Wat betekent het ontsluiten van collecties?

Ontsluiting verwijst naar het proces van het vindbaar en toegankelijk maken van informatie. Dit concept is niet beperkt tot traditionele instellingen zoals bibliotheken en archieven; het is van cruciaal belang voor iedereen die met informatie werkt. Zelfs individuen die hun eigen informatieverzamelingen beheren, kunnen baat hebben bij het toepassen van ontsluitingstechnieken.

Er wordt bij ontsluiting van uitgegaan dat informatie is vastgelegd op informatiedragers, zoals documenten. Vluchtige informatie, zoals gesproken woord, kan niet direct ontsloten worden, tenzij deze eerst wordt vastgelegd, bijvoorbeeld op een geluidsband.

Vaak is men niet op zoek naar een specifiek document, maar naar informatie over een bepaald onderwerp, zonder te weten in welke documenten deze te vinden is. In dergelijke gevallen wordt het proces van ontsluiting essentieel om de gewenste informatie te lokaliseren.

Ontsluiting in de Praktijk: Van Woordenboeken tot Data

Het concept van ontsluiting komt in diverse contexten naar voren. Een opvallend voorbeeld is de wijziging in de beschikbaarheid van het gratis onlinewoordenboek van Van Dale op vandale.nl. Sinds 10 december 2025 is dit gratis woordenboek niet meer toegankelijk. Van Dale richt zich nu volledig op Van Dale Online, een uitgebreidere, gebruiksvriendelijkere en advertentievrije abonnementsomgeving.

Van Dale Online is speciaal ontwikkeld voor leerlingen en docenten in het basis- en middelbaar onderwijs en biedt toegang op school en thuis, evenals de mogelijkheid om te gebruiken bij digitale toetsing. Het bevat een breed scala aan woordenboeken, waaronder Nederlands, Engels, Frans, Duits en Spaans, evenals Nederlands als tweede taal (NT2). De abonnementen zijn verkrijgbaar vanaf € 2,99.

Daarnaast biedt Van Dale Online ook de meest uitgebreide onlinewoordenboeken voor professionals zoals redacteuren, vertalers, ambtenaren, juristen en studenten. Deze versie bevat uitspraak, voorbeeldzinnen, synoniemen en meer, met opties voor bedrijfsbrede netwerktoegang. De prijzen voor professionals beginnen vanaf € 7,50 (exclusief btw) per maand.

Voor degenen die Nederlands leren als tweede taal, is er een specifieke versie met helder taalgebruik, uitspraak, extra uitleg, relevante voorbeeldzinnen en illustraties, beschikbaar voor € 4,99 (exclusief btw).

Het verdwijnen van het gratis onlinewoordenboek is ingegeven door de wens om gebruikers een betere taalervaring te bieden, zonder advertenties en met toegang tot alle functies. Het gratis woordenboek bood slechts een beperkte selectie en werd vaak verward met de uitgebreidere Dikke Van Dale. De betaalde versie van Van Dale Online biedt aanzienlijk meer woorden met uitgebreide definities en functionaliteiten.

Data Ontsluiting en Kunstmatige Intelligentie

In de moderne bedrijfswereld worden bedrijven steeds vaker geconfronteerd met enorme hoeveelheden data die dagelijks worden gegenereerd. Naar verwachting zal 80% van de wereldwijde data tegen 2025 ongestructureerd zijn. De oplossing hiervoor ligt in data ontsluiting middels kunstmatige intelligentie (AI).

Data ontsluiten verwijst naar het proces van het verzamelen, organiseren en visualiseren van gegevens uit verschillende bronnen, zoals papieren documenten en digitale bestanden, om deze toegankelijk te maken. Met behulp van software kan dit proces volledig geautomatiseerd en aanzienlijk efficiënter worden gemaakt.

Technologieën zoals OCR (Optical Character Recognition) spelen hierbij een cruciale rol. OCR leest tekst van gescande documenten of afbeeldingen en zet dit om in digitale data. Door deze technologieën te combineren, kunnen bedrijven processen stroomlijnen en waarde halen uit data die voorheen onbereikbaar of onbruikbaar leek.

Voordelen van AI bij Data Ontsluiting

AI biedt belangrijke voordelen bij het ontsluiten van data:

• Tijdsbesparing: Het handmatig verwerken van grote hoeveelheden data is een tijdrovende taak. Met AI kunnen bedrijven dit proces automatiseren, waardoor data in seconden kan worden verwerkt in plaats van uren of dagen.
• Nauwkeurigheid: Waar menselijke fouten kunnen optreden bij handmatige invoer of analyse, zorgt AI voor consistentie en precisie.
• Inzicht: AI kan trends en patronen in data ontdekken die anders over het hoofd zouden worden gezien.

