Vruchtbaarheidsbehandeling voor Mannen: Een Uitgebreide Gids

Wanneer een zwangerschap uitblijft, kunnen er vruchtbaarheidsproblemen spelen bij zowel de man als de vrouw. Ongeveer 15% van de koppels ervaart moeilijkheden om zwanger te raken na een jaar proberen, en in de helft van deze gevallen speelt een mannelijke factor een rol. Dit artikel biedt een uitgebreid overzicht van mannelijke onvruchtbaarheid, diagnosemethoden en behandelingsopties binnen de fertiliteitscentra van ZAS (Zorg Antwerp Stad).

Fertiliteitscentra binnen ZAS

Binnen ZAS opereren twee gespecialiseerde fertiliteitscentra:

• Het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde (CRG): Gevestigd in ZAS Middelheim, is dit centrum een A-centrum. Dit betekent dat er een weefselbank aanwezig is, wat essentieel is voor bepaalde geavanceerde behandelingen.
• Het Fertiliteitscentrum Antwerpen (FCA): Dit centrum, onderdeel van ZAS Augustinus, is een B-centrum.

Deze centra bundelen alle competenties die nodig zijn om koppels te ondersteunen bij hun kinderwens, met gebruikmaking van de meest recente technieken voor de behandeling van onvruchtbaarheid. Naast de fertiliteitsspecialisten zijn ook andere deskundigen beschikbaar, zoals urologen en andrologen voor specifieke mannelijke vruchtbaarheidsproblemen.

Wanneer een Vruchtbaarheidsspecialist Raadplegen?

Het kan zinvol zijn om een vruchtbaarheidsspecialist te raadplegen wanneer:

• Een zwangerschap na een jaar van regelmatige, onbeschermde geslachtsgemeenschap uitblijft.
• Er sprake is van verminderde vruchtbaarheid in de familiegeschiedenis.
• Er een genetische aandoening is die de kans op doorgeven bij een zwangerschap beïnvloedt.
• Er behoefte is aan vruchtbaarheidsbescherming in verband met een kankerbehandeling (oncofertiliteit).

U kunt een afspraak maken op aanraden van uw huisarts of gynaecoloog, maar ook op eigen initiatief.

Diagnostiek van Mannelijke Vruchtbaarheidsproblemen

De diagnostiek van mannelijke vruchtbaarheidsproblemen is een multidisciplinair proces, waarbij zowel de medische voorgeschiedenis als specifieke onderzoeken worden betrokken.

Anamnese (Medische Voorgeschiedenis)

Tijdens de eerste raadpleging zal de fertiliteitsarts een uitgebreide vragenlijst afnemen met betrekking tot:

• Blootstelling aan toxische stoffen en warmte.
• Genitale infecties en traumata.
• Ontstekingen van de blaas en prostaat.
• Cryptorchidie (niet ingedaalde testikels).
• Familiaire vruchtbaarheidsproblemen (bij ooms, broers, etc.).
• Eerdere zwangerschappen verwekt.
• Potentie en ejaculatie.

Beeldvormende Onderzoeken

Verschillende beeldvormende technieken kunnen worden ingezet om afwijkingen in kaart te brengen:

• Echografie van de balzak: Met behulp van geluidsgolven worden beelden gemaakt van de teelballen, bijballen en de balzak om afwijkingen te detecteren.
• MRI van het bekken: Deze techniek biedt gedetailleerde beelden van onder andere de prostaat en zaadblaasjes, met name wanneer een obstructieve oorzaak van onvruchtbaarheid wordt vermoed.

Sperma-onderzoek (Semenanalyse)

Het sperma-onderzoek is cruciaal voor de beoordeling van de mannelijke vruchtbaarheid. Dit gebeurt in het laboratorium, waar verschillende parameters worden geanalyseerd:

• Routineanalyse: Hierbij worden het volume van het spermastaal, het aantal zaadcellen (concentratie), de beweeglijkheid (motiliteit), de vorm (morfologie), het percentage levende zaadcellen (vitaliteit), het percentage witte bloedcellen en de aanwezigheid van antilichamen tegen eigen zaadcellen (MAR-test) bepaald.
• Capacitatie: Dit is een laboratoriumproces dat de natuurlijke veranderingen van zaadcellen nabootst die optreden bij het passeren van het baarmoederhalsslijm. Het doel is om te bepalen hoeveel bewegende zaadcellen geïsoleerd kunnen worden.
• DNA-fragmentatietest: Deze test meet de integriteit van het DNA in de zaadcellen en kan waardevolle informatie verschaffen bij subfertiliteit, onverklaarde onvruchtbaarheid of herhaald miskraam.
• Controle na vasectomie (sterilisatie): Drie maanden na een sterilisatie kan het spermastaal worden gecontroleerd op de afwezigheid van zaadcellen.

