Sommige vrouwen ontwikkelen in de tweede helft van hun zwangerschap een hoge bloeddruk, wat bekend staat als zwangerschapshypertensie. Deze aandoening kan schadelijk zijn voor zowel de moeder als het kind, waardoor een adequate behandeling essentieel is.
Wat is zwangerschapshypertensie?
Tijdens zwangerschapscontroles wordt routinematig de bloeddruk gemeten. Een onderdruk vanaf 90 wordt geassocieerd met een verhoogd risico op complicaties tijdens de zwangerschap. Bij een onderdruk tussen de 90 en 95 vinden extra controles plaats. Wanneer de onderdruk 95 of hoger is, of bij tekenen van mogelijke problemen, spreekt men van hypertensie. Ook een bovendruk van 140 of meer wordt als hypertensie beschouwd.
Oorzaken en risicofactoren
De precieze oorzaak van hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap is onbekend. Het komt vaker voor bij vrouwen die voor het eerst zwanger zijn. Hoewel vroeger een zoutarm dieet werd geadviseerd, is inmiddels bekend dat dit de hoge bloeddruk niet voorkomt. Het effect van rust is niet onderzocht, maar wordt vaak wel geadviseerd door verloskundigen en artsen.
Zwangerschapshypertensie ontstaat doorgaans in de tweede helft van de zwangerschap (na 20 weken) bij vrouwen die voorheen geen hoge bloeddruk hadden. Een mogelijke complicatie is het vasthouden van vocht, wat leidt tot zwellingen (oedeem).
Verschillende vormen van hypertensie tijdens de zwangerschap
Er zijn verschillende vormen van hoge bloeddruk die tijdens de zwangerschap kunnen optreden:
Zwangerschapshypertensie
Dit is een vorm van hoge bloeddruk die specifiek tijdens de zwangerschap ontstaat en na de bevalling verdwijnt. Bij lichte vormen verloopt de zwangerschap meestal normaal.
Pre-eclampsie
Een ernstigere vorm waarbij de vrouw naast hoge bloeddruk ook eiwitten verliest in de urine.
Eclampsie
De meest ernstige vorm, waarbij de vrouw last krijgt van stuipen (insulten of convulsies).
HELLP-syndroom
Een zeldzame, maar ernstige complicatie die voorkomt bij minder dan 2% van de vrouwen die voor het eerst zwanger zijn.
Chronische hypertensie (pre-existente hypertensie)
Dit is een hoge bloeddruk die de vrouw al had vóór de zwangerschap. Ongeveer 1 op de 3 zwangere vrouwen met hoge bloeddruk heeft deze vorm.
Behandeling en monitoring
De behandeling van hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap is gericht op het bewaken van de gezondheid van moeder en kind. Dit kan bestaan uit:
- Regelmatige bloeddrukcontroles.
- Extra controles, eventueel via zorg op afstand waarbij de bloeddruk thuis wordt gemeten en de resultaten via een app worden doorgegeven.
Gevolgen voor zwangerschap en bevalling
Hoge bloeddruk kan gevolgen hebben voor de zwangerschap, de bevalling en de periode erna. Over het algemeen probeert de gynaecoloog de baby zo lang mogelijk in de baarmoeder te laten. Echter, in bepaalde situaties kan de gynaecoloog adviseren om de bevalling op te wekken.
Inleiden bij hoge bloeddruk en pre-eclampsie
Onderzoek van het Universitair Medisch Centrum Groningen heeft aangetoond dat bij zwangere vrouwen met een hoge bloeddruk of pre-eclampsie het opwekken van de bevalling vanaf 37 weken beter is dan afwachten. Dit verkleint de kans op complicaties bij de moeder (van 44% naar 31%) en vermindert het aantal keizersneden (van 19% naar 14%), terwijl de gezondheid van het kind gelijk blijft. Bij 756 vrouwen met verhoogde bloeddruk of pre-eclampsie werd dit effect waargenomen.
Pre-eclampsie en eclampsie, animatie
Na de bevalling
Na de bevalling kan de hoge bloeddruk spontaan verdwijnen. De eerste twee dagen na de bevalling is extra oplettendheid geboden, omdat de bloeddruk dan nog kan stijgen, waarna deze meestal vanzelf daalt. Bij een lichte vorm van hypertensie kan soms het advies gelden om nog een of twee dagen op de afdeling Verloskunde te blijven voor controle.
Tijdens de kraamperiode neemt de eerstelijns verloskundige de zorg en bloeddrukcontrole over. Na de kraamperiode controleert de huisarts de bloeddruk indien nodig. Bij vrouwen die borstvoeding geven, kunnen medicijnen voor hoge bloeddruk vaak veilig worden gebruikt.
Zes weken na de bevalling controleert de gynaecoloog de bloeddruk. Soms is aanvullend bloedonderzoek nodig. Als de bloeddruk nog niet genormaliseerd is, volgt na zes maanden een nieuwe controle. In sommige gevallen kan de gynaecoloog doorverwijzen naar een internist om andere oorzaken van hoge bloeddruk uit te sluiten.
Het kan dagen, weken of zelfs maanden duren voordat de bloeddruk volledig hersteld is. Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap kan veel spanning veroorzaken, maar met de juiste monitoring en interventies kan de gezondheid van moeder en kind worden gewaarborgd.
tags: #hoge #bloeddruk #zwangerschap #wanneer #inleiden