Gefeliciteerd, je bent alweer 18 weken zwanger! Dit is een belangrijke mijlpaal, want je bent nu op de helft van je zwangerschap. In deze periode vinden er zowel bij jou als bij je baby belangrijke ontwikkelingen plaats. Hieronder lees je meer over wat je kunt verwachten als je 18 weken zwanger bent.
Ontwikkelingen van de baby
Je baby is nu ongeveer 20 centimeter lang (gemeten van kruin tot stuit) en weegt zo'n 220 gram. De zintuigen van je kleintje zijn volop in ontwikkeling. Zo kan je baby voelen als jij, je partner of iemand anders over je buik streelt. Misschien reageert hij er zelfs op!
De hersenen van je baby groeien vanaf deze week erg hard, wel 90 gram per maand. De verschillende onderdelen van de kleine hersenen ontwikkelen zich, en het complexe proces van de plooiing van de hersenhelften begint. Het centrale zenuwstelsel van de baby is nu zo ver ontwikkeld dat de baby kan horen, voelen, zien en ruiken. Hij kan nog niet gericht kijken, maar oefent al wel. Ook na de geboorte zal je baby nog een tijdje moeite hebben om zijn blik te fixeren, waardoor hij nog regelmatig scheel kijkt.
De baby begint te gapen en kan nu ook de hik krijgen. Als je een ritmisch bewegen voelt, zou hij de hik kunnen hebben. De foetus kan vanaf nu zijn ruggenwervel buigen en bewegen, inclusief de hals. De spieren zijn ondertussen zo krachtig geworden, dat je zijn getrappel kunt voelen. Het kan ook zijn dat je het al eerder voelde, of dat het nog een paar weken duurt.
Rond deze tijd zal zich een beschermend vettig laagje, de vernix caseosa, rondom de huid van de baby vormen. Dit laagje beschermt de huid tegen het vruchtwater. Aan het eind van de zwangerschap zal het laagje van zijn huid loslaten en in het vruchtwater belanden.
Je baby is heel actief daarbinnen. Rekken, strekken, rollen, salto’s - er is veel ruimte voor wilde bewegingen en zo wordt je kind steeds sterker. Ook kleine spiertjes worden getraind, zoals de oogspieren. De ogen van je baby zijn nog dicht, maar hij of zij oefent al wel een beetje met gericht kijken. Na de geboorte zul je zien hoe moeilijk dit eerst nog is. Pasgeboren baby’s kunnen hun blik nog niet goed richten en kijken regelmatig scheel.
De baby kan door de oogleden al het verschil van donker en licht onderscheiden en de tastzin wordt verder ontwikkeld. In de groeiende longen van je kindje worden kleine luchtzakjes gevormd. Het drinken van vruchtwater is van belang om de nieren te trainen. Hij oefent nu geregeld zijn ogen, waardoor hij vaak rechtuit, maar ook bijzonder scheel kan kijken.
Voor zijn voedsel en zuurstof is je baby aangewezen op de placenta en navelstreng. De placenta haalt alle nodige stoffen uit je bloed en stuurt die via de navelstreng naar je baby. Het babyhartje pompt het zuurstofrijke bloed door het babylichaam. Het zuurstofarme bloed gaat samen met alle afvalstoffen weer terug naar de placenta. Je baby heeft een eigen bloedsomloop, gescheiden van die van jou.
Wat merk je van de zwangerschap?
Misschien heb je de bewegingen van je baby al begint te voelen. Sommige zwangeren voelen het al rond 16 weken, maar het kan ook nog een paar weken duren. De eerste bewegingen die je voelt, zijn heel zacht. Zoals bubbeltjes of belletjes, die borrelen of ploppen. Of als een zacht tikje vanbinnen. Door de hormonen kan je last krijgen van je tandvlees. Het kan rood en gezwollen zijn en gaan bloeden tijdens het eten of het tandpoetsen. Het is extra belangrijk om goed voor je tanden en tandvlees te zorgen als je zwanger bent. Bij klachten kan je je tandarts advies vragen, ook tussen de vaste controles door. Vertel je tandarts dat je zwanger bent, sommige behandelingen kunnen beter wachten tot na de zwangerschap.