Er zijn diverse software-oplossingen beschikbaar om data automatisch uit documenten te ontsluiten, zoals Klippa DocHorizon. Dit proces omvat het uploaden van bestanden, het toepassen van AI-gedreven OCR die flexibel is voor verschillende documentstructuren, automatische validatie van de geëxtraheerde data, en vervolgens de structurering en export naar diverse formaten.

Toepassingen van Data Ontsluiting in Verschillende Sectoren

AI maakt het mogelijk om data ontsluiting efficiënt en veelzijdig in te zetten binnen uiteenlopende sectoren:

• Financiële sector: Sterk afhankelijk van nauwkeurige en efficiënte dataverwerking. AI-modellen kunnen helpen bij fraudedetectie door afwijkingen en verdachte transacties in real-time te signaleren.
• Gezondheidszorg: Essentieel voor het snel en accuraat beheren van patiëntgegevens.
• Voorkomen van documentfraude: Door intelligente documentverificatie kunnen bedrijven frauduleuze documenten identificeren.

Door geautomatiseerde data ontsluiting in te zetten, kunnen bedrijven en instellingen in uiteenlopende sectoren hun efficiëntie verhogen, kosten verlagen en de nauwkeurigheid verbeteren. Deze technologie is breed toepasbaar en biedt oplossingen voor onder andere financiële diensten, gezondheidszorg en logistiek.

Intelligent Document Processing (IDP) en NLP

Met oplossingen zoals Intelligent Document Processing (IDP), bijvoorbeeld Klippa DocHorizon, worden complexe processen gestroomlijnd door gebruik van geavanceerde technologieën zoals OCR en Natural Language Processing (NLP). NLP voegt extra waarde toe door de context en betekenis van gegevens te begrijpen.

Klippa’s platform is eenvoudig in gebruik, snel te implementeren en schaalbaar, geschikt voor zowel kleine bedrijven als grote organisaties. Het ontsluiten van data met AI biedt bedrijven ongekende mogelijkheden, en Klippa staat klaar om hen te helpen deze te benutten. Met efficiënte documentverwerking, verbeterde datanauwkeurigheid en schaalbare oplossingen transformeert Klippa de manier waarop bedrijven omgaan met hun gegevens.

Wat is Data Ontsluiting?

Data ontsluiting is het proces van het verzamelen, organiseren en toegankelijk maken van gegevens uit verschillende bronnen, zoals papieren documenten of digitale bestanden. Het is essentieel omdat het bedrijven helpt om ongestructureerde data om te zetten in bruikbare informatie.

Welke sectoren profiteren van Data Ontsluiting?

Sectoren zoals financiële diensten, gezondheidszorg en logistiek profiteren enorm van geautomatiseerde data ontsluiting. Klippa’s toepassingen zijn breed en leveren voordelen in vele industrieën.

Is Klippa DocHorizon eenvoudig te integreren in mijn systeem?

Ja, Klippa DocHorizon integreert eenvoudig met bestaande systemen zoals CRM’s en ERP’s, waardoor het naadloos aansluit op je bedrijfsprocessen.

Ontsluiting van Collecties op hetarchief.be

Op hetarchief.be is het grootste deel van het materiaal auteursrechtelijk beschermd. Gebruikers kunnen enkel de metadata, oftewel de beschrijvingen van het materiaal, raadplegen. Dit geldt voor alle audio- en videofragmenten en kranten die na 1918 zijn gepubliceerd. Kranten die tot en met 1918 zijn gepubliceerd, zijn wel vrij raadpleegbaar op het platform.

Op hetarchief.be worden metadata van de volledige collecties van contentpartners in het meemoo-archiefsysteem (MAM) gedeeld. Dit omvat metadata van audio, video en kranten gepubliceerd na 1918.

Een publieke metadatacatalogus zoals hetarchief.be betekent niet dat alle metadata zomaar publiek beschikbaar worden. Contentpartners hebben zelf controle over welke items zij ontsluiten en op welke manier. Voor kranten tot en met 1918 wordt de licentie VIAA-PUBLIEK-CONTENT toegepast. Daarnaast gebruikt hetarchief.be twee licenties voor publieke ontsluiting van metadata. De licentie ‘VIAA-PUBLIEK-METADATA-ALL’ is standaard uitgevinkt.

Het uitvinken van licenties is in principe enkel nodig om specifieke redenen. Op hetarchief.be wordt een afgesproken set aan metadata ontsloten, gebaseerd op interne analyses en input van een werkgroep van meemoo-contentpartners. Licenties kunnen altijd worden ingesteld of aangepast via het meemoo-archiefsysteem (MAM), per item of in bulk.

