oplossing zijn. Zo hou je je productie op peil en kan je nadien je kindje terug de borst aanbieden.
Inentingen en Kruiden
De meeste inentingen - zoals difterie, tetanus, polio, kinkhoest, hepatitis A en B, griep, HPV, bof, mazelen, rode hond - zijn op dit moment compatibel met borstvoeding.
Naast de klassieke geneesmiddelen kun je ook nog kruiden en geneesmiddelen in homeopathische vorm gebruiken. Kruiden, bijvoorbeeld salie of grote hoeveelheden pepermunt, daarentegen kunnen wél een effect op de baby of op de melkproductie hebben. Let op: tegenwoordig worden kruidenbereidingen vaak onder de noemer homeopathie verkocht. Deze middelen zijn mogelijk niet veilig. Ook kruiden moeten nagekeken worden op compatibiliteit met borstvoeding. De productinformatie op kruidenpreparaten is vaak ontoereikend en kan zelfs regionaal verschillen. Kruidenthee is vaak veilig als er maar 1 tot 2 koppen per dag gedronken worden. Een uitzondering hierop is bijvoorbeeld salie. Voor meer info over salie kan je terecht bij een LLL-medewerker. Kruiden voor medicinaal gebruik moet je ook altijd aan je behandelende arts vermelden.
Soms ontbreekt het een arts aan de nodige informatie. Een LLL-medewerker kan voor je opzoeken of een bepaald geneesmiddel veilig is tijdens de borstvoedingsperiode.
Borstvoeding of Flesvoeding: Een Persoonlijke Keuze
De beste voeding voor je baby is die waar jij je als mama goed bij voelt. Een vroedvrouw deelt haar inzichten over (borst)voeding, en legt uit hoe aanvullende ondersteuning, zoals homeopathie, kan helpen bij het aanleggen, de melkproductie en het afbouwen van de borstvoeding.
Hoe Werkt Borstvoeding?
De opstart van de borstvoeding, ook wel de lactatie genoemd, verloopt in twee stappen: aanmaak en afgifte. De aanmaak wordt gestimuleerd door het hormoon prolactine. Tijdens de zwangerschap wordt de werking van dit hormoon nog afgeremd door placentaire hormonen. Na de bevalling start het lichaam met de melkproductie; dit proces duurt gemiddeld 48 tot 96 uur.
Hoe Slaag Je in een Vlotte Borstvoeding?
Vanaf de eerste keren aanleggen is het belangrijk om de juiste bewegingen en houding te gebruiken. De melkproductie wordt gestimuleerd door prikkeling van de tepel, wat zorgt voor samentrekkingen in de borstklieren. Ook huid-op-huidcontact speelt een essentiële rol. Dit directe contact bevordert de samenstelling van het colostrum. De eerste melk die door de melkklieren wordt afgescheiden is zeer rijk aan vetten en suikers.
Ideale Houding en Stimulatie van Melkproductie
Een moeder heeft vooral haar baby nodig en een comfortabele houding. De baby moet naar de borst toe bewegen, niet andersom. Het is niet nodig om voorover te buigen, de borst te ondersteunen of erop te drukken. Dit alles kan enige aanpassing vergen en aarzel niet om hulp te vragen bij het vinden van de juiste houding, met of zonder kussen.
Gezond eten, voldoende drinken en rust zijn essentieel. Vanaf de bevalling kan kruidenthee voor borstvoeding één tot twee keer per dag ondersteuning bieden. Draag comfortabele kleding en gebruik aangepaste onderkleding die niet te strak zit. Ook de rol van de partner is belangrijk: hoewel hij niet rechtstreeks kan helpen bij het geven van borstvoeding, kan hij de mama ontlasten, bijvoorbeeld door ’s nachts de luiers te verschonen.
Homeopathie bij het Afbouwen van Borstvoeding
Voor moeders die niet willen borstvoeden, worden tegenwoordig doorgaans geen klassieke geneesmiddelen meer voorgeschreven om de melkproductie stop te zetten. Homeopathie kan in dit geval een ondersteunende rol spelen, bij het geleidelijk afbouwen van de melkproductie en het voorkomen van stuwing, op voorwaarde dat men hiermee onmiddellijk na de bevalling start. Om ongemak te verlichten, kan het helpen om warme en koude kompressen af te wisselen. En onthoud: zonder zuigreflex is er geen stimulatie, waardoor de melkproductie vanzelf zal afnemen.
Raadpleeg steeds je huisarts, apotheker of vroedvrouw voor advies en een begeleiding op maat van jouw situatie. Er bestaat altijd een passende homeopathische oplossing!
Ervaringsverhaal: Borstvoeding en Homeopathie
Laatst stond in het nieuws dat veel vrouwen problemen hebben bij het geven van borstvoeding. De gezondheid van de moeder bepaalt in grote mate hoe de zwangerschap, de bevalling en de borstvoeding verloopt. Zo kwam Kelly met haar zoon Davey op consult, omdat de borstvoeding niet lekker liep. Er was sprake van spruw en er was te weinig voeding. Davey bleef huilen na de borst en kreeg daarom bijvoeding.
Kelly wil haar zoontje graag alleen haar eigen melk geven. Uit navraag bleek dat de zwangerschap goed verliep, tot de 25e week. Daarna werd de aanstaande moeder steeds zieker, haar bloeddruk steeg en uiteindelijk was er sprake van pre-eclampsie. Kelly kreeg medicijnen en de bevalling werd vervroegd, omdat de situatie riskant werd voor de baby. Met de juiste homeopathische middelen herstelde Kelly en verliep de borstvoeding beter. Nu valt Davey na de borst tevreden in slaap. Er bestaat een vereniging voor Verloskunde en Homeopathie: kijk op VVenH.nl.
Bevalling animatie
tags: #homeopathisch #middel #borstvoeding