Je borsten worden door versterkte doorbloeding en vocht meer gespannen, groter en meer ontwikkeld. Er stapelt zich vocht op in het bindweefsel, het volume klierweefsel neemt toe en het vetweefsel neemt af.
Niet alleen je buik wordt dikker, je hele lichaam wordt wat ronder. Als je lichaam in korte tijd veel groeit, rekt de huid erg op. Hierdoor kan het onderhuids bindweefsel scheuren. Zwangerschapsstriemen of striae kunnen zich vanaf het tweede trimester voordoen.
Door de groeiende baarmoeder verschuift het zwaartepunt in je lichaam. Je onderrug wordt naar voren getrokken, terwijl je buik aan de voorkant uitsteekt. Daarnaast worden je gewrichten in deze periode ook soepeler. Daardoor kan je last krijgen van bekken- en/of lage rugpijn. Bijna één op de twee vrouwen heeft rugklachten tijdens de zwangerschap. Dit komt veelal door een veranderde houding. Naast bandenpijn en rugpijn kan het zijn dat je midden in de nacht opeens wakker wordt door een verschrikkelijke kramp in je kuit. De mogelijke boosdoeners zijn vernauwde bloedvaten of simpelweg de druk van het extra gewicht.
Veel zwangere vrouwen hebben af en toe last van duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd. Mogelijke oorzaken zijn onder meer een te lage bloeddruk, een te lage bloedsuikerspiegel of bloedarmoede. Door de druk van de baarmoeder op je organen en je benen kan het bloed ook moeilijker terugstromen. Als je duizelig bent, eet of drink dan een beetje. Sta niet te lang stil en beweeg voldoende. Verander van een liggende houding langzaam naar een zittende houding. Sta daarna ook traag recht uit zittende houding. Raadpleeg je huisarts als je vaak duizelig bent. Als je vaak duizelig bent en een beetje bleek ziet, ligt dat waarschijnlijk aan een tekort aan ijzer in je bloed. Je lichaam heeft extra veel ijzer nodig voor de groei van je baarmoeder, placenta en baby. IJzer zit onder meer in vlees, eieren, noten, andijvie en spinazie, dus zorg dat je dat regelmatig eet.
Het wordt stilaan tijd om met je partner te overleggen waar je gaat bevallen. Er bestaan in Vlaanderen verschillende opties om je kindje ter wereld te brengen: in het ziekenhuis, thuis of in een zogenaamd geboortehuis. Elke optie heeft zijn voor- en nadelen. Je hoeft nog geen definitieve beslissing te nemen, maar denk er samen met je partner over na, en bespreek dit met je verloskundige en/of je (huis)arts.
Hoe gaat het slapen bij jou? In je 18e week valt de grootte van je buik nog wel mee. Toch kun je beter niet meer op je buik slapen. Je voelt het vanzelf als bepaalde houdingen niet meer zo fijn zijn. Veel zwangeren gebruiken een voedingskussen in bed om een fijne slaaphouding met extra ondersteuning te vinden. Lig je soms wakker ’s nachts? De hormonen kunnen slaapproblemen veroorzaken. Probeer eventueel overdag wat extra rust te pakken of wat eerder naar bed te gaan, zodat je aan genoeg slaapuren komt. Wist je dat aan het eind van je zwangerschap het beter is om niet meer op je rug te slapen? Het gewicht van je baarmoeder drukt dan te veel op je rug en ingewanden, en op de onderste holle ader, waardoor er te weinig zuurstofrijk bloed naar de hersenen gaat.
Mogelijk ben je de fase voorbij dat mensen twijfelen of je gewoon wat bent aangekomen of dat je zwanger bent. In je kledingkast is ruimte gemaakt voor positiekleding. En dat is ook niet zo gek, want je baarmoeder heeft nu ongeveer de grootte van een meloen!
De 20 weken echo
Binnenkort krijg je je 20 weken echo. Best spannend! Deze echo is een grondige medische check en duurt ongeveer een half uur. Je zult je ogen uitkijken, want wat is je kleintje gegroeid. Nóg completer en mooier. Op het echo-formulier vind je veel verschillende en vaak onbekende termen. De 20 weken echo is niet verplicht, maar wordt wel aan alle zwangere vrouwen aangeboden.
