Koud hebben tijdens de zwangerschap is een veelvoorkomende klacht bij zwangere vrouwen. Dit verschijnsel kan al vroeg in de zwangerschap optreden en gedurende de gehele periode aanhouden. Het is daarom nuttig om te begrijpen hoe het ontstaat en wat je eraan kunt doen.
Zwangerschapskwalen: meer dan alleen misselijkheid
Tijdens een zwangerschap treden er diverse verschijnselen op die bekendstaan als zwangerschapskwalen. Veelvoorkomende voorbeelden zijn het frequent moeten plassen, zowel in het begin als tegen het einde van de zwangerschap. Een andere veelvoorkomende kwaal is het gevoel van kou. Dit kan zich uiten in rillingen en een algemeen kouwelijk gevoel, zelfs wanneer de omgevingstemperatuur aangenaam is of de verwarming aanstaat.
Oorzaken van koude gevoelens tijdens de zwangerschap
Hoewel vaak wordt aangenomen dat zwangere vrouwen het altijd warm hebben, is dit niet voor iedereen het geval. Elke vrouw ervaart de zwangerschap anders; sommige vrouwen hebben juist continu kou, terwijl anderen afwisselend warmte en kou ervaren.
Hormonale invloeden
Het hormoon oestrogeen speelt een belangrijke rol in de regulatie van de lichaamstemperatuur. Oestrogeen beïnvloedt de thermostaat in de hersenen, die de lichaamstemperatuur regelt. Bij kou zorgen hogere oestrogeenspiegels ervoor dat bloedvaten zich eerder vernauwen, wat verklaart waarom vrouwen vaker last hebben van koude handen en voeten dan mannen.
Tussen de 8e en 10e week van de zwangerschap produceert de placenta een verhoogde hoeveelheid oestrogeen. Deze toename van oestrogeen leidt tot een verhoging van het bloedvolume. Een zwangere vrouw heeft gemiddeld ongeveer 1 liter extra bloed, wat essentieel is voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de baby. De verhoogde oestrogeenproductie kan echter ook resulteren in een sneller koud gevoel bij zwangere vrouwen.
Vermoeidheid als factor
Naast hormonale veranderingen speelt ook vermoeidheid een rol bij het koud hebben. Het lichaam van de vrouw ondergaat tijdens de zwangerschap ingrijpende veranderingen, wat vaak leidt tot extra vermoeidheid, met name in de eerste drie maanden en de laatste twee maanden van de zwangerschap. Bij vermoeidheid wordt het hormoon melatonine geproduceerd, dat het lichaam voorbereidt op rust. Tijdens dit proces wordt de thermostaat in de hersenen iets lager ingesteld, wat een koud gevoel kan veroorzaken.
Tips om het warm te krijgen
Het kan een uitdaging zijn om het warm te krijgen wanneer je je kouwelijk voelt tijdens de zwangerschap. Hier zijn enkele tips:
Kleding en laagjes
Draag warme kleding. Het dragen van meerdere dunne laagjes over elkaar heen isoleert beter dan één dik kledingstuk. Een extra deken op de bank kan ook helpen. Vergeet de handen en voeten niet, deze zijn vaak extra koud. Draag thuis naast sokken ook een extra paar sokken of pantoffels. Ga je naar buiten in de winter, kleed je dan warm aan met een winterjas, sjaal, muts en handschoenen. Zelfs in de zomer kan een extra vest prettig zijn als je het koud hebt. Trek je niets aan van hoe anderen zich kleden; de temperatuurbeleving van een zwangere vrouw kan sterk verschillen van die van niet-zwangeren.
Warme baden en douches
Een warm bad kan verlichting bieden. Zorg ervoor dat het water niet te heet is, om huidirritatie en schade aan bloedvaten te voorkomen. Een warme douche is een goed alternatief. Wisselbaden (koud/warm) kunnen de doorbloeding bevorderen, waardoor je het minder snel koud krijgt. Wees echter voorzichtig en forceer jezelf niet met extreem koude douches na een heet bad, dit kan onaangenaam zijn.
Voeding en drinken
Een warme maaltijd of warm drinken kan helpen het koude gevoel te verdrijven. Hoewel er theorieën zijn dat koud eten of drinken het lichaam aanzet tot extra warmteproductie, ervaren de meeste vrouwen het als prettiger om juist iets warms te consumeren. Een beker warme chocolademelk, zelfs in de zomer, kan heerlijk zijn als je het koud hebt.
Rust en ontspanning
Neem voldoende rust. Zwangerschap is vermoeiend, dus geef toe aan de behoefte aan slaap. Als het mogelijk is, neem dan overdag een dutje. Indien dit niet lukt vanwege werk of andere verplichtingen, zorg dan voor voldoende rustpauzes en ga 's avonds op tijd naar bed.
Fysieke veranderingen tijdens de zwangerschap (rond 8-10 weken)
Rond de 8e tot 10e week van de zwangerschap heeft de baby de embryonale fase bijna achter de rug en begint de foetale fase. In deze periode vinden belangrijke ontwikkelingen plaats:
- Babyontwikkeling: De embryo is nu ongeveer 3-5 cm lang en weegt circa 5 gram. Er vindt een groeispurt plaats, waarbij de baby tot twee centimeter per week kan groeien. Alle vitale organen, zoals de darmen, nieren en lever, beginnen te functioneren. De baby begint te plassen en maakt zuig- en slikbewegingen. De hersenontwikkeling is grotendeels voltooid en het immuunsysteem begint zich te ontwikkelen.
- Fysieke veranderingen bij de moeder: De baarmoeder is gegroeid tot de grootte van een sinaasappel, wat kan leiden tot een iets dikkere buik, al is dit extern nog niet altijd duidelijk zichtbaar. Het lichaam kan vocht vasthouden, waardoor gewichtstoename optreedt en ruimere kleding nodig kan zijn. De aders op armen en benen kunnen beter zichtbaar worden door de toegenomen bloedcirculatie en hormonale invloeden op de bloedvaten.
- Emotionele veranderingen: De zwangerschap is een emotionele periode met stemmingswisselingen. Gevoelens van blijdschap, angst, verdriet of euforie zijn normaal. Bij aanhoudende somberheid of depressieve gevoelens is het belangrijk om professionele hulp te zoeken.
- Relatie en werk: De zwangerschap vraagt aanpassingen binnen de relatie. Open communicatie met de partner is essentieel. Het is belangrijk om de werkgever tijdig te informeren over de zwangerschap om gebruik te maken van wettelijke beschermingsmaatregelen, zoals ontslagbescherming.
Veelvoorkomende zwangerschapskwaaltjes
Rond deze periode kunnen zwangerschapskwaaltjes zoals misselijkheid en vermoeidheid hun hoogtepunt bereiken. Andere mogelijke klachten zijn:
- Hoofdpijn: Kan veroorzaakt worden door hormonale veranderingen, stress, vermoeidheid of honger. Paracetamol kan eventueel verlichting bieden.
- Duizeligheid: Kan optreden bij een verlaagde bloeddruk of lage suikerspiegel. Ga rustig liggen met de benen omhoog en eet eventueel iets kleins.
- Buikpijn: Vaak betreft dit 'bandenpijn', veroorzaakt door spanning op de banden die de baarmoeder verbinden met het bekken. Bij twijfel of aanhoudende pijn is het raadzaam contact op te nemen met een arts.