Als alle licenties (VIAA-PUBLIEK-CONTENT, VIAA-PUBLIEK-METADATA en VIAA-PUBLIEK-METADATA-ALL) zijn uitgevinkt, dan is het item niet opzoekbaar en wordt het volledige item niet getoond op hetarchief.be. De contentpartner heeft hier zelf de controle over. Houd er rekening mee dat aanpassingen aan items in het meemoo-archiefsysteem enige tijd nodig hebben om zich te vertalen naar hetarchief.be.

Ontsluiten in de Drukkerij en Erfgoedzorg

De term ontsluiten heeft ook specifieke betekenissen in andere vakgebieden:

• Drukkerij: Het betekent het losmaken van een ingesloten (formaatmaken) drukvorm. Dit kon gebeuren wanneer tijdens het drukken fouten in een bepaalde vorm werden geconstateerd die gecorrigeerd moesten worden (correctie op de pers).
• Erfgoedzorg: Het ontsluiten van collecties van documenten of objecten betekent in het algemeen het geven van toegang tot collecties of collectie-items via bepaalde ontsluitingsmethoden en ‘ontsluitingstalen’ (bv. beschrijvingen, indexen, thesauri).

Data Ontsluiting voor Zakelijk Inzicht

Data ontsluiting is het proces van het verzamelen en voorbereiden van ruwe gegevens, zodat dit uiteindelijk waardevolle inzichten voor een bedrijf kan opleveren. Simpel gezegd: het vinden van de juiste informatie en deze toegankelijk maken om deze uiteindelijk visueel te presenteren zodat iedereen de gegevens kan begrijpen.

Data-ontsluiting begint met het verzamelen van gegevens uit verschillende bronnen en deze om te zetten in een bruikbare vorm. Het gaat niet alleen om het ontsluiten van gegevens, maar ook om het begrijpen van de context hiervan.

Belang van Context bij Data Ontsluiting

Het begrijpen van de context is cruciaal voor:

• Conclusies en besluitvorming: De context moet goed begrepen worden om nauwkeurige conclusies uit de data te trekken.
• Relevantie: Niet alle gegevens zijn relevant voor een specifiek doel. Door de context te begrijpen, kan men kiezen om bepaalde gegevens weg te laten.
• Rapportage: Wanneer de context duidelijk is, kunnen betere en duidelijkere rapportages worden opgesteld voor belanghebbenden.

De context draagt dus vooral bij aan de besluitvorming en strategische planning voor zakelijke doeleinden.

Belangrijkste Voordelen van Data Ontsluiting

Data ontsluiting biedt bedrijven aanzienlijke voordelen:

• Het stelt bedrijven in staat waardevolle inzichten te verkrijgen voor betere, data-gestuurde beslissingen.
• Het helpt bedrijven bij het herkennen van patronen, waardoor bedrijfsprocessen geoptimaliseerd kunnen worden.
• Door data te ontsluiten, kunnen bedrijven de concurrentie voorblijven door sneller te reageren op marktveranderingen, wat leidt tot een aanzienlijk concurrentievoordeel.
• Het kan de productiviteit verhogen en de efficiëntie verbeteren.

Data ontsluiting is een investering in de toekomst en kan ook in de huidige bedrijfsvoering erg nuttig zijn. Het is echter slechts één van de stappen die nodig zijn om gegevens visueel te maken, bijvoorbeeld in een Power BI dashboard.

Data Ontsluiting en Privacy

Privacy is van groot belang voor veel bedrijven. Bij het ontsluiten van data is dit niet anders. Bedrijven willen gegevens gebruiken voor inzichten, maar moeten voorzichtig zijn met het delen van persoonlijke informatie. Om privacy te waarborgen, moeten bedrijven transparant zijn over welke gegevens ze verzamelen, waarom en hoe ze deze zullen gebruiken. Tevens moeten ze zorgen dat de gegevens veilig zijn en alleen toegankelijk voor geautoriseerde personen.

Na Data Ontsluiting: Visueel Maken van Data

Nadat de gegevens zijn ontsloten, kan worden begonnen met het visueel maken ervan. Alle gegevens worden opgeslagen in een datawarehouse, waar historische gegevens kunnen worden opgeslagen en complexere vraagstukken kunnen worden ondersteund die uiteindelijk in een dashboard getoond kunnen worden.

Vervolgens kunnen de gegevens worden getransformeerd en omgezet naar een visueel dashboard met behulp van Business Intelligence (BI). Een veelgebruikte tool hiervoor is Power BI van Microsoft, de tool die wij gebruiken om data visueel te maken.

tags: #de #collecties #werden #ontsluiten