Buikband na de zwangerschap: Informatie en advies

Na de zwangerschap ondergaat het lichaam van een vrouw aanzienlijke veranderingen. De buikspieren zijn opgerekt, de core en bekkenbodem kunnen instabiel aanvoelen en het gehele lichaam zoekt naar een nieuwe balans. Een buikband, ook wel sluitlaken of sluitband genoemd, kan in deze kwetsbare periode ondersteuning bieden aan buik, bekken en onderrug. Het dragen van een dergelijke band kan helpen om het gevoel van een minder slappe en wiebelige buik te verminderen en maakt het makkelijker om de buikspieren weer aan te spannen, wat direct meer stabiliteit biedt.

Waarom een buikband na de zwangerschap?

Vrouwen die een vaginale bevalling of een keizersnede hebben gehad, kunnen baat hebben bij het dragen van een buikband. De band ondersteunt het lichaam en kan bijdragen aan een sneller herstel. Dit geldt zowel voor het fysieke herstel als voor het gevoel van stabiliteit en kracht.

Bekkenklachten verminderen

Het dragen van een sluitlaken of buikband is niet alleen nuttig bij een diastase (het wijken van de rechte buikspieren), maar kan ook helpen bij bekkenklachten. Een sluitlaken ondersteunt de bekkenbanden en bekkenbodemspieren, waardoor deze meer rust krijgen en sneller kunnen genezen. Bovendien geeft het dragen van een band een steviger gevoel tijdens activiteiten zoals lopen, traplopen en tillen.

Snellere inkrimping van de baarmoeder

Een sluitlaken of sluitband kan de inkrimping van de baarmoeder na de bevalling versnellen. Na een zwangerschap, waarin de baarmoeder aanzienlijk groeit, duurt het enige tijd voordat deze weer zijn oude omvang bereikt. Het dragen van een sluitlaken kan dit proces ondersteunen.

Verbetering van de lichaamshouding

Tijdens de zwangerschap verandert de lichaamshouding door de groei van de buik. Na de bevalling kan het wennen zijn om weer een goede houding aan te nemen. Een sluitlaken of sluitband helpt bij het corrigeren van de lichaamshouding, wat kan leiden tot minder vermoeidheid.

Soorten buikbanden en sluitlakens

Er zijn diverse soorten buikbanden en sluitlakens verkrijgbaar, elk met specifieke kenmerken en toepassingen. Bij de keuze is het belangrijk te letten op gebruiksgemak, ondersteuning en materiaal.

Traditionele sluitlakens

Het dragen van een sluitlaken was vroeger een gebruikelijke praktijk in Nederland. Dit was een speciaal doek dat werd aangesnoerd. Tegenwoordig zijn er modernere varianten die meer comfort en gebruiksgemak bieden.

Moderne buikbanden

Moderne buikbanden zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen:

• Sluitband met linten: Dit is de oudere variant die met linten wordt vastgemaakt. Dit kan lastig zijn om zelf te doen.
• Sluitband met klittenband: Deze banden zijn makkelijker zelf aan te trekken, vallen minder op onder kleding en zijn eenvoudig te verstellen.
• Sluitband met haken: Banden met haaksluitingen bieden de mogelijkheid tot nauwkeurige verstelling door middel van meerdere rijen haakjes.
• Broekje met klittenband of haken: Voor extra stevigheid kan gekozen worden voor een broekje met een geïntegreerde sluitband. Deze sluit vaak goed aan op het lichaam, maar kan soms minder goed verstelbaar zijn.
• Broekje met siliconen strip: Speciaal na een keizersnede kan een stevig broekje met een siliconen strip over het litteken verlichting bieden en de genezing bevorderen.

Twijfel je over welk type het meest geschikt is, raadpleeg dan een fysiotherapeut voor advies.

Wanneer beginnen met een buikband na de bevalling?

Een sluitlaken of buikband kan direct na de bevalling worden gedragen. De spieren zijn dan verzwakt en de band biedt rust en ondersteuning, wat kan bijdragen aan een sneller herstel van de buik.

Gebruiksduur en afbouw

In de eerste twee weken na de bevalling kan een buikband dag en nacht gedragen worden. Daarna is het aan te raden het gebruik geleidelijk af te bouwen. In de derde week kan de band bijvoorbeeld alleen overdag of tijdens zwaardere activiteiten gedragen worden.

Het is aan te raden de buikband niet langer dan drie tot vier weken te dragen, omdat langer gebruik de spieren juist slapper kan maken. Bij aanhoudende klachten na deze periode is het raadzaam professioneel advies in te winnen bij een verloskundige of fysiotherapeut.

Wat gebeurt er met je buikspieren tijdens en na de zwangerschap?

Tijdens de zwangerschap zorgen hormonen ervoor dat het bindweefsel en de spieren soepeler worden. De rechte buikspieren rekken op en wijken, wat bekend staat als diastase. Na de bevalling keren deze spieren langzaam terug naar hun oorspronkelijke positie. Bij ongeveer 45% van de vrouwen blijft er echter zes maanden na de bevalling een te grote of te weke ruimte tussen de rechte buikspieren bestaan.