Richtlijnen voor het bekomen en afgeven van een spermastaal:

• Afspraak is noodzakelijk.
• Seksuele onthouding van 2 tot 7 dagen vóór het onderzoek.
• Gebruik bij voorkeur een steriel potje van de dienst Fertiliteit.
• Het staal dient bij voorkeur in het UZA geproduceerd te worden.
• Indien thuis geproduceerd, moet het op lichaamstemperatuur gehouden en binnen 30 minuten na afname worden afgegeven.

Testisweefselonderzoek (Testisbiopsie)

Een TESE (Testicular Sperm Extraction) wordt uitgevoerd wanneer er geen zaadcellen in het ejaculaat worden teruggevonden (azoöspermie). Hierbij worden kleine stukjes testisweefsel weggenomen om te onderzoeken op de aanwezigheid van zaadcellen.

Genetisch Onderzoek

Genetisch onderzoek, uitgevoerd op een bloedstaal, kan afwijkingen in chromosomen of DNA aan het licht brengen. Dit omvat onder andere:

• Karyotypebepaling: Een afbeelding van de chromosomen om hun aantal, vorm en eventuele afwijkingen te beoordelen.
• CF screening: Onderzoek naar Cystic Fibrosis (taaislijmziekte), een erfelijke aandoening die bij jongens tot onvruchtbaarheid kan leiden.
• Onderzoek naar Y-deleties: Analyse van het Y-chromosoom op ontbrekende DNA-stukjes die tot verminderde vruchtbaarheid kunnen leiden.

Behandelingen voor Mannelijke Vruchtbaarheidsproblemen

Afhankelijk van de diagnose zijn er diverse behandelingsmogelijkheden:

Medicamenteuze Behandelingen

In sommige gevallen, zoals bij een tekort aan FSH (follikelstimulerend hormoon), kan een hormoonkuur worden overwogen om de sperma-aanmaak te stimuleren.

Chirurgische Interventies

• Testiculaire Sperma-extractie (TESE): Zoals hierboven beschreven, om zaadcellen te verkrijgen voor IVF.
• Behandeling van een spatader in de balzak (varicocoele): Een varicocoele kan geassocieerd zijn met verminderde spermakwaliteit. Chirurgisch herstel kan de spermakwaliteit mogelijk verbeteren.
• Sterilisatie ongedaan maken: Een vasectomie kan technisch ongedaan worden gemaakt, hoewel dit niet altijd leidt tot een succesvolle zwangerschap.

Assisted Reproductive Technologies (ART)

Wanneer natuurlijke conceptie niet mogelijk is, kunnen ART-technieken worden toegepast:

• In-vitrofertilisatie (IVF): Eicellen en zaadcellen worden in het laboratorium samengebracht om embryo's te vormen.
• Intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI): Een enkele zaadcel wordt direct in de eicel geïnjecteerd, wat met name nuttig is bij ernstige sperma-afwijkingen.

Leefstijl en Vruchtbaarheid

Bepaalde leefstijlfactoren kunnen een impact hebben op de mannelijke vruchtbaarheid. Hoewel de directe impact op de spermakwaliteit niet altijd sluitend is bewezen, wordt het volgende aangeraden:

• Vermijd overmatige hitte: Draag ruim zittend ondergoed en voorkom langdurige blootstelling aan hoge temperaturen (zoals hete baden of sauna's).
• Beperk alcoholgebruik en stop met roken: Deze gewoonten kunnen het DNA van de spermacellen negatief beïnvloeden.
• Gezonde voeding en lichaamsgewicht: Overgewicht kan de vruchtbaarheid negatief beïnvloeden. Er zijn geen aanwijzingen dat speciale diëten een duidelijke invloed hebben.
• Regelmatige zaadlozingen: Te lang ‘sparen’ van sperma lijkt de kwaliteit niet te bevorderen.

Het doorlopen van een fertiliteitsbehandeling kan een effect hebben op de relatie en het seksleven. Een seksuoloog kan ondersteuning bieden bij dit proces.

Ondersteuning en Psychologische Begeleiding

De weg naar een zwangerschap kan emotioneel belastend zijn. Binnen ZAS zijn psychologen en seksuologen beschikbaar om te helpen bij de mentale verwerking van deze ingrijpende fase.

tags: #beste #ziekenhuis #voor #minder #vruchtbare #mannen