Betrokkenheid van de partner
Jij merkt aan je lichaam dat je zwanger bent en voelt de baby (binnenkort) bewegen in je buik. Pas vanaf 24-28 weken kan je partner de schopjes ook voelen. Je partner mist een hoop ervaringen die jij wel hebt. Misschien kan die zich daardoor bijna niet voorstellen dat er een baby komt. Of voelt die zich soms een buitenstaander. Jullie beleven het allebei anders. Het samen hebben over de zwangerschap kan fijn zijn voor jullie band. Vertel wat er gebeurt in jouw lichaam en gedachten. Vraag aan je partner wat die denkt, voelt en vindt. Dat kan ook gaan over het ouderschap. Waar verheugt je partner zich op? Wat verwacht hij of zij van de bevalling? Hoe wil je partner straks samen met jou voor jullie baby zorgen?
Heb je een partner, dan is die van harte welkom bij alle afspraken bij de verloskundige. Je partner hoort dan ook alle informatie die jij krijgt. En jullie delen bijzondere momenten in de zwangerschap, zoals het luisteren naar het hartje. Misschien heeft je partner heel andere vragen dan jij. Het is leuk om van elkaar te horen wat jullie met de verloskundige willen bespreken. Wil je een zwangerschapscursus doen? Dan kan je ook een cursus uitzoeken waarbij de partner meegaat. Zo leer je samen heel veel en voel je je een team. Als je geen partner hebt, kan het ook leuk zijn om deze dingen samen met een vriendin of familielid te doen.
Vaderschapsexpert Robin beschrijft in een artikel precies wat er van je partner verwacht wordt als hij vader wordt.
Praktische zaken en adviezen
Afhankelijk van je gezondheidstoestand en eventuele bestaande gezondheidsproblemen (hoge bloeddruk, diabetes…) kunnen er, naast de routine-onderzoeken, bijkomende onderzoeken gebeuren. Ook wordt er een tweede zwangerschapsecho uitgevoerd.
Als je baby straks geboren is, moet je die inschrijven bij je zorgverzekering. De procedure daarvoor verschilt per verzekeraar. Misschien is het verstandig om alvast contact op te nemen om te vragen hoe het bij jouw zorgverzekeraar in z’n werk gaat. Ook kun je bij je zorgverzekeraar een kraampakket aanvragen. Je dient het kraampakket zes weken voor je uitgerekende datum in huis te hebben. In het pakket vind je medische spullen die je nodig hebt bij de bevalling, zoals een matrasbeschermer en kraamverband.
Wil jij een gender reveal organiseren om feestelijk te onthullen wat het geslacht van je baby is? Dan zijn er veel mogelijkheden, van vuurwerk en rook tot een speciale gendertaart.
Bijna 75% van alle zwangeren kiest ervoor om samen nog even weg te gaan voor de kleine komt. Dit wordt ook wel een babymoon genoemd. Het fijnste is om deze vakantie in het tweede trimester te plannen, omdat je dan het meest fit bent. Laat je vooraf goed informeren over mogelijke risico's, zoals het zikavirus, en let op wat je eet, met name in het buitenland.
Regel een zwangerschapsverklaring bij je verloskundige.
Babyspullen kopen is één van de leukste dingen tijdens de zwangerschap. Wat heb je straks allemaal nodig als de baby er is? Er is een ultieme babyuitzetlijst beschikbaar die onderscheid maakt tussen echt onmisbare spullen en handige items.
Naast alle spulletjes voor je baby, mag je jezelf ook best eens verwennen. Wat dacht je van een paar fijne basics zwangerschapskleding? Je buik gaat de komende week hard groeien. En vergeet ook de rest niet: ga lekker naar de kapper, pedicure of boek een massage.
Sinds 1 januari 2023 krijgen ongetrouwde en niet-geregistreerde partners automatisch gezamenlijk ouderlijk gezag met de moeder, door het kind te erkennen. Je hoeft het gezag niet langer samen aan te vragen bij de rechtbank.
Andere zwangeren delen hun ervaringen. Zo schrijft een aanstaande moeder in haar blog dat ze door de bomen het bos niet meer ziet wat betreft de inkopen voor de baby. Herkenbaar?
tags: #18 #weken #zwanger #ervaringen