Herstel na een keizersnede

Bij een keizersnede worden de buikspieren op de linea alba (het bindweefsel tussen de rechte buikspieren) van elkaar losgeschoven en vervolgens gehecht. Hierdoor is de buikwand extra verzwakt en vereist deze extra aandacht tijdens het herstel. Het herstel van de buikspieren gaat na een keizersnede gelukkig grotendeels vanzelf, dankzij het zelfherstellend vermogen van het lichaam.

Het belang van gerichte oefeningen

Onderzoek toont aan dat het herstel van een diastase voornamelijk afhankelijk is van gerichte belasting ('load') op het herstellende bindweefsel. Door tijdens oefeningen op een juiste manier kracht uit te oefenen op de weefsels, worden deze gestimuleerd zich aan te passen en een steviger netwerk te vormen. Dit proces, remodellering genoemd, versterkt de buikwand.

Een buikband kan hierbij ondersteunend werken, maar is geen vervanging voor gerichte oefeningen. Het dragen van een band kan helpen de spieren letterlijk beter te voelen en te gebruiken, wat het bewegen prettiger kan maken. Een combinatie van kortdurend gebruik van een buikband en gerichte oefeningen kan het weefselherstel van de buikspieren stimuleren.

Advies voor het gebruik van een buikband

Bij het overwegen van het gebruik van een buikband zijn er enkele belangrijke tips:

• Niet gebruiken tijdens de zwangerschap: Een sluitlaken is niet bedoeld voor gebruik tijdens de zwangerschap. Hiervoor kan een speciale zwangerschapsbuikband gedragen worden.
• Overwegen om te lenen of te huren: Sommige fysiotherapeuten bieden buikbanden te leen aan, en ze zijn ook te huur bij thuiszorgwinkels, wat kosten kan besparen.
• Bekkenbodemoefeningen doen: Begin ongeveer een week na de bevalling rustig met bekkenbodemoefeningen om deze spieren te versterken. Vermijd in de eerste weken oefeningen voor de rechte buikspieren.
• Niet te lang dragen: Het dragen van een buikband gedurende drie tot vier weken is doorgaans voldoende. Langer dragen kan juist averechts werken.

Wanneer wel een buikband gebruiken na de bevalling?

Hoewel er geen algemeen bindend advies is, kan een buikband nuttig zijn in specifieke situaties:

• Wanneer bewegen erg moeizaam gaat en een buikband dit vergemakkelijkt.
• Bij een voelbare weke ruimte tussen de buikspieren.
• Na een keizersnede, hoewel het dragen van ondersteunend materiaal op het litteken gevoelig kan zijn.
• Na een zeer grote zwangerschapsbuik of meerlingzwangerschap, door de extra rek op de buikwandweefsels.
• Wanneer er al een diastase bestond van een eerdere zwangerschap.
• Als er na de bevalling meer (moeten) doen dan ideaal is, bijvoorbeeld door het tillen van andere kinderen.
• Bij forse bekkenpijn, waarbij een buikband helpt bij het lopen.
• Wanneer het dragen van de band als prettig wordt ervaren.

Het is cruciaal om het gebruik van de buikband weer af te bouwen naarmate het herstel vordert.

Hoe een buikband te gebruiken

Het gebruiksgemak van een buikband is belangrijk, aangezien de periode na de bevalling vaak hectisch is. Een ondersteunende corrigerende onderbroek wordt vaak als meest praktische optie gezien, omdat deze ook de bekkenbodem ondersteunt en de buik optilt.

Een ondersteunende buikband kan meer druk op de bekkenbodem geven en de ademhaling beperken. Een ondersteunend hemd kan eveneens druk op de bekkenbodem uitoefenen en minder praktisch zijn tijdens borstvoeding.

Richtlijnen voor het dragen van ondersteuning

• Na een keizersnede: Wacht minimaal 4 dagen met het dragen, en alleen indien het comfortabel aanvoelt rond het litteken.
• Niet de hele dag: Draag de ondersteuning voornamelijk tijdens actieve momenten, zoals wandelen of lichte huishoudelijke taken.
• Niet te strak: Een te strakke band verhoogt de buikdruk en kan de bekkenbodem belasten. Dit is te herkennen aan een beperkte diepe ademhaling.
• Combineer met oefeningen: Draag de buikband gedurende de weken van gebruik in combinatie met oefeningen om het herstel van de linea alba te stimuleren.
• Afbouwen: Draag de buikband tot maximaal zes weken na de bevalling. Bouw het gebruik geleidelijk af door de band losser te dragen en deze steeds langer af te laten.

De buikband dient als een tijdelijke ondersteuning, een 'pleister', die het genezingsproces ondersteunt. Uiteindelijk is het essentieel om door middel van gerichte training van de core en bekkenbodem spieren zelfstandig stabiliteit te verkrijgen.

tags: #buikband #voor #na #de #zwangerschap