De medische wereld staat niet stil als het gaat om vruchtbaarheidsproblemen. Nieuwe technieken en onderzoeken bieden hoop voor stellen die moeite hebben om zwanger te worden. Een van de recente ontwikkelingen is het gebruik van oliehoudend contrastmiddel bij de hysterosalpingografie (HSG), een onderzoek dat de doorgankelijkheid van de eileiders beoordeelt.
Het Hyfosy-onderzoek en Olie-contrastmiddel
Voor veel vrouwen die te maken hebben met vruchtbaarheidsproblemen, kan een Hyfosy (Hysterosalpingo-foam Sonografie) of een HSG met contrastvloeistof een stap zijn in het proces om zwanger te worden. De Hyfosy is een modernere techniek die gebruikmaakt van een schuim en echografie, in plaats van röntgenstraling en contrastvloeistof met jodium.
Er is echter ook een ontwikkeling gaande waarbij direct na een Hyfosy Lipiodol ultra fluide, een contrastmiddel op oliebasis, wordt ingespoten. Dit gebeurt in het kader van klinische onderzoeken, gericht op het aantonen van een verhoogde kans op zwangerschap na een dergelijke spoeling. In België is deze 'olie Hyfosy' momenteel nog niet door de overheid vergoed, terwijl dit in Nederland mogelijk al wel het geval is.
Wetenschappelijk Bewijs: De H2Olie-studie
Een belangrijke studie op dit gebied is de H2Olie-studie, uitgevoerd in meerdere ziekenhuizen. In deze studie werd het effect van oliehoudend en waterhoudend contrastmiddel bij een HSG onderzocht. De resultaten waren veelbelovend: vrouwen die een HSG ondergingen met een oliehoudend contrastmiddel hadden een significant hogere kans op een succesvolle zwangerschap in de eerste zes maanden, vergeleken met vrouwen die een HSG met waterhoudend contrastmiddel kregen.
Meer specifiek toonde de studie aan dat, zes maanden na de HSG, bijna 40% van de vrouwen die de oliebasis-contrastvloeistof hadden ontvangen zwanger was, tegenover bijna 30% van de vrouwen die de waterbasis-contrastvloeistof hadden gekregen. Er werd geen verschil in bijwerkingen waargenomen tussen de twee groepen.
Wat is een HSG precies?
Een HSG (Hysterosalpingografie) is een onderzoek waarbij met behulp van contrastvloeistof en röntgenstraling de doorgankelijkheid van de eileiders wordt beoordeeld. Dit onderzoek is een veelgebruikte test binnen het Oriënterend Fertiliteitsonderzoek (OFO) voor stellen die moeite hebben om zwanger te worden. Het kan inzicht geven in mogelijke blokkades in de eileiders die een zwangerschap in de weg staan.
Mogelijke Verklaringen voor het Succes van Olie-contrastmiddel
Er zijn verschillende theorieën over waarom oliehoudend contrastmiddel zo effectief lijkt te zijn. Een van de belangrijkste verklaringen is het zogenaamde “flushing effect”. Dit suggereert dat de vloeistof de eileiders reinigt en eventuele obstructies verwijdert.
Bovendien kan het oliehoudende contrastmiddel de beweeglijkheid van de trilharen in de eileiders verbeteren. Deze trilharen spelen een cruciale rol bij het transporteren van de bevruchte eicel naar de baarmoeder.
De FOAM-studie en HyFoSy
Naast de H2Olie-studie is ook de FOAM-studie uitgevoerd. Deze studie onderzocht de Hysterosalpingo-foam Sonografie (HyFoSy). Deze methode gebruikt een speciaal schuim in combinatie met echografie, wat als minder pijnlijk en minder invasief wordt ervaren dan de traditionele HSG.
Voor stellen met onverklaarde subfertiliteit bieden de resultaten van zowel de H2Olie- als de FOAM-studies een hoopvol vooruitzicht. Niet alleen is er een grotere kans op zwangerschap na een HSG met oliehoudend contrastmiddel, maar HyFoSy kan ook een minder pijnlijke, veilige en effectieve optie zijn voor de toekomst.
De weg naar conceptie: de HSG-test bij vrouwelijke onvruchtbaarheid - een geanimeerde handleiding
Persoonlijke Ervaringen met HSG en Olie-contrastmiddel
Veel vrouwen delen hun ervaringen met deze onderzoeken, vaak met de nodige angst vooraf. Echter, de realiteit valt vaak mee.
Ervaring 1: HSG met Waterhoudend Contrastmiddel
Een vrouw deelt haar ervaring met een HSG-onderzoek waarbij ze enorm opzag tegen de procedure, mede door de vele horrorverhalen die ze had gelezen. Ze kreeg van haar gynaecoloog Lorazepam om te ontspannen en nam de maximale dosis paracetamol in ter voorbereiding. Ze beschrijft de 'pijn' als vergelijkbaar met menstruatiekrampen, die niet constant aanwezig waren, maar vooral optraden bij het plaatsen van het ballonnetje en het doorspuiten. Het onderzoek duurde ongeveer 10 minuten en ze kon met een opgelucht gevoel naar huis. Haar tip is om open te zijn naar de arts en eventuele medicatie ter ontspanning te vragen.
Ervaring 2: HSG met Oliehoudend Contrastmiddel in Onderzoek
Een andere vrouw deelt haar ervaring met een HSG-onderzoek met contrastvloeistof op oliebasis, in het kader van een medisch wetenschappelijk onderzoek. Ze werd ingeloot voor de groep met olie, hoewel ze hoopte op een HyFoSy vanwege de reputatie als minder pijnlijk. Ondanks de angst, ging ze met een gevoel van opwinding naar de afspraak, gemotiveerd door haar kinderwens. Haar tip is om de arts aan te geven dat je liever niet hoort wat er gebeurt of welke instrumenten gebruikt worden, en eventueel muziek op te zetten ter afleiding. Ze beschrijft twee momenten van hevige pijn, die ze omschrijft als 'scherpe pijn' bij het inbrengen van de vloeistof. Het visualiseren van haar toekomstige kind hielp haar mentaal door de procedure heen. Ze benadrukt de liefdevolle ondersteuning van het medisch personeel en voelde zich achteraf trots dat ze dit had doorstaan, ondanks het nabloeden.
Conclusie van Onderzoekers en Richtlijnen
Nederlandse onderzoekers concluderen dat vrouwen die een HSG ondergaan, een hogere kans hebben om zwanger te worden wanneer hierbij contrastvloeistof op oliebasis wordt gebruikt, in plaats van de vloeistof op waterbasis die vaak nog standaard wordt toegepast. De resultaten van de H2Olie-studie zijn dermate significant dat de Nederlandse Vereniging voor Gynaecologie (NVOG) de onderzoeksresultaten zal meewegen bij een herziening van de richtlijn. Dit suggereert dat het 'spoelen van eileiders met olie', wat in de media soms als een behandeling wordt gepresenteerd, mogelijk een grotere rol gaat spelen in het vruchtbaarheidstraject.
